Những ông chồng buồn bã sau khi vợ sinh con

Sự thất vọng vì vợ sinh con gái, cộng thêm việc phải thức đêm trông con, ngày đi làm gặp nhiều khó khăn, khiến anh Nam, 35 tuổi, mắc phải trầm cảm.

Là con 'độc đình' trong gia đình, áp lực phải có 'thằng cu' nối dõi đè nặng trên vai anh Nam, ở quận Phú Nhuận. Người kỹ sư điện cũng khao khát có con trai để cùng chơi thể thao và chia sẻ những sở thích nam tính.

Năm ngoái, con gái thứ hai của vợ chồng anh Nam chào đời, hoàn toàn khỏe mạnh. Nhưng khi nhìn thấy con lần đầu tiên, cảm giác thất vọng khiến anh buồn bã kéo dài. Người đàn ông trở nên ít nói, mất hứng thú với công việc và cuộc sống. Chưa kể, áp lực từ việc phải chăm sóc, dỗ dành con cả ngày lẫn đêm khiến anh càng mệt mỏi và lo lắng.

Dần dần, anh Nam bị mất ngủ, cảm giác bản thân vô dụng, tội lỗi với bố mẹ, dòng họ nên thường xuyên nghĩ về cái chết, có ý định tự tử lặp lại nhiều lần. Hai tháng trước, khi không thể chịu đựng thêm cảm giác chán chường, anh vào viện khám, bác sĩ chẩn đoán trầm cảm nặng.

Anh Hải, 40 tuổi, làm công việc kinh doanh và là nguồn thu nhập chính trong gia đình. Dù chỉ có hai vợ chồng, nhưng thỉnh thoảng họ cũng tụ tập bạn bè để ăn uống và vui chơi. Thu nhập của anh đủ để chi tiêu cho gia đình mà không cần phải quá tiết kiệm.

Sau nhiều năm chờ đợi, vợ anh sinh con lần đầu vào đầu năm. Vì mẹ không đủ sữa, con trai anh phải tập bú sữa bột. Các chi phí từ viện phí, sữa bột, quần áo cho đến đồ dùng khác đều tăng cao hơn dự tính. Nhưng vợ chồng không có tiết kiệm, nên áp lực tài chính đè nặng lên vai anh Hải, khiến ông lo lắng và căng thẳng.

'Trước đây, chúng tôi thường nghĩ chi tiêu tùy theo thu nhập, nhưng bây giờ có con mới nhận ra có rất nhiều khoản phải chi trả', anh Hải chia sẻ.

Ngoài việc phải hạn chế việc đi chơi và gặp gỡ bạn bè, anh còn phải dành toàn bộ thời gian rảnh cho việc chăm sóc con. Những đêm thức dậy để con bú hoặc dỗ dành khi bé khóc khiến anh mất ngủ và cáu gắt. Dần dần, anh cảm thấy mất hứng thú, buồn bã, chán nản và mệt mỏi. Anh đã đến Bệnh viện Quân Y 175 để khám và được chẩn đoán mắc trầm cảm.

Dựa theo một nghiên cứu được đăng trên Báo New York Times, mỗi 6 người đàn ông có một người có khả năng cao bị lo lắng trong thời kỳ sau sinh và khoảng 10% người đàn ông trở thành bố lần đầu có thể mắc phải tình trạng u sầu sau sinh. Trong khoảng thời gian từ 3 đến 6 tháng sau khi con chào đời, tỷ lệ này tăng lên 25%.

Sổ tay Chẩn đoán và Thống kê về Rối loạn Tâm thần mô tả trạng thái 'khởi phát tự nhiên' là giai đoạn nặng trầm trong thai kỳ hoặc 4 tuần sau khi sinh. Với nam giới, vấn đề này có thể phát triển chậm hơn trong vòng một năm.

Thường thì, các triệu chứng của giai đoạn u sầu nghiêm trọng bao gồm cảm giác buồn bã, khóc lóc, suy nghĩ thường xuyên về cái chết và mất hứng thú với các hoạt động. Theo Sheehan Fisher, trợ lý giáo sư tâm lý học và hành vi học tại Đại học Northwestern, các dấu hiệu ở nam giới có thể khác biệt.

Tương tự, Thạc sĩ Bác sĩ Lý Minh Đăng, từ Khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Quân Y 175, nói về u sầu sau sinh, chúng ta thường liên tưởng đến phụ nữ, vì họ là những người trải qua quá trình mang thai và sinh con với những biến đổi lớn về cả thể chất và tâm lý. Tuy nhiên, tình trạng u sầu sau sinh cũng có thể xảy ra ở nam giới, không chỉ ảnh hưởng đến họ mà còn gây tác động tiêu cực đến gia đình và xã hội.

Theo đó, nam giới thường đặt quá nhiều kỳ vọng vào đứa con sắp chào đời, từ giới tính đến ngoại hình. 'Ở xã hội châu Á, việc có một đứa con trai thỉnh thoảng vẫn được coi là biểu tượng của sự kế thừa gia đình', bác sĩ Đăng giải thích, bổ sung rằng khi thực tế không như mong đợi, người cha dễ cảm thấy thất vọng và tự trách. Những suy nghĩ như 'Mình đã làm sai điều gì?' hay 'Mình không đủ tốt' có thể nảy sinh trong tâm trí, từ từ tích tụ và gây ra trầm cảm sau sinh.

Bên cạnh đó, sau khi có con, những hoạt động như đi chơi, nhậu nhẹt, tụ tập bạn bè thường bị hạn chế. Sự thay đổi đột ngột này có thể khiến nam giới cảm thấy cô đơn và mất mát. Tuy nhiên, họ thường không dễ dàng chia sẻ những cảm xúc tiêu cực của mình, và việc thiếu đi một hệ thống hỗ trợ xã hội có thể làm cho tình trạng này trở nên tồi tệ hơn.

