
Tôi không biết bạn có để ý không, phần đông chúng ta luôn bận rộn với một điều gì đó - cúng lạy, lễ bái, tụng niệm, lo lắng - vì sợ cô đơn đối mặt với chính mình. Cố thử cô đơn một mình, không có bất kỳ sự xao lãng nào, bạn sẽ thấy mình chạy trốn và quên đi bản thân nhanh như thế nào. Đó là lý do tại sao ngành giải trí, sự xao lãng tự động hóa, là phần quan trọng của văn minh. Nếu quan sát, bạn sẽ thấy con người ngày càng xao lãng, phức tạp và trần tục. Niềm vui nhân lên, sách báo tràn ngập sự kiện thể thao, tất cả cho thấy ta luôn muốn được giải trí. Vì nội tâm ta trống rỗng, tầm thường nên ta sử dụng các mối quan hệ và cải cách xã hội như phương tiện lẩn tránh chính ta. Bạn có bao giờ để ý thấy con người cô độc thế nào chưa? Và để tránh nỗi cô độc, ta chạy đến đền thờ, chùa chiền, thánh đường, ăn mặc chưng diện, tham gia các hoạt động xã hội, xem tivi, nghe radio, đọc sách.
' Bạn có biết cô độc nghĩa là gì không? '
Một số người có thể chưa quen với từ này; nhưng bạn biết rất rõ cảm giác đó. Hãy thử ra ngoài đi dạo một mình, không có sách đọc, không ai nói chuyện, bạn sẽ thấy nhanh chóng chán nản như thế nào. Bạn biết rõ cảm giác đó, nhưng không biết vì sao chán, bạn chưa từng đi sâu tìm hiểu điều đó. Nếu đi sâu vào nỗi buồn chán, bạn sẽ thấy nguyên nhân là sự cô độc. Để tránh nỗi cô độc, ta mới muốn ở cùng người khác, tiêu khiển, xao lãng bằng đủ cách: các đạo sư, lễ nghi tôn giáo, cầu nguyện, hay cuốn tiểu thuyết mới nhất. Bởi vì bên trong ta cô độc, nên ta chỉ là khán giả trong cuộc sống; và chỉ khi thấu hiểu và vượt qua nỗi cô độc, ta mới có thể trở thành diễn viên.
Cuối cùng, phần đông con người kết hôn và tìm kiếm các mối quan hệ xã hội bởi vì họ không biết sống một mình. Không phải rằng ta nên sống cô đơn; nhưng nếu bạn kết hôn vì muốn được yêu, hay nếu bạn buồn chán và sử dụng công việc để quên mình, thì bạn sẽ thấy rằng cuộc sống của bạn chẳng khác gì cuộc tìm kiếm xao lãng không ngừng. Rất ít người vượt qua được nỗi sợ hãi cô độc kỳ lạ này; nhưng dứt khoát ta phải vượt qua nó, vì bên kia nỗi cô độc là một kho báu thực sự.
' Bạn biết không, có sự khác biệt lớn lao giữa cô độc và cô đơn. '
Một số bạn trẻ có thể chưa nhận biết về nỗi cô độc, nhưng người lớn thì biết: cảm giác bị đứt lìa hoàn toàn, sợ hãi không rõ nguyên nhân. Trí não nhận biết nỗi sợ này khi nó hiểu rằng không còn có thể dựa vào bất kỳ thứ gì, không cách xao lãng nào xóa tan cảm giác trống rỗng tự khép kín đó. Đó là sự cô độc. Nhưng cô đơn là điều hoàn toàn khác; là trạng thái giải thoát xuất hiện khi bạn đã trải qua và thấu hiểu sự cô độc. Trong trạng thái đó, bạn không còn dựa vào ai về mặt tâm lý, vì bạn không còn tìm kiếm niềm vui, sự thỏa mãn. Chỉ khi đó trí não mới hoàn toàn cô đơn và sáng tạo.
Tất cả điều này là một phần của giáo dục: đối mặt với nỗi đau của sự cô độc, cảm giác trống rỗng lạ thường mà tất cả chúng ta đều biết và không còn sợ hãi khi nó xuất hiện; không bật radio, vùi đầu vào công việc, hay xem phim, mà nhìn thẳng vào nó, thâm nhập và thấu hiểu nó. Không ai chưa từng hoặc sẽ không cảm nhận nỗi lo lắng đến mức run rẩy đó. Vì ta tìm cách chạy trốn nó bằng mọi hình thức giải trí và thỏa mãn - tình dục, Thượng đế, công việc, nhậu nhẹt, làm thơ hoặc tụng niệm kinh kệ - nên ta không bao giờ hiểu được nỗi bất an đó khi nó đến.
' Vậy, khi nỗi đau của cô đơn đến với bạn, hãy đối mặt, nhìn thẳng vào nó mà không nghĩ đến chuyện trốn chạy. '
Nếu bạn chạy trốn, bạn sẽ không bao giờ hiểu nó và nó sẽ luôn lẩn quất chờ bạn. Ngược lại, nếu bạn hiểu và vượt qua sự cô độc, bạn sẽ không còn muốn trốn tránh nữa, không còn cần phải được thỏa mãn hay giải trí, vì trí não của bạn sẽ khám phá ra một sự phong phú không thể bị hủy hoại hay tiêu diệt.
Tất cả điều này là một phần của giáo dục. Nếu ở trường bạn chỉ học để thi cử, thì học đã trở thành cách để lẩn trốn nỗi cô độc. Hãy suy nghĩ sâu về điều này và bạn sẽ thấy. Hãy thảo luận vấn đề này với các nhà giáo dục và bạn sẽ thấy họ cô độc thế nào, và bạn cũng vậy. Nhưng những người có nội tâm cô đơn, trí não và trái tim thoát khỏi nỗi đau cô độc - họ mới là những con người thực sự; bởi vì họ có thể tự mình khám phá thực tại là gì, họ có thể lĩnh hội cái phi thời gian.
