Buzz
Bạn có còn nhớ câu chuyện ngụ ngôn nổi tiếng Thỏ và Rùa không? Đúng vậy, không ai trong chúng ta lại không biết đến nó. Điều này giúp bạn phần nào hiểu được phong cách của truyện ngụ ngôn. Đây là yếu tố quan trọng để tôi đi đến những quan điểm chính về giá trị của cuốn sách Nhà Giả Kim.
Trước khi viết bài này, tôi đã đọc một bài viết với quan điểm rất khác biệt so với cách nhìn tích cực của nhiều người về cuốn Nhà Giả Kim. Tôi quyết định viết blog này như một cách để khẳng định lại những giá trị mà Nhà Giả Kim đã mang đến cho tôi.
Trong thị trường sách ngày càng bão hòa hiện nay, không thể khẳng định mọi quyển sách đều chứa đựng nhiều giá trị bổ ích và tâm huyết của tác giả. Nhưng những ai đã đọc Nhà Giả Kim sẽ nhận ra rằng một tâm hồn hời hợt không thể tạo ra những lời văn trau chuốt như thế, chưa kể đến việc cuốn sách đã chiếm được cảm tình của đông đảo độc giả trên toàn thế giới và đạt được nhiều giải thưởng danh giá.
Với hình thức ngụ ngôn, điều mà chúng ta cần từ Nhà Giả Kim chính là nội dung sâu xa ẩn sau câu chuyện, là giá trị cốt lõi của truyện. Giống như câu chuyện Thỏ và Rùa, điều chúng ta cần nhớ chỉ đơn giản là kiên trì sẽ dẫn đến thành công, cần cù bù thông minh,... chứ không phải là chi tiết cuộc thi diễn ra ở đâu, quy mô thế nào, có bao nhiêu con vật tham gia, tên của con thỏ và con rùa,... Tóm lại, đối với những câu chuyện ngụ ngôn, không gì quan trọng hơn những bài học ẩn chứa bên trong.
Tại sao một số độc giả lại cho rằng tên của cậu chăn cừu hay số lượng cừu mà cậu mang theo lại quan trọng như những bài học mà cuốn sách mang lại? Tôi thật sự không thể hiểu được cách nghĩ này.
Ngoài ra, tôi hoàn toàn không đồng tình với ý kiến của nhiều người rằng: người đọc không cần đọc sâu, không cần suy ngẫm, mọi bài học đều đã hiện rõ trước mắt, thậm chí có ý kiến cho rằng chúng được ấn vào tay người đọc. Nếu vậy thì tất cả những người yêu thích Nhà Giả Kim đều là những kẻ thụ động, không động não khi đọc sách. Đặc biệt là những người đọc lại lần hai, lần ba như tôi thì quả là phí thời gian. Và không chỉ có tôi, còn có cựu tổng thống Mỹ Bill Clinton, ca sĩ Madonna, ca sĩ Will Smith, chị Thái Minh Châu,... Danh sách này còn dài và ấn tượng lắm! Nhưng hãy quay lại vấn đề chính một chút.
Những bài học trong Nhà Giả Kim có những bài học được hiểu một cách trực tiếp qua lời của nhà vua xứ Salem như câu nói vô cùng nổi tiếng: 'Khi anh quyết chí muốn điều gì thì toàn vũ trụ sẽ chung sức để anh đạt được điều ấy.' Bên cạnh đó, Nhà Giả Kim là tổng hợp của nhiều câu chuyện xuyên suốt hành trình tìm kho báu của cậu chăn cừu. Trong những câu chuyện ấy, tôi vẫn phải suy nghĩ trước khi hiểu và ghi nhớ. Quá trình nhận thức ấy diễn ra từ câu chuyện đầu tiên về chúa Giê-su đến câu chuyện về hoa thủy tiên, chuyện bà lão người Digan, chuyện người bán kem,... và hầu hết trong tất cả các câu chuyện. Rõ ràng là, ít nhất đối với tôi, các câu chuyện trong Nhà Giả Kim vẫn khiến tôi phải suy nghĩ để nhận ra những bài học đằng sau nó chứ không đơn giản như chiếc bánh kem trước mặt và ai đó ấn cái thìa vào tay để tôi cứ thế mà ăn.
Nhiều bạn đọc dường như không ưa thích cách Paulo lặp lại bài học. Tuy nhiên, tôi lại thích cách tác giả nhắc nhở về điều quan trọng trong tác phẩm của mình. Điều đó nhấn mạnh ý nghĩa của việc theo đuổi ước mơ trong khó khăn. Paulo không lải nhải, chỉ lặp lại câu nói quan trọng, đóng vai trò điểm nhấn trong câu chuyện.
Một điều không phù hợp để đánh giá cuốn sách Nhà giả kim là bối cảnh sa mạc và thái độ với phụ nữ. Dù sách không dày nhưng đủ để truyền đạt bài học. Miêu tả sa mạc và các trở ngại trong đó đã đủ súc tích. Không cần phải dài dòng.
Về thái độ với phụ nữ, không phải ai cũng tôn trọng họ. Paulo chỉ thuật lại thực tế và nhấn mạnh phụ nữ cần mạnh mẽ hơn. Bài học này có thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau.
Điều tôi lo ngại nhất là hoàn cảnh sống của mỗi người. Nhiều người chỉ trích cách cậu chăn cừu theo đuổi ước mơ, nhưng hoàn cảnh không nên là yếu tố quyết định.
Liệu một người nghèo có thể hạnh phúc hơn một người giàu nhưng bế tắc?
Chúng ta chỉ có thể hiểu hoàn cảnh của người khác khi đứng ở vị trí của họ.
