[Những Lời Thú Tội của Thanh Niên] Làm Về 'Phòng Chống Rửa Tiền', Tại Sao Không?

Xin chào cả nhà, mình là Thanh. Mình đang làm việc trong lĩnh vực Phòng chống Rửa tiền - một lĩnh vực quan trọng thuộc các tổ chức tài chính như ngân hàng và các cơ quan quản lý rủi ro. Hôm nay, mình muốn chia sẻ về công việc này - một lĩnh vực có tiềm năng và cơ hội mà không phải ai cũng biết đến. Dựa trên kinh nghiệm của mình, hy vọng những điều mình chia sẻ sẽ giúp các bạn tìm được hướng đi mới trong tương lai!

1. PHÒNG CHỐNG RỬA TIỀN LÀ GÌ?

Trước hết, hãy hiểu rõ về khái niệm 'rửa tiền'. Rửa tiền là quá trình làm cho nguồn gốc của tiền bẩn trở nên khó xác định thông qua một loạt các giao dịch tài chính phức tạp nhằm che giấu nguồn gốc và đích đến của tiền bất hợp pháp. Trong quá trình này, các tổ chức và cá nhân tội phạm thường sử dụng các phương tiện tài chính như ngân hàng để làm cho tiền bẩn trở nên hợp pháp.

Ngân hàng và các tổ chức tài chính thường là nơi lựa chọn phổ biến để rửa tiền. Trước đây, mình đã làm việc tại bộ phận Phòng chống Rửa tiền của một ngân hàng và hiện đang làm ở vị trí cao hơn trong một sàn giao dịch chứng khoán. Công việc của mình bao gồm báo cáo, tư vấn và cập nhật các chính sách liên quan đến hạn chế tài chính và cấm vận.

- Về báo cáo: Có 3 loại báo cáo chính: báo cáo hàng ngày, báo cáo định kỳ và báo cáo phát sinh. Báo cáo hàng ngày thường bao gồm các báo cáo về những giao dịch có giá trị lớn nội địa và quốc tế, nộp lên Ngân hàng Nhà nước. Báo cáo định kỳ thường là các báo cáo về đánh giá rủi ro chung, báo cáo FATCA (báo cáo về các khách hàng nằm trong diện khai báo thuế theo Đạo luật Tuân thủ thuế Hoa Kỳ), báo cáo nội bộ hàng quý/ nửa năm, v.v. Ngoài ra còn có các báo cáo phát sinh thường liên quan đến những khách hàng đáng ngờ có rủi ro rửa tiền cao.

- Về tư vấn: Thường PCRT sẽ thực hiện tư vấn cho cả hai bộ phận front và back của ngân hàng. Đơn vị front chủ yếu là các chi nhánh, phòng giao dịch, đại lý - bộ phận tiếp xúc trực tiếp với khách hàng, thường yêu cầu tư vấn khi gặp các trường hợp giao dịch đáng ngờ, giao dịch liên quan đến khách hàng có tên trong danh sách cấm. Đơn vị back là các đơn vị thực hiện giao dịch thanh toán quốc tế, tài trợ thương mại, thường yêu cầu tư vấn về đánh giá rủi ro, xem xét các giao dịch có dấu hiệu liên quan đến rửa tiền, tài trợ khủng bố và cấm vận trừng phạt. Bên cạnh đó, PCRT cũng chịu trách nhiệm hỗ trợ trả lời các câu hỏi review PCRT định kỳ bởi các ngân hàng nước ngoài. Ngoài ra, PCRT còn có chức năng trong việc thẩm định các quy trình, quy định sản phẩm của ngân hàng nhằm đảm bảo các sản phẩm này tuân thủ theo luật phòng chống rửa tiền cũng như FATCA.