Đồng thời, việc thức khuya chăm sóc con, thiếu ngủ và mệt mỏi kéo dài là những yếu tố khiến nam giới dễ stress, lo lắng. Lúc này, họ có thể cảm thấy không đủ khả năng để đáp ứng nhu cầu của con cái và gia đình, dẫn đến tình trạng tự trách và cảm thấy vô dụng. Những áp lực này nếu không được giải tỏa kịp thời sẽ dẫn đến trầm cảm.

Ngoài ra, khi gia đình có thêm thành viên mới, chi phí sinh hoạt tăng lên, đồng nghĩa với áp lực tài chính đè nặng. Nam giới thường cảm thấy trách nhiệm lớn hơn trong việc đảm bảo cuộc sống cho các thành viên, dẫn đến căng thẳng.

Theo Cẩm nang Chẩn đoán và Thống kê Rối loạn Tâm thần, Phiên bản thứ năm (DSM-V), chẩn đoán một người mắc trầm cảm cần dựa trên ít nhất 5 trong 9 triệu chứng sau, kéo dài ít nhất hai tuần. Bao gồm tâm trạng buồn bã, chán nản gần như cả ngày; giảm hứng thú hoặc niềm vui trong hầu như tất cả hoạt động; giảm hoặc tăng cân một cách đáng kể mà không phụ thuộc vào chế độ ăn (thay đổi hơn 5% trọng lượng cơ thể) hoặc giảm hoặc tăng cảm giác thèm ăn so với mọi ngày; mất ngủ hoặc ngủ quá mức.

Bệnh nhân có thể bộc lộ sự kích động quá mức hoặc trở nên rất chậm chạp (có thể được quan sát bởi người khác); cảm thấy mệt mỏi hoặc mất đi năng lượng; trải qua cảm giác vô dụng, tội lỗi quá mức hoặc ảo tưởng hàng ngày; gặp khó khăn trong việc suy nghĩ, tập trung, thiếu sự quyết đoán; suy tư thường xuyên về cái chết, có ý định tự tử lặp lại nhiều lần.

Theo thông tin từ Medical Daily, trạng thái trầm cảm là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến hành vi tự tử. Hằng năm, khoảng 850.000 người tử vong vì căn bệnh này, theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Theo Brightside, hơn 30% đàn ông trải qua tình trạng trầm cảm ít nhất một lần trong đời, với khoảng 9% trải qua cảm giác mất hứng thú hoặc lo lắng hàng ngày.

Theo Tiến sĩ và Bác sĩ Hoàng Tiến Trọng Nghĩa, Chủ nhiệm Khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Quân Y 175, trạng thái trầm cảm sau sinh ở nam giới là một vấn đề đáng lưu ý. Thường thì, cả xã hội và chính phủ của đàn ông đều không nhận ra hoặc không chấp nhận thực tế rằng họ có thể mắc phải trạng thái trầm cảm.

Bác sĩ cho rằng căng thẳng là một phần không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại, quan trọng là nhận ra vấn đề và đánh giá tình hình một cách tích cực. Từ đó, mỗi người nên học và rèn luyện các kỹ năng để giữ tâm trạng ổn định, không bị căng thẳng một cách kéo dài, gây ra nguy cơ cho các bệnh nghiêm trọng khác. Bác sĩ khuyến nghị các kỹ năng như thiền, tập thể dục như chạy bộ, ăn uống lành mạnh, tìm kiếm sở thích, gặp gỡ bạn bè, tham gia hoạt động từ thiện... Trong trường hợp nặng, nên tìm kiếm sự giúp đỡ từ bác sĩ chuyên khoa tâm lý để được điều trị bằng thuốc và phương pháp nhận thức hành vi.

Như anh Nam, bác sĩ chỉ định điều trị bằng phương pháp kích thích từ trường xuyên sọ lặp lại (rTMS). Đây là phương pháp điều trị không xâm lấn, được sử dụng để điều trị trầm cảm và các rối loạn tâm thần khác. Các nghiên cứu đã chứng minh rằng rTMS có thể cải thiện triệu chứng trầm cảm ở những người không phản ứng tốt với các phương pháp điều trị khác như thuốc hoặc liệu pháp tâm lý. Phương pháp này sử dụng từ trường để kích thích các khu vực não hoạt động kém hiệu quả do trầm cảm.

Sau một số buổi điều trị, anh bắt đầu cảm thấy tâm trạng của mình được cải thiện. Người đàn ông trở nên tích cực hơn, bắt đầu quan tâm và yêu thương, chăm sóc con gái. Anh cũng tìm lại niềm vui trong công việc và cuộc sống hàng ngày. Gia đình vì điều này mà trở nên ấm áp hơn, hạnh phúc hơn.

Anh Hải cũng trải qua quá trình điều trị tương tự với rTMS. Tâm trạng của anh cải thiện, những đêm không ngủ và căng thẳng về tài chính giảm dần. Nhờ sự thư giãn hơn, người cha 40 tuổi dễ dàng tìm ra giải pháp tài chính hợp lý và biết cách quản lý thời gian để chăm sóc con hiệu quả. Anh cũng khôi phục lại mối quan hệ tốt đẹp với gia đình và bạn bè, trở nên vui vẻ và hoạt bát hơn ngày qua ngày.

'Trầm cảm là một căn bệnh và không có gì phải xấu hổ nếu bạn tìm cách chữa trị. Tương tự như đau răng, đau mắt, hãy tìm kiếm sự giúp đỡ từ chuyên gia nếu bạn hoặc người thân của bạn có dấu hiệu của trạng thái này', bác sĩ khuyên.

Mỹ Ý

*Tên nhân vật đã được thay đổi