Nếu bạn đang lên kế hoạch khám phá Huế vào dịp Tết Nguyên Đán, nhưng vẫn đang do dự về nơi nên ghé thăm và những hoạt động nào là thú vị nhất tại thành phố cố đô này, hãy theo dõi chân Vntrip để khám phá những trải nghiệm độc đáo, từ các điểm du lịch nổi tiếng đến những sự kiện lễ hội sôi động và những món ngon không thể bỏ qua trong dịp Tết.
1. Thời Tiết Dịp Tết Ở Huế
Dịp Tết Nguyên Đán diễn ra vào giữa tháng 2 Dương lịch, là thời điểm chuyển mùa ở Huế. Lúc này, không khí trở nên ấm áp và dễ chịu khi cái lạnh của mùa đông dần tan biến. Thời tiết trở nên ôn hòa, với nhiệt độ từ 20 độ C đến 25 độ C. Mặc dù có thể có những cơn mưa ngắn, nhưng thời tiết tổng thể là rất đẹp, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tham gia các hoạt động thú vị.
Khám Phá Thời Tiết Đẹp Trong Ngày Tết Ở Huế. Hình: Hue, Truly Vietnam
2. Phong Tục Tết Huế
Là nơi gìn giữ di sản của triều đại phong kiến cuối cùng, Huế tự hào với nhiều nét văn hóa truyền thống, đặc biệt là trong các phong tục Tết cổ truyền. Lễ thờ cúng được coi là trọng tâm, được tiến hành một cách trang trọng và lễ phép. Từ đầu tháng Chạp, phụ nữ trong gia đình bắt đầu chuẩn bị cho lễ thờ cúng tổ tiên với những vật phẩm truyền thống như hoa giấy Thanh Tiên, pháo nổ ngũ sắc, bánh chưng, bánh tét làng Chuồn…
Bàn Thờ Được Trang Trí Cẩn Thận Trong Những Ngày Tết. Hình: Sưu Tầm
Không chỉ thế, tất cả những bát hương trên bàn thờ đều phải thay cát mới để thể hiện lòng thành kính. Cát thay phải trắng tinh và mịn, được lấy từ các làng quê ven biển. Các vật thờ cúng như lư hương, chân đèn cũng phải được đánh bóng. Ngoài mâm ngũ quả cầu-sung-dừa-đu đủ-xoài, bàn thờ không thể thiếu nải chuối, gọi là chuối mật. Đây là loại chuối duy nhất mà người Huế sử dụng để thờ cúng tổ tiên trong dịp Tết.
Hoa giấy là một trong những vật không thể thiếu trên bàn thờ mỗi dịp Tết đến. Hình: Hue, Truly Vietnam
Sáng sớm mồng Một Tết, nghi lễ đầu tiên là lễ cúng Nguyên đán. Đây là lúc người Huế thực hiện lễ cúng chay trên bàn thờ tổ tiên. Lễ vật bao gồm trầm, trà, mứt bánh…, sau đó mới bắt đầu mở cửa đón tiếp khách đến thăm Tết. Ở Huế, trong ngày Tết có một phong tục đẹp và đầy nhân văn, đó là việc đi viếng mộ tổ tiên, người thân đầu năm. Sáng mùng Một, các gia đình tập trung con cháu đầy đủ và cùng nhau thực hiện lễ viếng mộ.
3. Tết ở Huế Nên Ghé Thăm Những Địa Điểm Nào?
3.1. Chợ hoa ngày Tết
Từ ngày 23 tháng Chạp trở đi, thành phố Huế sôi động với hoạt động chợ hoa, tô điểm khắp các con đường, tạo nên bức tranh lễ hội tuyệt vời. Hoa xuất hiện khắp nơi, từ Phu Văn Lâu, công viên Nghênh Lương Đình, cung An Định đến Trung tâm Văn hóa Thông tin Thừa Thiên Huế tại giao lộ Hùng Vương.
Chợ hoa tại khu vực Đại Nội Huế. Hình: Sưu tầm
Tại chợ hoa Tết này, ngoài các loại cúc, quất cảnh, nhiều chủ vườn còn trưng bày bán hoàng mai xứ Huế với giá từ vài triệu/chậu cây đến vài trăm triệu/chậu cây. Các loại ly Đà Lạt, đào Nhật Tân, quất Hội An, phong lan xứ Huế,… cũng được bày bán khắp nơi.
