Bài Viết Tư Vấn Từ Chuyên Gia Bác Sĩ nội trú Hồ Thị Hồng Tho - Chuyên Gia Y Tế Nhi Đặc Biệt - Khoa Nhi - Sơ Sinh - Bệnh viện Quốc tế Mytour Phú Quốc.

Co Giật ở Trẻ Sơ Sinh Thường Diễn Ra Một Cách Tinh Tế, Khó Nhận Biết. Có Nhiều Nguyên Nhân Gây Co Giật ở Trẻ Sơ Sinh, và Việc Xác Định Nguyên Nhân Chính Xác Chóng Mặt Trong Quá Trình Điều Trị.

Những đứa trẻ co giật cơ tay khi đang ngủ, nhưng nếu bạn nắm giữ tay hoặc chân, hoặc thay đổi tư thế, triệu chứng có thể biến mất, đó không phải là bệnh lý co giật mà chỉ là hiện tượng cơ run nhẹ và sẽ tự điều chỉnh. Ngược lại, nếu đứa trẻ sơ sinh co giật và triệu chứng vẫn tồn tại sau khi thay đổi tư thế, có thể kết luận rằng đứa trẻ đang bị co giật. Các triệu chứng của co giật ở trẻ sơ sinh rất đa dạng, đôi khi lại kín đáo. Do đó, khi chăm sóc trẻ, phụ huynh cần chú ý đến những dấu hiệu quan trọng sau:

• Dấu Hiệu Co Giật:
  • Cử Động Bất Thường Hoặc Thay Đổi Trương Lực Cơ Trên Toàn Thân Hoặc Ở Khu Vực Đặc Biệt, Như: Co Giật Toàn Bộ Cơ Thể Hoặc Ở Một Khu Vực Cụ Thể, Xuất Hiện Cơn Co Giật Cứng Hoặc Giảm Trương Lực Cơ Trên Toàn Thân;
  • Cử Động Bất Thường Ở Khu Vực Mặt, Miệng, Lưỡi,...;
  • Cử Động Bất Thường Ở Vùng Mắt.
• Dấu Hiệu Khác: Có Ý Nghĩa Trong Việc Chẩn Đoán Nguyên Nhân Và Dự Đoán Tiến Triển:
  • Thóp Phồng;
  • Suy Hô Hấp Với Các Biểu Hiện Như Tình Trạng Tím Tái, Khó Thở, Ngừng Thở;
  • Thiếu Máu;
  • Tổn Thương Thần Kinh Khu Trú: Liệt Dây Thần Kinh Sọ Não Hoặc Ở Các Chi;
  • Sốt Và Các Biểu Hiện Của Tình Trạng Nhiễm Trùng;
  • Vòng Đầu Của Đứa Trẻ To Hoặc Nhỏ Không Bình Thường.

Việc Tìm Kiếm Và Điều Trị Nguyên Nhân Gây Co Giật ở Trẻ Sơ Sinh Mang Ý Nghĩa Lớn Trong Việc Kiểm Soát Và Điều Trị Tình Trạng Này.

2.1 Khám Phá Lịch Sử

• Thăm Vấn Về Lịch Sử Bệnh, Tiền Sử Sinh Khoa: Khi đẻ, bé có bị ngạt không; có can thiệp bằng cách hút, sử dụng forceps không; bé có vấn đề khi bú, từ chối bú không; bé bị sốt không; trong thời kỳ mang thai, mẹ có sử dụng Pyridoxin hay Isoniazid không,...;
• Thời Gian Xuất Hiện Cơn Co Giật: Có ý nghĩa trong chẩn đoán nguyên nhân gây co giật ở trẻ sơ sinh. Chi tiết:
  • Trong 48 giờ đầu tiên sau khi sinh: Chủ yếu là do sinh ngạt, hạ đường huyết, xuất huyết nội sọ, hạ canxi máu, dị tật não, cần sử dụng Pyridoxin;
  • Ngày 3 - 7 sau khi sinh: Thường do hạ canxi máu, viêm màng não;
  • Sau 7 ngày sau khi sinh: Do rối loạn chuyển hóa bẩm sinh.

2.2 Kiểm Tra Lâm Sàng

• Xác Định Bé Có Bị Co Giật Toàn Thân Hay Khu Trú;
• Kiểm Tra Đồng Tử, Phản Xạ Ánh Sáng;
• Dò Tìm Dấu Hiệu Thóp Phồng;
• Phát Hiện Bướu Huyết Xương Sọ Hoặc Bướu Huyết Thanh;
• Xác Định Các Cơn Ngưng Thở;
• Dò Tìm Dấu Hiệu Thiếu Máu Dựa Trên Màu Sắc Da, Niêm Mạc;
• Xác Định Nhiễm Trùng Ổ;
• Xác Định Dị Tật Bẩm Sinh Ở Não.

