Buzz
Đại học là một bước ngoặc quan trọng mà hầu hết mọi người đều trải qua trong cuộc đời của họ. Từ thời điểm này, họ trở thành những người được trang bị kiến thức lẫn kỹ năng chuyên môn để chuẩn bị tham gia vào công cuộc xây dựng đất nước. Tuy nhiên, không phải ai cũng dễ dàng thích nghi với cuộc sống mới. Những năm đầu gặp phải sự thay đổi lớn về phong cách học tập đã làm cho sinh viên gặp không ít khó khăn, đặc biệt là trong việc giao tiếp và thiết lập mối quan hệ trong cả trường và xã hội.
Những trở ngại ban đầu trong việc giao tiếp có ảnh hưởng lớn đến việc tiếp xúc với môi trường mới, cuộc sống mới, ảnh hưởng đến nhân cách và kết quả học tập của mỗi sinh viên. Vì thế, việc vượt qua những khó khăn này mang ý nghĩa quan trọng, không chỉ đối với giới trẻ mà còn với toàn bộ xã hội. Mọi người nhận ra rõ những bất lợi mà sinh viên năm đầu thường gặp phải, nhưng nguồn gốc và bản chất của vấn đề vẫn chưa được làm sáng tỏ để có cách giải quyết hiệu quả.
Sau một số nghiên cứu ban đầu, đa số sinh viên mới nhập học tại trường thường có xu hướng kết bạn theo nhóm, bao gồm các bạn cùng bàn, cùng quê, cùng hoàn cảnh, và các điều kiện khác. Điều này làm cho rất ít người có thể hoà mình vào lớp học. Sau một học kỳ, phần lớn sinh viên chưa biết hết tất cả các bạn trong lớp, có những bạn chỉ biết tên mà chưa từng trò chuyện, có những bạn thậm chí còn không nhớ khuôn mặt. Sinh viên thường cảm thấy ngại ngùng, e ngại trong quá trình thiết lập mối quan hệ trong lớp. Ngoài một số sinh viên chủ động làm quen, bắt chuyện với mọi người hoặc tự tin đứng lên, tổ chức trò chơi cho lớp, phần lớn sinh viên vẫn rất tự lượng khi phải giao tiếp với người khác. Có những bạn sống khép kín, không kết nối với ai trong lớp. Điều này khiến cho các hoạt động tập thể không nhận được sự tham gia đầy đủ và nhiệt tình, chủ yếu chỉ tham gia để tránh việc bị đánh giá kém.
Trong môi trường học tập mới, đa số sinh viên còn bỡ ngỡ trong việc tìm kiếm tài liệu và phương pháp học tập. Vì thế, việc giao lưu với các anh chị khóa trên là rất cần thiết. Tuy nhiên, thực tế cho thấy số lượng sinh viên chủ động làm quen, tạo mối quan hệ với anh chị khóa trên là không nhiều. Điều này cho thấy sinh viên năm đầu chưa tự tin vào khả năng giao tiếp của mình, thậm chí nhiều bạn cảm thấy ngần ngại. Không chỉ trong mối quan hệ với bạn bè và anh chị cùng khóa, mà còn trong việc giao tiếp với giảng viên, sinh viên năm đầu cũng thường không tự tin. Trong khi theo chương trình đào tạo tín chỉ, việc tương tác với giảng viên nên diễn ra thường xuyên, nhưng phần lớn sinh viên còn ngại và không dám thể hiện ý kiến của mình.
Trong cuộc sống hối hả hiện nay, sự e dè trong giao tiếp của sinh viên có thể dẫn đến sự cô lập và xa lánh với môi trường xung quanh. Tuy nhiên, cũng có những sinh viên sống quá thoải mái và dễ dãi trong các mối quan hệ, đặc biệt là với người khác giới, dẫn đến tình trạng yêu thử, sống thử ngày càng phổ biến. Ngoài ra, nhiều sinh viên chưa xác định rõ mối quan hệ, dễ dàng đặt niềm tin sai chỗ, dẫn đến sự tan vỡ trong một thời gian ngắn, gây khủng hoảng tinh thần và ảnh hưởng đến cuộc sống.