- Về cập nhật chính sách cấm vận trừng phạt quốc tế: do tính chất thay đổi khá liên tục của các chính sách quốc tế, PCRT thường xuyên phải cập nhật các thay đổi này để chỉnh sửa điều khoản nội bộ tuân thủ theo các chính sách này nhằm hạn chế rủi ro rửa tiền cho ngân hàng. Các chính sách thường được cập nhật bao gồm OFAC (Mỹ), EU và Liên Hiệp Quốc (UN)

Ngoài những công việc kể trên, PCRT có trách nhiệm thực hiện các yêu cầu bởi Cục Phòng chống rửa tiền (trực thuộc NHNN) và cơ quan Công an trong việc hợp tác điều tra các khách hàng có rủi ro rửa tiền hoặc thực hiện phong tỏa tài khoản của những đối tượng phạm tội.

2. MÌNH BẮT ĐẦU LÀM PCRT NHƯ THẾ NÀO?

Sau khi tốt nghiệp ngành Kinh tế Tài chính, mặc dù đã có kinh nghiệm làm việc và thực tập tại các tổ chức tài chính đầu tư, nhưng mình nhận thấy đó không phải là con đường sự nghiệp lâu dài phù hợp. Do đó, mình bắt đầu tìm kiếm các cơ hội mới và tình cờ phát hiện một bài tuyển dụng về “Chống rửa tiền”.

Lúc đó, 3 chữ “Chống rửa tiền” với mình khá mới mẻ nhưng cũng rất hấp dẫn. Mình bắt đầu tìm hiểu và ngày càng cảm thấy muốn thử sức. Cuối cùng, mình đã quyết định tham gia vào công việc đó và đến nay, mình rất hài lòng với quyết định của mình.

Ban đầu, mình gặp khá nhiều áp lực. Với một phòng làm việc có chỉ 5 người, khối lượng công việc thực sự rất lớn. Tuy nhiên, nhờ vào những thách thức này, mình đã có cơ hội trải nghiệm và phát triển năng lực trong lĩnh vực PCRT chỉ sau 6 tháng.

Một thách thức khác của ngành này là mức lương ban đầu thường không cao. Tuy nhiên, do ngành này thiếu nhân lực, cơ hội thăng tiến cho các bạn trẻ rất lớn. Mặc dù ban đầu mình cảm thấy không hài lòng với mức lương, nhưng sau một thời gian học hỏi, mình đã có được một vị trí cao hơn và mức lương tốt hơn nhiều lần.

PCRT là một lựa chọn đáng để thử sức và trải nghiệm với mình. Nó không chỉ mở ra nhiều cơ hội do nhu cầu nhân lực cao mà còn cung cấp môi trường làm việc ổn định và hỗ trợ để phát triển kỹ năng. Đặc biệt, PCRT không giới hạn cho sinh viên luật hoặc tài chính, chỉ cần có đam mê và khát khao học hỏi là bạn có thể thành công trong ngành này.

3. CHUẨN BỊ GÌ ĐỂ BƯỚC CHÂN VÀO NGÀNH PCRT?

PCRT là một ngành chuyên biệt và hẹp, thường không được giảng dạy sâu trong các trường đại học. Tuy nhiên, bạn có thể tự học và nghiên cứu trên các nguồn thông tin công khai như các luật và chính sách về phòng chống rửa tiền của OFAC, EU và UN. Ngoài ra, Việt Nam cũng có các luật liên quan mà bạn có thể tìm hiểu trên website Thư viện pháp luật.

Bạn cũng có thể tham gia khóa học ACAMS - một chứng chỉ quan trọng trong ngành PCRT, tương tự như CFA đối với ngành tài chính đầu tư. Dù bạn có thi hay không, việc học và tự kiểm tra kiến thức sẽ giúp bạn có một nền tảng vững chắc.

Mặc dù có ít thông tin về các trường hợp thực tế trong PCRT, bạn vẫn có thể tìm hiểu qua Youtube và các báo nước ngoài. Tuy nhiên, trải nghiệm trực tiếp trong ngành mới thực sự là cách tốt nhất để hiểu rõ hơn về nó.

Đó là những chia sẻ của mình về ngành PCRT, mong rằng sẽ giúp ích cho các bạn trong quá trình lựa chọn nghề nghiệp!