(Mytour) Theo truyền thống của ông bà ta, lửa là do một vị thần linh ban tặng cho con người, giúp cho con người có thể nấu nướng, giữ ấm, chiếu sáng vào ban đêm và cải thiện chất lượng sống. Chính vì thế, lửa đối với người Việt Nam không chỉ là nguồn năng lượng mạnh mẽ mà còn là biểu tượng của sức mạnh, sự linh thiêng và niềm vui. Dựa trên niềm tin này, dân gian đã truyền lại nhiều tục lệ và điều kiêng kỵ liên quan đến lửa.

1. Kiêng nhổ nước bọt hay tiểu tiện vào lửa
Người xưa quan niệm lửa là vật thiêng liêng, tinh khiết và trong sạch. Chính vì vậy, mọi thứ bẩn thỉu, giả dối hay xảo trá nếu đưa vào lửa đều sẽ bị lửa vạch trần. Từ niềm tin này, dân gian còn lưu truyền những câu chuyện cổ về những tội nhân bị xử tội trên giàn thiêu. Nếu người đó có tội, lửa sẽ thiêu cháy họ; nhưng nếu họ vô tội, lửa sẽ tự tắt. Chính vì thế, lửa được coi là rất thiêng liêng và trong sạch, ai làm ô uế ngọn lửa sẽ bị thần lửa trừng phạt. Nước bọt, nước dãi ra khỏi miệng được xem là uế tạp, không ai được phép nhổ vào lửa. Người xưa tin rằng, nếu ai nhổ nước bọt vào lửa, họ sẽ bị sưng miệng, cấm khẩu, hoặc bị lở mồm, thụt lưỡi.
2. Kiêng đốt lửa bằng vật dụng bẩn thỉu
Dân gian ta đặc biệt kiêng đốt lửa bằng những vật dụng bẩn thỉu như cọc chuồng lợn, cửa nhà vệ sinh, giường của người chết, hoặc ván mỏng. Sự kiêng kỵ này xuất phát từ hai lý do: Thứ nhất, những vật này đều là thứ ô uế, khi đốt lên sẽ sinh ra khói độc gây hại cho sức khỏe. Thứ hai, nếu dùng những thứ này để đốt lửa, sẽ làm ô uế không gian bếp, gây bất lợi cho gia chủ, khiến gia đình gặp rủi ro, tai họa do mối quan hệ với Táo quân.
3. Kiêng làm bếp vào ngày Hỏa
Theo quan niệm xưa, nếu xây dựng bếp vào ngày Hỏa thì sau này, khi sử dụng căn bếp đó, rất dễ gặp phải hỏa hoạn, gây nguy hiểm cho gia đình.
4. Kiêng ngồi quay lưng lại với ngọn lửa
Người xưa luôn tránh việc quay lưng lại với lửa vì cho rằng hành động này là sự thiếu tôn trọng, có thể khiến lửa nổi giận và gây ra hỏa hoạn. Vì vậy, khi thực hiện các công việc liên quan đến lửa như đốt vàng mã, thắp hương, nấu bếp hay sưởi ấm, mọi người đều quay mặt về phía ngọn lửa để thể hiện sự tôn kính.
5. Kiêng nhổ nước bọt, dùng que cời, đũa gõ hay tiểu tiện vào đầu Táo quân
Tục thờ Táo quân gắn liền với quan niệm về sự linh thiêng của Táo quân, được coi là vua bếp của gia đình. Vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm, các gia đình đều cúng Táo quân với áo mũ và cá chép để Táo quân lên chầu Trời, báo cáo lại mọi chuyện tốt xấu của gia đình trong năm. Nếu báo cáo của Táo quân tốt đẹp, gia đình sẽ nhận phúc lộc, còn nếu không thì sẽ gặp rủi ro. Chính vì thế, người xưa rất tôn trọng Táo quân, không ai được phép xúc phạm hay làm điều gì thiếu tôn trọng đối với ngài. Hành động nhổ nước bọt, tiểu tiện hoặc gõ vào đầu Táo quân sẽ bị thần lửa trừng phạt, khiến cho những người phạm phải bị chịu hậu quả như bị sưng mồm hay thụt lưỡi.
Nguồn: Những điều kiêng kỵ theo phong tục dân gian - NXB Thanh Hóa