1. Những vấn đề có thể phát sinh khi cho trẻ ăn dặm quá sớm hoặc quá muộn là gì?
Cho trẻ ăn dặm quá sớm hoặc quá muộn đều không tốt cho sự phát triển của trẻ. Cụ thể như sau:
Nếu cho trẻ ăn dặm quá sớm:
Trẻ có thể bớt bú sữa mẹ và lượng sữa mẹ có thể giảm đi. Theo khuyến nghị của các chuyên gia y tế, trẻ nên được tiếp tục bú sữa mẹ ít nhất trong 6 tháng đầu đời.
Khi còn nhỏ, hệ miễn dịch của bé và các cơ quan khác chưa phát triển đầy đủ, dẫn đến khả năng hấp thu dinh dưỡng còn kém. Đồng thời, bé có thể chưa có đủ kỹ năng để xử lý thức ăn trong quá trình ăn dặm.

Thích hợp nhất là bắt đầu ăn dặm khi bé đạt 6 tháng tuổi
Bé có thể gặp nguy cơ dị ứng với thức ăn, cũng như nguy cơ nhiễm trùng đường tiêu hóa, điều này càng nguy hiểm.
Hơn nữa, việc đào thải các chất không cần thiết ra khỏi cơ thể của bé cũng sẽ gặp áp lực tăng lên.
Khi bé bắt đầu ăn dặm quá muộn:
Khi bé ăn dặm muộn, có thể dẫn đến thiếu hụt các chất dinh dưỡng mà các bé cần từ 6 tháng tuổi.
Làm chậm sự phát triển về thể chất cho bé.
Hệ miễn dịch của bé đang trong giai đoạn phát triển và hoàn thiện cũng sẽ bị ảnh hưởng.
Nếu bé bắt đầu ăn dặm quá muộn, có thể gây chậm phát triển các kỹ năng vận động liên quan đến ăn uống, như kỹ năng nhai, nuốt, và cầm nắm thức ăn,...
2. Khi nào thì nên bắt đầu cho bé ăn dặm?
Bé có thể bắt đầu ăn dặm lần đầu tiên khi đủ 6 tháng tuổi. Đây được xem là thời điểm phù hợp nhất để bé bắt đầu quen với chế độ ăn dặm. Trong 6 tháng đầu đời, bé nên được nuôi dưỡng hoàn toàn bằng sữa mẹ vì sữa mẹ chứa đựng nhiều dưỡng chất và tốt cho sự phát triển của bé, giúp bé có hệ miễn dịch mạnh mẽ.

Thử bột ngọt trước, bột mặn sau
Tuy vậy, các mẹ cần quan sát kỹ để chọn thời điểm phù hợp nhất để bắt đầu ăn dặm cho bé, vì độ tuổi không phải lúc nào cũng là tiêu chí duy nhất. Khi bé đạt 6 tháng tuổi, mẹ nên chú ý nhận biết những dấu hiệu sau đây để biết rằng đã đến lúc cho bé thử ăn dặm:
Bé đã có khả năng tự ngồi thẳng hoặc được hỗ trợ bởi ghế ăn dặm.
Khi gần bé có thức ăn, bé có thể mở miệng hoặc thể hiện sự quan tâm, tò mò về thức ăn mà ba mẹ mang đến. Bé thậm chí có thể với thủ vài để nhận thức ăn.
Bé biết thè lưỡi, sử dụng lưỡi để nhận thức ăn và nuốt khi được ba mẹ đưa thức ăn cho.
Thường thì, khi bé nặng gấp đôi so với lúc mới sinh, đó cũng là lúc thích hợp để bắt đầu ăn dặm cho bé.
3. Những điều cần lưu ý khi bắt đầu cho bé ăn dặm
Khi đã quyết định thời điểm phù hợp nhất để bé bắt đầu ăn dặm, cha mẹ cần chú ý những điểm sau đây:
Ăn dặm không thể thay thế hoàn toàn sữa mẹ: Trong những tháng đầu đời, sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt và an toàn nhất cho bé. Vì vậy, mẹ cần nhớ về vai trò quan trọng của sữa mẹ và chỉ nên bắt đầu cho bé ăn dặm mà không loại bỏ hoàn toàn sữa mẹ. Mẹ cần điều chỉnh chế độ ăn dặm của bé sao cho cân đối với sự cung cấp dinh dưỡng từ sữa mẹ.

Cha mẹ không nên ép bé ăn
Bắt đầu cho bé ăn dặm với ngũ cốc: Mẹ nên chọn gạo trắng để bé bắt đầu ăn dặm. Không chỉ cung cấp dưỡng chất, gạo còn là thực phẩm dễ tiêu hóa và ít gây dị ứng hơn so với các loại ngũ cốc khác.
Trẻ cần thời gian để quen với chế độ ăn dặm: Khi đang quen bú, việc bắt đầu ăn dặm có thể gây khó khăn cho bé. Mẹ cần dành thời gian để bé làm quen với chế độ ăn mới này. Bắt đầu từ từ, có thể chỉ 1 đến 2 muỗng. Khi bé quen, sẽ thấy thích thú và mẹ có thể tăng lượng thức ăn hoặc tăng số bữa ăn cho bé.
Nên cho bé ăn bột ngọt trước và bột mặn sau: Bắt đầu với bột ngọt trước. Mẹ chỉ cần pha sữa công thức hoặc sữa mẹ với bột ngọt mà không cần thêm thức ăn khác. Nếu bé chấp nhận tốt sau 2 đến 4 tuần, mẹ có thể chuyển sang bột mặn. Khi chuẩn bị bột mặn, mẹ nên kết hợp thêm thịt, cá, rau củ,... để cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho bé.

Kết hợp bột với rau củ, thịt để bổ sung dinh dưỡng cho bé
Không nên áp đặt bé ăn: Nếu bé không chịu nuốt, nhai chậm, quay đầu hoặc khóc khi thấy thức ăn,... thì mẹ không nên ép bé ăn. Tốt nhất, mẹ nên dừng lại và chờ đến khi bé đói thì tiếp tục cho bé ăn. Đối với những loại thực phẩm mới, nếu bé không muốn ăn, mẹ không nên ép bé mà hãy kiên nhẫn thử lại vào lần sau. Bé cần thời gian để thích nghi với những thực phẩm mới.
Số bữa ăn: Trong lần đầu tiên ăn dặm, mẹ chỉ nên cho bé ăn thức ăn lỏng và chỉ một bữa/ ngày. Khi thấy bé có biểu hiện thích nghi tốt, hệ tiêu hóa hoạt động tốt, mẹ hãy tăng dần số bữa ăn lên.
Dưới đây là những lưu ý khi cho bé ăn dặm lần đầu. Khi bắt đầu ăn dặm, bé có thể gặp phải tình trạng dị ứng thức ăn, hoặc những vấn đề về tiêu hóa,… cha mẹ phải chú ý quan sát. Nếu bé có biểu hiện bất thường, mẹ cần nhanh chóng đưa bé đến các cơ sở y tế để được tư vấn, thăm khám bệnh cho bé kịp thời.