2.3 Thực Hiện Các Xét Nghiệm

• Xét Nghiệm Dextrostix Để Xác Định Tình Trạng Hạ Đường Huyết;
• Xét Nghiệm Ion Đồ: Natri, Canxi, Magie Nhằm Xác Định Tình Trạng Rối Loạn Điện Giải Như Hạ Canxi, Hạ Natri, Hạ Magie Máu;
• Xét Nghiệm Phết Máu, Cấy Máu, CRP Để Phát Hiện Nguyên Nhân Nhiễm Trùng;
• Xét Nghiệm Dịch Não Tủy Để Xác Định Viêm Màng Não;
• Siêu Âm Não Xuyên Thóp Để Xác Định Tình Trạng Xuất Huyết Não, Quan Sát Hình Ảnh Tổn Thương Não Do Thiếu Oxy Ở Bé Sinh Ngạt;
• Điện Não Đồ Thực Hiện Khi Nghi Ngờ Bé Sơ Sinh Bị Co Giật Do Động Kinh Hoặc Lệ Thuộc Pyridoxin (Được Chỉ Định Thực Hiện Khi Các Nguyên Nhân Gây Co Giật Khác Đã Được Loại Trừ Và Mẹ Có Tiền Sử Sử Dụng Pyridoxin);
• Tầm Soát Bệnh Chuyển Hóa: NH3 Máu Khi Đã Loại Trừ Các Nguyên Nhân Thường Gặp Gây Co Giật Ở Bé Sơ Sinh.

Các Xét Nghiệm Này Giúp Bác Sĩ Xác Định Nguyên Nhân Gây Co Giật Ở Bé Sơ Sinh Để Có Biện Pháp Điều Trị Thích Hợp. Ngoài Ra, co giật ở trẻ sơ sinh Có Thể Do Nhiều Nguyên Nhân Phối Hợp Với Nhau: Rối Loạn Chuyển Hóa - Điện Giải Với Các Bệnh Lý Thần Kinh Trung Ương.

Nguyên Tắc Điều Trị co giật ở trẻ sơ sinh Gồm: Hỗ Trợ Hô Hấp, Chống Co Giật và Điều Trị Theo Nguyên Nhân Gây Bệnh. Cụ Thể:

• Mở Đường Thở: Hút Đờm Nhớt;
• Hỗ Trợ Hô Hấp: Lựa Chọn Oxy Hoặc Đặt Nội Khí Quản Giúp Thở Tùy Thuộc Vào Mức Độ Thiếu Oxy Máu;
• Chống Co Giật: Sử Dụng Thuốc Chống Co Giật Phenobarbital Hoặc Các Thuốc Khác Phù Hợp Theo Chỉ Định Của Bác Sĩ;
• Điều Trị Nguyên Nhân: Ngay Khi Phát Hiện Nguyên Nhân Gây Co Giật Ở Bé Cần Xử Trí Đúng Theo Từng Nguyên Nhân Gây Bệnh Cụ Thể. Các Nguyên Nhân Hạ Đường Huyết, Hạ Canxi Máu, Hạ Magie Máu, Hạ Natri Máu, Lệ Thuộc Pyridoxin, Xuất Huyết Não - Màng Não, Viêm Màng Não,... Được Điều Trị Theo Từng Phác Đồ Phù Hợp Đúng Theo Chỉ Định Của Bác Sĩ.

Các Triệu Chứng co giật ở trẻ sơ sinh Thường Rất Kín Đáo, Dễ Bị Bỏ Qua. Vì Vậy, Phụ Huynh Cần Theo Dõi Chặt Chẽ Khi bé sơ sinh bị co giật và Các Triệu Chứng Khác, Kịp Thời Đi Khám Chuyên Khoa Nhi Để Được Chẩn Đoán Chính Xác và Có Phương Pháp Can Thiệp Điều Trị Kịp Thời, Hiệu Quả.

XEM THÊM

• Xử Trí Như Thế Nào Khi Bé Sốt Cao Co Giật
• Sốt Co Giật Ở Bé Nhỏ Và Những Lưu Ý Bố Mẹ Cần Biết Để Xử Trí Kịp Thời
• Lưu Ý Khi Dùng Thuốc Chống Co Giật Khi Sốt Cao Cho Bé