Buzz
Phương Pháp Học Tập Tại Y Khoa, Những Lời Tâm Sự Từ Một Bác Sĩ Đã Tốt Nghiệp. Bài Viết Này Dành Cho Sinh Viên Y Khoa Nói Riêng Và Các Bác Sĩ Đa Khoa Nói Chung, Hy Vọng Mang Lại Ích Lợi Cho Thế Hệ Sau.
Bài Viết Này Không Phải Từ Một Sinh Viên Đạt Loại Giỏi, Chỉ Đơn Giản Là Từ Kinh Nghiệm Cá Nhân, Một Người Đã Dành Khá Nhiều Thời Gian Trên Đường Học Y, Trước Khi Nhận Ra Đam Mê Với Nghề Này Lớn Đến Thế Nào. Sau Hơn Mười Năm Học Tập Tại Đại Học Y Hà Nội, Mình Có Một Số Nhận Xét Như Sau:
Thế Mạnh
Các Sinh Viên Y Ngày Nay Có Điều Kiện Tiếp Cận Với Thế Giới Rộng Hơn, Nhờ Các Lợi Thế Về Ngoại Ngữ, Giao Tiếp Và Kết Nối Internet. Điều Này Là Thế Mạnh Không Thể Thiếu Đối Với Một Sinh Viên Y.
Thách Thức
Số lượng sinh viên tại trường ngày càng tăng, nhưng giảng đường và cơ sở thực tập vẫn không có sự thay đổi
Trường Y ngày càng có xu hướng thương mại hóa nhiều, sự quan tâm đến sinh viên giảm sút rõ rệt, đặc biệt là trong các buổi lâm sàng và giảng lý thuyết.
Chất lượng giảng viên không đồng đều.
Vì vậy để đạt thành tích cao trong việc học Y, cần tận dụng những thuận lợi có sẵn và khắc phục những khó khăn hiện tại. Để học Y hiệu quả, điều quan trọng nhất là có niềm đam mê. Nếu thiếu đam mê, bạn không thể làm tốt bất kỳ công việc nào, đặc biệt là trong ngành Y học. Để thực hiện những điều mà mình hướng dẫn dưới đây, bạn cần tự chủ, tìm hiểu sâu rộng về vấn đề này.
Vậy, tổng kết của mình qua các năm là như thế nào?
Năm 1: 6,7, Năm 2: 7,04, Năm 3: 7,4, Năm 4: 7,6, Năm 5: 8,6 (nhận học bổng từ Mitsubishi), Năm 6: 8,0
Dường như tiến triển khá đều đặn phải không?
Mình đã bỏ lỡ vài năm đầu vì thái độ hời hợt sau khi vượt qua kỳ thi đại học và tập trung quá nhiều vào việc kiếm việc làm sau này khi ra trường.
Nguyên tắc đầu tiên khi học Y
Tự thân vận động, không dựa dẫm quá nhiều vào giáo viên, họ chỉ là người hướng dẫn khi có điều gì mình chưa hiểu trong quá trình tự nghiên cứu.
Đừng học vì điểm số.
Học vì sự cần thiết và để hiểu sâu, áp dụng kiến thức để chẩn đoán và điều trị trong thực tế sau này.
Chuẩn bị tất cả những gì cần thiết cho việc tốt nghiệp.
Mục tiêu cuối cùng
Thi nội trú và đỗ nội trú (70% sinh viên Y). Nếu không đỗ, hướng dẫn học tiếp và xin việc làm tại các bệnh viện, thậm chí có thể tự mở phòng khám.
Đi du học sau đại học ở nước ngoài (Thụy Điển, Mỹ, Nhật Bản). Một số ít có cơ hội và điều kiện sẽ thi nội trú Mỹ (USMLE - United States Medical Licensing Examination).
Nghiên cứu khoa học (bỏ công việc lâm sàng).
Chuyển sang các lĩnh vực liên quan như bảo hiểm y tế, dược phẩm, hoặc buôn bán thiết bị y tế.
Phương pháp học tập
Năm 1 và Năm 2
- Nguyên tắc đầu tiên khi học Y
Học và hiểu sâu Giải phẫu và Sinh lý, hai môn nền tảng quan trọng nhất của Y khoa. Khó khăn nhất là khi học Giải phẫu, vì chỉ có hai xác làm tài liệu học, phần đông sinh viên phá rất nhiều khi học môn này. Cách giải quyết là học với bộ phim hướng dẫn Acland Anatomy, 1 bộ gồm 7 DVD vô cùng chi tiết của BS Acland. Vấn đề khó nhất: phải biết tiếng Anh, xem lại điều 1. Atlas: Netter không cần phải bàn cãi.
Các môn khác đừng để trượt.
Ở cuối năm 2, bạn có thể xin tham gia một dự án nghiên cứu từ các môn cơ sở để làm quen với khái niệm 'nghiên cứu khoa học'.