Chuẩn bị một bộ áo dài đẹp để trải nghiệm chợ hoa xuân. Hình: Sưu tầm
Nhiều người đến chợ hoa để tận hưởng không khí Tết, chụp ảnh và thưởng thức mùa xuân tươi vui. Nếu đến Huế dịp Tết mà không ghé chợ hoa, thì như là đã lạc lõng giữa không khí xuân tràn ngập. Đừng quên mặc chiếc áo dài xinh xắn để tạo dấu ấn đặc biệt và hạn chế tác động đến việc mua bán của người dân.
3.2. Thăm Đại Nội và các lăng tẩm
Từ ngày mồng 1 đến mồng 3 Tết hàng năm, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế mở cửa miễn phí cho người dân và du khách Việt Nam để thăm quan Đại Nội và hệ thống các lăng tẩm tại Huế.
Thăm Đại Nội Huế trong mùa Xuân. Hình: Lê Phương Tùng
Nếu bạn ghé thăm Đại Nội Huế vào dịp Tết, bạn sẽ được thưởng thức không khí rộn ràng của các hoạt động vui xuân tại Hoàng cung Huế. Đặc biệt, khu vực sân Điện Thái Hòa sẽ là điểm tập trung của các trò chơi cung đình truyền thống, như Bài vụ, đổ xăm hường, đầu hồ và biểu diễn thư pháp…
Lăng Khải Định. Hình: Lê Phương Tùng
3.3. Thăm chùa trong dịp lễ Phật
Thăm chùa đầu năm đã trở thành một phong tục văn hóa lâu dài của người Việt. Tại Huế, với những ngôi chùa tráng lệ, du lịch dịp Tết, hãy dành thời gian ghé thăm chùa đầu năm để cầu mong một năm mới an lành và hạnh phúc.
Chùa Thiên Mụ đẹp quyến rũ. Hình: Sưu tầm
Khám phá vẻ đẹp truyền thống của chùa Thiên Mụ, với hơn 400 năm lịch sử, hòa mình vào không khí tinh khôi của sông Hương và lắng nghe những câu chuyện truyền thuyết của ngôi chùa. Ngoài ra, chùa Từ Hiếu, chùa Diệu Đế, chùa Từ Đàm, chùa Huyền Không Sơn Thượng,... đều là những điểm đến lý tưởng. Trong dịp Tết, bạn có thể được hái lộc và xin xăm, xin chữ may mắn.
Thiền Viện Trúc Lâm Huế. Hình: Hue, truly Vietnam
3.4. Sự Hứng Khởi của Chợ Ngày Tết ở Cầu Ngói Thanh Toàn
Cầu Ngói Thanh Toàn, một công trình cầu cổ kính, độc đáo, tọa lạc tại làng Thanh Thủy Chánh, cách trung tâm Huế 8 km về hướng Đông. Khi Tết đến, Cầu Ngói Thanh Toàn trở nên sôi động với các quán chợ mở đầy ắp những gian hàng hấp dẫn.
Chợ Ngói Thanh Toàn rực rỡ trong mùa Tết. Hình: Sưu tầm
Chợ Tết đặc sắc với đủ loại hình thương mại, từ mua bán đến trưng bày, giới thiệu sản phẩm nông sản, thủ công mĩ nghệ, đồ sứ... Điều đặc biệt là hội bài Chòi diễn ra từ sáng đến 10 giờ tối, kéo dài từ mùng Một đến mùng Bảy Tết. Nơi đây còn là điểm hẹn của những món ăn truyền thống Huế như bánh, chè, bún bò, bánh canh... đều được bày bán tại các quán chòi đơn giản nhưng gần gũi.