Nguyên Nhân Dẫn Đến Những Trở Ngại Trong Giao Tiếp
Những thực trạng trên là nguyên nhân tiêu biểu khiến các 'tấm chiếu mới' cảm thấy e ngại khi giao tiếp. Việc thiếu tiếp xúc trực tiếp làm sinh viên khó mở lòng hơn. Nhiều bạn trẻ còn phụ thuộc vào mạng xã hội. Mạng xã hội cung cấp nhiều thông tin hữu ích nhưng cũng kéo sinh viên ra khỏi đời sống thực, khiến họ xa cách với thực tế xã hội. Không chỉ vậy, khó khăn giao tiếp còn làm căng thẳng mối quan hệ gia đình, đặc biệt là giữa phụ huynh và con cái, gây ra những xung đột không đáng có.
Một nguyên nhân khác là sinh viên đến từ nhiều vùng miền khác nhau, có hoàn cảnh sống và quan điểm đa dạng, khiến việc tìm điểm chung trở nên khó khăn. Khi lên đại học, sinh viên cần giao tiếp với nhiều người xa lạ, đòi hỏi kỹ năng giao tiếp tốt. Tuy nhiên, nhiều sinh viên vẫn còn hạn chế trong giao tiếp, không diễn đạt được ý mình, kém tự tin do nói ngọng, nói lắp. Một số sinh viên vào trường không đúng nguyện vọng cũng cảm thấy chán nản và không muốn hòa đồng.
Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất để xây dựng mối quan hệ. Vì vậy, cần tích lũy vốn từ vựng và khả năng diễn đạt lưu loát. Sinh viên nên rèn luyện ngôn từ và khắc phục những tật nói ngọng, nói lắp để tránh cản trở khi giao tiếp.
Đối với một số chuyên ngành, do việc thực tập khá nhiều và khoảng cách di chuyển xa khiến các bạn sinh viên mệt mỏi, ít có cơ hội giao tiếp và tiếp xúc với nhau. Vì vậy, cán bộ lớp nên tổ chức các buổi gặp gỡ, ăn uống, dã ngoại để các bạn sinh viên có dịp giao lưu, hiểu thêm về nhau và dễ dàng kết bạn.
Trong một mối quan hệ giao tiếp, để tự tin và trao đổi thông tin suôn sẻ, khả năng kiềm chế và lắng nghe là rất quan trọng. Hai yếu tố này bổ sung và tác động lẫn nhau, mang lại hiệu quả đúng thời điểm. Việc lắng nghe giúp sinh viên tiếp thu thêm vốn sống, mở rộng hiểu biết và thiết lập mối quan hệ mới, khắc phục khó khăn trong giao tiếp.
Để nâng cao hiệu quả giao tiếp, sinh viên nên chủ động trong giao tiếp và vượt qua rào cản tâm lý, mạnh dạn trước mọi người để đạt kết quả tốt. Nên tham gia các hoạt động xã hội như thanh niên tình nguyện hoặc các câu lạc bộ trong trường đại học.
Cuối cùng, cần có sự hướng nghiệp và chọn ngành học phù hợp với bản thân để tránh tâm lý chán nản trong quá trình học tập và giao lưu với bạn bè.
Kết luận
Giao tiếp là một hoạt động có ý thức và mang tính xã hội cao, là nền tảng để hình thành và phát triển các mối quan hệ của con người. Do đó, khó khăn trong giao tiếp của sinh viên năm nhất là một vấn đề cần được quan tâm và hỗ trợ. Để giải quyết vấn đề này, sinh viên cần nỗ lực, ý thức và khả năng của bản thân, cùng với sự hướng dẫn và giúp đỡ từ thầy cô và nhà trường để có định hướng đúng đắn trong việc xây dựng các mối quan hệ xã hội.
Giao tiếp có thực sự khó như vậy không? Với mình, chắc chắn là có. Nói chuyện một cách tự nhiên, không ngại ngùng chưa bao giờ là dễ dàng. Tuy nhiên, mình tin rằng không ai muốn trải qua những ngày tháng thanh xuân tươi đẹp này trong cô đơn. Khát khao giao lưu, trò chuyện và kết bạn mới luôn cháy bỏng trong mỗi người. Điều chúng ta thiếu chỉ là một chút dũng cảm. Tin mình đi, ngay giây phút bạn mở lời với một người xa lạ, sợi dây kết nối giữa bạn và người khác đã gần hơn một chút. Vậy tại sao không bỏ qua sự rụt rè và dũng cảm nói 'Xin chào!' nhỉ?