Tài liệu ngoại văn khuyến cáo nên có
Medical Terminology-Thuật ngữ Y học (rất quan trọng vì bạn có thể giỏi tiếng Anh nhưng không thể đọc, học và dịch được tài liệu Y học); 1 quyển từ điển Y học Anh-Việt, Gray Anatomy for Student hoặc Clinically Oriented Anatomy (chọn 1 trong 2); Costanzo’s Physiology. Không nên đọc Guyton hoặc Gray bố.
Năm 3
Năm này khá đặc biệt vì bạn bắt đầu học tiền lâm sàng và tham gia lâm sàng vào kỳ học kỳ 2. Có 3 môn cần nắm vững: Giải phẫu bệnh, sinh lý bệnh và Dược lý, rất quan trọng trong thực hành sau này. Nếu nắm vững Giải phẫu và Sinh lý bệnh, bạn sẽ thấy Dược lý không khó như bạn nghĩ.
Học tốt tiền lâm sàng, học cách khám bệnh. Đọc Bate’s guide là điều cần thiết nhất để hỗ trợ.
Khi đi lâm sàng ở năm 3, quan trọng nhất là học cách khám bệnh đúng cách, phát hiện triệu chứng chính xác, đặc biệt là trong các ca làm việc đêm và không nên tỏ ra khó chịu khi bị sai khiến để lấy xét nghiệm vì bạn sẽ thu được nhiều kinh nghiệm bất ngờ. Dù sao, việc này cũng là để phục vụ bệnh nhân và giúp các bác sĩ chẩn đoán và điều trị. Năm 3 là thời điểm quan trọng để học cách phát hiện triệu chứng chính xác và bắt đầu hình thành kỹ năng chẩn đoán từ triệu chứng sang bệnh. Hãy khám càng nhiều càng tốt, hỏi càng nhiều càng tốt với tinh thần tự chủ là chủ yếu, vì các bác sĩ không phải lúc nào cũng đúng nhưng chắc chắn có nhiều kinh nghiệm hơn bạn, và tiếp tục dựa trên nền tảng của Giải phẫu và Sinh lý.
Các tài liệu ngoại văn khuyên đọc: Bate’s Guide, Katzung Pharmacology, Robbin Contran Pathology, Guyton Physiology, bây giờ mới là lúc đọc Guyton.
Năm thứ 4, năm thứ 5
Cơ bản là 3 năm học lâm sàng nhiều nhất là năm thứ 3, 4, 5. Năm thứ 4 bắt đầu học về bệnh học, từ triệu chứng, chẩn đoán sơ bộ, đặt ra xét nghiệm, đọc và hiểu xét nghiệm, cũng như học về điều trị. Phương pháp học hiệu quả nhất là theo dõi một vài bệnh nhân trong khoa, theo dõi sát sao diễn biến của bệnh, quan sát liệu trình điều trị của bệnh nhân, nghiên cứu tài liệu và so sánh. Hãy nhớ rằng thực tế có thể không giống như sách vở, vì vậy hãy so sánh, đối chiếu và đặt ra câu hỏi tại sao. Không nên chỉ xem và chép chẩn đoán từ bệnh án vì không phải lúc nào cũng đúng.
Trong học lâm sàng, tôi có một khái niệm riêng về “nhạy cảm lâm sàng”, và điều này không thể được học từ sách vở.
Học về Khoa Nhi là một thế giới khác, mọi khái niệm phải xây dựng lại từ đầu.
Thăm các khoa chuyên môn khác nhau sẽ giúp bạn nhìn nhận tổng thể hơn và hỗ trợ xác định hướng đi chuyên ngành sau này.
Các tài liệu khuyến cáo: Harrison’s (dù bạn làm chuyên khoa nào cũng nên đọc), Washington manual medical therapeutics, Schwartz’s Surgery, Nelson’s Pediatrics hoặc Harriet Lane Handbook, ngắn gọn cho Khoa Nhi
Các kỹ năng cần luyện tập, dù làm bất kỳ chuyên khoa nào: đọc điện tim, XQ tim phổi, một số kỹ thuật thủ thuật chọc dịch màng phổi, phẫu thuật bụng, khâu tiểu phẫu.
Cuối năm thứ 4, nếu có khả năng tiếng Anh, nên đăng ký đi Úc 1 tháng (học bổng Hocmai) và tham gia 1 đề tài nghiên cứu khoa học cùng với các giảng viên bộ môn Y tế công cộng, học các kỹ năng và khái niệm về nghiên cứu. Đầu năm thứ 5, nếu có ý định thi nội trú, nên bắt đầu xin tài liệu và chuẩn bị từ từ, xin đề tài nghiên cứu dần.
Năm thứ 6
Không học nhiều như bạn nghĩ, đi lại 1 vòng chuyên khoa Nội Ngoại Sản Nhi, củng cố kiến thức, làm khóa luận, học chăm chỉ nếu muốn thi nội trú.
Củng cố ngoại ngữ và tìm kiếm học bổng sau đại học ở nước ngoài.
Dưới đây chỉ là vài lời khuyên trong quá trình học, chắc chắn vẫn còn thiếu sót nhưng tôi tin rằng bạn đã rất thành công trong 6 năm học Y. Chúc các bạn học tốt, mơ nhiều, yêu say đắm.
