Buzz
1. Bệnh tay chân miệng là gì?
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính, có thể xảy ra bất kỳ thời điểm nào trong năm, nhưng chủ yếu từ tháng 3 - 5 và tháng 9 - 12. Mọi người đều có nguy cơ mắc bệnh, nhưng trẻ em từ 1 - 5 tuổi là đối tượng phổ biến nhất vì ở giai đoạn này, sức đề kháng của trẻ còn yếu, chưa đủ khả năng chống lại sự tấn công của mầm bệnh.
Hầu hết trẻ bị tay chân miệng đều xuất hiện triệu chứng nhẹ và sẽ tự khỏi sau một thời gian. Tuy nhiên, vẫn có trường hợp bệnh tiến triển nặng nhanh chóng, khiến trẻ có nguy cơ bị suy hô hấp. Vì vậy, bố mẹ không nên chủ quan mà cần chú ý điều trị bệnh kịp thời để tránh các biến chứng nguy hiểm.
Bất kỳ ai cũng có thể mắc bệnh, nhưng trẻ em từ 1 - 5 tuổi là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất
Trước khi nhận biết các dấu hiệu của bệnh tay chân miệng ở trẻ, hãy tìm hiểu nguyên nhân và cách lây truyền của bệnh.
Nguyên nhân gây bệnh tay chân miệng:
Bệnh tay chân miệng do virus Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 thuộc nhóm virus đường ruột gây ra. Nhiễm Coxsackievirus A16 thường chỉ gây triệu chứng nhẹ và tự khỏi. Tuy nhiên, nhiễm Enterovirus 71 có thể làm bệnh trở nên nghiêm trọng, gây biến chứng và thậm chí tử vong.
Sau khi xâm nhập vào cơ thể, virus sẽ ẩn náu ở niêm mạc má và niêm mạc ruột, rồi lan đến các hạch bạch huyết lân cận. Chúng vào máu gây nhiễm trùng máu và cuối cùng xuất hiện ở niêm mạc miệng và da, dẫn đến các triệu chứng đặc trưng như: sốt, nổi mụn nước,…
Virus gây bệnh nằm ở niêm mạc miệng và da, gây ra các triệu chứng đặc trưng như: sốt, nổi mụn nước,…
Con đường lây truyền bệnh:
Trong tuần đầu tiên, virus từ cơ thể người bệnh sẽ phát tán ra môi trường, sau vài tuần chúng vẫn tồn tại nhiều trong phân và nước bọt. Vì vậy, trẻ có thể bị nhiễm tay chân miệng khi tiếp xúc trực tiếp với người bệnh qua các cách sau:
-
Hít hoặc nuốt phải các giọt bắn chứa virus khi người bệnh ho hoặc hắt hơi.
-
Chạm vào dịch mụn nước khi mụn nước bị vỡ ra và không rửa tay sạch sẽ.
-
Sử dụng chung đồ dùng cá nhân với người bệnh. Virus có thể bám trên bề mặt đồ vật và lây nhiễm khi trẻ chạm tay lên mắt, mũi, miệng mà chưa rửa tay sạch.
2. Các dấu hiệu nhận biết trẻ mắc bệnh tay chân miệng
Việc nhận biết sớm các dấu hiệu trẻ mắc bệnh tay chân miệng giúp phụ huynh phát hiện kịp thời và đưa ra biện pháp chữa trị hiệu quả. Bệnh thường tiến triển qua 4 giai đoạn, mỗi giai đoạn có những triệu chứng đặc trưng như sau:
- Giai đoạn ủ bệnh:
Sau khi nhiễm virus, thời gian ủ bệnh kéo dài từ 3 - 7 ngày. Trong giai đoạn này, trẻ thường chưa có biểu hiện gì đáng chú ý.
- Giai đoạn khởi phát:
Giai đoạn khởi phát kéo dài từ 1 - 2 ngày, với các triệu chứng phổ biến ở trẻ như: mệt mỏi, sưng hạch dưới hàm, đau họng, sốt, chán ăn, tiêu chảy,…
- Giai đoạn toàn phát:
Trong giai đoạn toàn phát, bệnh biểu hiện rõ rệt với các triệu chứng điển hình kéo dài từ 3 - 10 ngày như sau:
-
Phát ban toàn thân dưới dạng mụn nước: Ban đầu các nốt ban hồng xuất hiện ở lòng bàn tay, bàn chân, miệng hoặc mông. Sau đó, các nốt ban to dần, chứa đầy dịch và trở thành bọng nước gây đau.