Khám Phá Hội Bài Chòi Tại Cầu Ngói Thanh Toàn. Hình: Sưu Tầm
4. Festival Xuân ở Huế
4.1. Đu Tiên - Điệu Nhảy Của Mùa Tết
Lễ hội Đu Tiên tại thôn Gia Viên, xã Phong Hiền, huyện Phong Điền diễn ra vào ngày mồng 4 Tết hàng năm là một sự kiện lễ hội truyền thống đặc sắc tại Huế. Các cây đu được làm từ những cây tre ngà to và chắc chắn; giá đu, đòn đu, và gióng đu được kết nối bằng những sợi thừng, cây tre, và lạt mây... tạo ra độ đàn hồi giúp người chơi đu bay lên cao và đồng thời đảm bảo an toàn cho mọi người tham gia lễ hội Đu. Trong bức tranh áo dài truyền thống, những người tham gia thể hiện màn trình diễn bay cao đẹp mắt cùng những động tác nhảy độc đáo.
Lễ Hội Đu Tiên Rực Rỡ. Hình: VOV
Ngoài làng Gia Viên, lễ hội đu tiên vẫn được tổ chức và tái hiện sôi nổi ở nhiều làng khác trong Thừa Thiên Huế như Quảng Thọ (huyện Quảng Điền), Điền Hòa (huyện Phong Điền)... trong những ngày Tết truyền thống; với đủ loại cây đu và cách chơi đu độc đáo.
4.2. Lễ Hạ Nêu
Vào ngày mồng 7 Tết âm lịch hàng năm, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế sẽ tổ chức Lễ Hạ Cây Nêu, mở màn cho năm mới, tặng chữ chúc xuân tại Thế Miếu và điện Long An, trong khu vực Đại Nội. Lễ Hạ Nêu diễn ra với các nghi lễ cúng nêu, âm nhạc lớn nhỏ, tiếng chuông trống và hạ cây nêu. Đồng thời, các biểu tượng và lễ phẩm treo trên cây nêu được gỡ xuống, đánh dấu sự khai mạc của Cung chúc Tân xuân, kèm theo việc trao thư pháp có dấu ấn độc đáo chúc mừng năm mới, mang ý nghĩa cầu chúc may mắn cho du khách thăm quan các di tích Huế trong ngày đặc biệt này.
Lễ Hạ Nêu Tươi Sáng. Hình: Sưu Tầm
4.3. Đấu Vật Làng Sình
Diễn ra vào mùng 10 Tết âm lịch hàng năm, Lễ hội Đấu Vật Làng Sình tại khu vực đình Lại Ân (hay còn được biết đến là làng Sình), xã Phú Mậu, huyện Phú Vang là một sự kiện văn hoá truyền thống, phản ánh tinh thần võ sĩ kiêu hùng của người dân Huế trong mỗi dịp Tết.
Lễ Hội Đấu Vật Làng Sình. Hình: Sưu Tầm
Trong lễ hội vật làng Sình, tinh thần thượng võ được coi trọng hết mức. Đô vật không được phép sử dụng các đòn nguy hiểm như bẻ, vặn, khoá khớp hay tấn công bằng đầu. Điều độc đáo là sự đoàn kết của cộng đồng, nếu một đô vật của làng nào thất bại, người khác sẽ nối tiếp. Để trả thù, đô vật phải chờ đến năm sau, khiến cho họ rèn luyện suốt năm để chờ đến mùa hội.
4.4. Lễ hội đền Huyền Trân
Mỗi năm, lễ hội đền Huyền Trân công chúa diễn ra vào ngày mồng 9 tháng 1 âm lịch tại Trung tâm Văn hóa Huyền Trân, phường An Tây, thành phố Huế. Hoạt động này là biểu tượng cho tri ân đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn' của người dân Huế, tôn vinh công lao của bậc tiền nhân mở mang bờ cõi.
Lễ hội đền Huyền Trân. Hình: Sưu tầm
Sau lễ nghi, chương trình nghệ thuật sử thi đặc sắc kể về Công chúa Huyền Trân được tổ chức, tô điểm thêm cho buổi lễ. Lễ hội không chỉ giới hạn ở đó, mà còn có nhiều hoạt động đặc sắc khác như triển lãm nghệ thuật, giới thiệu sản phẩm thủ công mỹ nghệ Huế, cùng tổ chức các trò chơi dân gian như hát bài chòi, đấu vật...
4.5. Lễ hội Cầu ngư
Lễ Hội Cầu Ngư là sự kiện lớn của nhân dân tại làng Thai Dương Hạ, thị trấn Thuận An, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế. Được tổ chức vào ngày 12 tháng Giêng, lễ hội là dịp để tưởng nhớ thành hoàng của làng, người đã có đóng góp lớn cho nghề đánh cá và buôn bán ghe mành.
