
Tôi thường cảm thấy e ngại khi đọc những tác phẩm văn học được vinh danh như Giải Nobel hoặc Giải Pulitzer, lo sợ rằng tâm hồn của mình không đủ cao cả để hiểu và trân trọng giá trị nhân văn của chúng. Tôi cũng lo sợ rằng sự đánh giá của bản thân sẽ bị ảnh hưởng bởi ý kiến đa số, gây ra sự thiếu khách quan.
Với Những Dấu Vết của Ngày, tôi cũng đã trải qua điều tương tự. Trong quãng thời gian đọc cuốn sách dày 245 trang này, có lẽ tôi đã muốn bỏ cuộc ở trang 220 và chấp nhận rằng mình chưa sẵn sàng đối diện với những tác phẩm kinh điển. Nhưng may mắn là tôi đã không từ bỏ, vì tôi tin rằng tinh hoa của cuốn sách nằm ở 20 trang cuối cùng, khi mọi thứ được giải đáp. Tôi hiểu được rằng sau tất cả những mảnh ghép gây nghi ngờ là sự kỳ công và tài năng của tác giả, không quá cũng không thiếu.
Những Dấu Vết của Ngày kể về cuộc đời của một quản gia Anh sau Thế Chiến II, trong bối cảnh nước Anh đang trải qua những thay đổi lớn. Giống như sự biến đổi của xã hội Anh, cuộc sống của Mr. Stevens cũng trải qua nhiều biến động khi ông phục vụ dưới sự lãnh đạo của một chủ nhân mới, một người đàn ông Mỹ. Mr. Stevens chỉ có cơ hội để nhìn lại cuộc đời của mình trong chuyến đi đến Cornwall để gặp lại Miss Kenton, người mà ông hy vọng sẽ quay lại làm việc tại Darling Hall cùng ông như những ngày thịnh vượng trong lá thư của bà gửi.
Mr. Stevens là một người đàn ông tự hào về sự nghiệp của mình. Ông coi trọng tầm quan trọng của cha mình trong suốt sự nghiệp làm người quản gia, và luôn xem đó như là một tiêu chuẩn và một nguồn cảm hứng cho bản thân. Định nghĩa về “uy tín” hoặc phẩm giá của một người quản gia được Mr. Stevens nhắc lại suốt cuốn sách, trong câu chuyện về cha mình hoặc trong cuộc trò chuyện với một người nông dân.
Theo ông, “Họ mang sự chuyên nghiệp của mình giống như một quý ông lịch thiệp mặc bộ vest của mình: họ không để bất kỳ nhóm côn đồ nào hoặc hoàn cảnh nào làm hỏng bộ vest đó trước mặt công chúng; họ chỉ bỏ đi nó khi, và chỉ khi, họ muốn làm như vậy, và điều này thường xảy ra khi họ hoàn toàn một mình.”
Người quản gia chỉ thực sự lột bỏ bộ quần áo, hoặc lớp mặt nạ chuyên nghiệp họ tạo ra trước mặt người khác, khi họ ở một mình.
Ban đầu, tôi ngưỡng mộ và có phần kính trọng những người có lương tâm nghề nghiệp như ông, những người tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc, vâng lời chủ nhân không chỉ tuyệt đối mà còn vượt xa mong đợi. Tôi nghĩ rằng cuốn sách sẽ chỉ là một cái gương của đạo đức nghề nghiệp, của một người đàn ông có uy tín, nhưng tôi đã nhầm. Điều đó để lại cho ông điều gì vào cuối ngày? Ông hoàn toàn cô đơn.
Ông bỏ qua cảm xúc của mình để tận tụy với công việc. Ông bỏ lỡ những khoảnh khắc quan trọng với cha và người phụ nữ mà ông yêu thương. Dù cha cố gắng nói với ông, ông chỉ mở lòng với con trai mình một lần duy nhất. Ông luôn từ chối cảm xúc cá nhân để phục vụ người khác, thậm chí không thể nói lời chia tay cha khi ông ra đi. Ông tin rằng việc đó sẽ làm cha tự hào về mình, một người quản gia có phẩm giá.
Ông chìm đắm trong sự chuyên nghiệp, không để lòng tự do thổ lộ tình cảm của mình.
Trong hồi ký, ông không bày tỏ cảm xúc cá nhân, thể hiện sự lạnh lùng và kín đáo. Dù có cơ hội làm thế, ông vẫn giữ cho mình một vẻ ngoài cứng nhắc. Ông không thể nói lời an ủi khi Miss Kenton mất người thân, cũng không giữ bà lại khi bà ra đi. Ông không biểu lộ cảm xúc của mình, ngay cả khi gặp lại Miss Kenton và nhận ra những gì đã mất.
Cuối cùng, ông tự nhận: 'Lúc ấy, trái tim tôi tan vỡ.' Đó là lúc duy nhất ông dám đối mặt với cảm xúc của mình, sau bao thời gian kìm nén và hy sinh.
Ông không bao giờ thừa nhận tình cảm với Miss Kenton, nhưng qua hồi ký, ta cảm nhận được vị trí đặc biệt của bà trong trái tim ông. Nhưng giờ, cơ hội với Miss Kenton đã qua.
Sự chuyên nghiệp và lòng tin tuyệt đối của Mr. Stevens vào chủ nhân đã làm cho ông mù quáng. Ông không bao giờ nghi ngờ chủ nhân, không tò mò, không phán xét, không bao giờ nghĩ xấu về chủ nhân dù người khác có nói điều gì. Ông thực hiện mọi chỉ thị mà không hỏi han, thậm chí khi phải sa thải người Do Thái mà không đặt câu hỏi. Ông phục vụ mọi người, kể cả những người Đức Phát xít, mà không biết rằng họ đã gây ra tội lỗi ngoài kia. Ông không thấy xấu hổ khi bị những người khách chế nhạo. Ông tin tưởng vào mọi lời nói của chủ nhân và nhiệm vụ của ông là hoàn thành tốt mọi việc được giao.
Mr. Stevens vẫn giữ nguyên tôn chỉ của mình và không bày tỏ tình cảm với Miss Kenton, ngay cả ở lần gặp cuối cùng. Ông đã đặt lòng tin mù quáng vào chủ nhân, bỏ lỡ cơ hội với người phụ nữ mà ông yêu thương, và không thể sống một cuộc sống bình dị.
Mr. Stevens nhắc tôi đến Nhĩ trong 'Bến quê' của Nguyễn Minh Châu. Như Nhĩ, Mr. Stevens đã dành cả cuộc đời phục vụ sự nghiệp. Nhưng khác với sự hối hận của Nhĩ, Mr. Stevens quyết định trở lại làm việc cho quý ông Mỹ với những gì còn lại. Bởi vì đó là tất cả những gì ông còn của The Remains of the Day.
Theo Thao Nguyen
Mytour trình bày