-
Niêm mạc miệng và lưỡi xuất hiện mụn nước, sau khi vỡ tạo thành vết loét đỏ, khiến trẻ đau miệng, bỏ bú, chán ăn.
-
Trẻ có thể sốt nhẹ, quấy khóc,…
Lúc đầu, các nốt ban màu hồng chỉ xuất hiện trên da lòng bàn tay, bàn chân, miệng hoặc mông.
- Giai đoạn lui bệnh:
Sau 7 - 10 ngày từ khi bệnh khởi phát, trẻ bắt đầu có dấu hiệu hồi phục. Nếu trẻ sốt cao trên 39°C, có thể xuất hiện các biến chứng thần kinh như: thở mệt, giật mình khi ngủ, co giật, suy hô hấp, tím tái, và thậm chí là hôn mê. Lúc này, bố mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay để khám và điều trị kịp thời, tránh các biến chứng nghiêm trọng như viêm não, viêm cơ tim, liệt chi,…
Ngoài ra, bệnh tay chân miệng còn có thể ảnh hưởng đến thai kỳ, gây sảy thai hoặc thai chết lưu. Do đó, mẹ bầu cần cẩn thận khi tiếp xúc với người bệnh.
3. Phương pháp chăm sóc trẻ bị bệnh tay chân miệng
Vì chưa có phương pháp chữa trị, khi phát hiện trẻ mắc tay chân miệng, hãy đưa con đến bệnh viện để được thăm khám và tư vấn về cách chăm sóc.
Lúc này, bác sĩ sẽ hướng dẫn cách giảm biến chứng bằng các biện pháp sau:
-
Dùng Paracetamol giảm sốt khi trẻ sốt cao hơn 38°C.
-
Nếu vết loét trong miệng gây đau và làm trẻ khó ăn, hãy dùng Ibuprofen hoặc thuốc giảm đau khác.
-
Mụn nước trên da thường gây ngứa, hãy tránh cho trẻ gãi, làm vỡ mụn để không gây nhiễm trùng.
-
Tắm rửa trẻ hàng ngày bằng nước sạch hoặc nước lá chè, lá trầu và sử dụng dung dịch sát khuẩn để tránh bị nhiễm khuẩn.
-
Cho trẻ súc miệng bằng nước muối.
-
Cách ly trẻ tại nhà, tránh cho trẻ đến trường hoặc nơi công cộng để tránh lây nhiễm bệnh.
-
Rửa tay trước khi chế biến thức ăn, trước khi ôm bé và sau khi thay tã cho bé.
-
Vệ sinh nhà cửa, lau sạch bề mặt đồ chơi và vật dụng cá nhân của trẻ.
Hãy luôn rửa tay trước khi chuẩn bị thức ăn, trước khi cầm bé và sau khi bé đi vệ sinh để tránh nguy cơ lây nhiễm.
Đồ nên cho trẻ ăn khi bị tay chân miệng:
Mụn nước xuất hiện trong miệng khiến trẻ cảm thấy không thoải mái và từ chối ăn. Do đó, hãy cung cấp cho trẻ thực phẩm mềm, dễ tiêu hóa như: cháo, súp,… Đồng thời, bổ sung các loại thực phẩm giúp tăng cường sức đề kháng và phục hồi nhanh chóng như: trứng, đậu hũ, khoai tây, dưa hấu, đu đủ,…
Hy vọng sau khi đọc bài viết, bạn đã hiểu được các dấu hiệu nhận biết khi trẻ mắc tay chân miệng. Trong quá trình chăm sóc, nếu trẻ có dấu hiệu không bình thường như: sốt cao, co giật,… hãy đưa ngay đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Khoa Nhi - Bệnh viện Đa khoa Mytour là một trong những địa chỉ hàng đầu cho việc chăm sóc sức khỏe của trẻ em tại Hà Nội. Với đội ngũ chuyên gia hàng đầu, có nhiều năm kinh nghiệm và sự hiểu biết sâu sắc về tâm lý trẻ nhỏ, cùng với trang thiết bị hiện đại, chúng tôi cam kết sẽ mang lại kết quả tốt nhất và nhanh chóng cho trẻ em và gia đình của họ.