Lễ hội cầu ngư. Hình: Nguyễn Đức Huy
Trong lễ hội, bên cạnh nghi lễ rước thần, có những hoạt cảnh dân gian vui nhộn như lễ cầu ngư, thách thức 'trên bờ dưới nước', các cuộc đua thuyền sôi động trên phá Tam Giang...
5. Món ăn ngày Tết ở Huế
5.1. Bánh chưng, bánh tét
Bánh chưng, bánh tét từ lâu đã trở thành biểu tượng không thể thiếu trên bàn ăn ngày Tết của người Việt. Ở Huế, cách gói và nấu bánh phản ánh đặc trưng văn hóa, tập quán của địa phương. Bánh ở đây có độ dày vừa phải, nhân gồm thịt ba chỉ và đậu xanh được chế biến cẩn thận với gia vị vừa ăn.
Bánh tét Huế. Hình: Sưu tầm
Bánh tét làng Chuồn ở Huế quả thực là ngon nhất, với nếp dẻo và thơm mùi đặc trưng. Hình dạng trụ tròn thon gọn, nhân đậu xanh và mỡ chín tạo nên hương vị ngon lành. Bánh chưng Nhật Lệ, nổi tiếng từ xưa đến nay, vừa đủ cho một người thưởng thức mà không bị ngán, thường được đóng thành cặp.
5.2. Dưa món
Dưa món là món ngon truyền thống của người miền Trung, đặc biệt là ở Huế trong dịp Tết. Khi ăn kèm với bánh tét hoặc cơm, dưa món giúp cân bằng vị giác và làm giảm ngán khi thưởng thức các món nhiều dầu mỡ.
Dưa món. Hình: Sưu tầm
Dưa món theo phong cách Huế kết hợp thơm, cà rốt, củ kiệu, củ cải,... được thái miếng và phơi nắng cho đến khi héo. Sau đó, giầm cùng ớt chín, nước mắm và đường. Hương vị mặn ngọt của nước mắm tạo nên món dưa giòn rụm, thêm sự đậm đà khi ăn kết hợp với các món khác, không chỉ giảm ngán mà còn kích thích vị giác.
5.3 Tré
Tré, một món ăn hình dáng giống nem chua nhưng khác biệt hoàn toàn trong cách chế biến. Sử dụng da và thịt đầu, cả hai được luộc chín và thái mỏng đều. Được gia vị với nước mắm kho, ớt trái, ớt bột, tỏi, mè rang, củ riềng thái sợi và thính gạo hoặc thính nếp rang. Với thành phần đặc biệt như vậy, tré Huế mang đến hương vị độc đáo mà không một món ăn nào sánh kịp.
Tré Huế. Hình: Sưu tầm
Khi thưởng thức, bóc vỏ tré, dùng đũa đánh nhẹ từng miếng thịt và bày ra đĩa. Có thể thưởng nhiều cách như nem chua hoặc cuốn với bánh tráng, rau thơm, dưa leo, chuối chát, và chấm nước mắm ớt tỏi. Vào những ngày xuân, hương vị tré kết hợp với chút rượu cay nồng làm cho bữa ăn trở nên tuyệt vời.
5.4. Hành ngâm giấm
Hành ngâm giấm là món ăn kích thích vị giác, giảm cảm giác ngấy trong những ngày Tết. Hành củ được phơi nắng cho héo, sau đó ngâm trong giấm đường trước Tết vài ngày. Khi ăn, thêm ớt và tỏi để tăng thêm hương vị. Ngoài hành ngâm giấm, nhiều gia đình ở Huế còn làm củ kiệu chua ngọt, hành tím muối, hành tỏi chua ngọt, dưa muối chua... để làm cho bữa cơm ngày Tết trở nên hấp dẫn hơn.
Hành ngâm giấm. Hình: Sưu tầm
“Bí kíp” du lịch Huế dịp Tết đã sẵn sàng, hãy tổ chức ngay một lịch trình “chất chơi” để khám phá vẻ đẹp của Huế trong những ngày đặc biệt này!
