Buzz
Tại tòa án bang Oklahoma, Mỹ, hai cựu nhân viên và một người quản lý tại nhà tù hạt Oklahoma đã bị kết án vì tra tấn phạm nhân bằng cách bắt họ nghe Baby Shark ở mức âm lượng cao và trong thời gian dài. Các điều tra đã phát hiện ra rằng họ đã bắt phạm nhân đứng úp mặt vào tường, còng tay và bắt nghe Baby Shark trong nhiều giờ đồng hồ.
Bản chất khoa học của Baby Shark là một bản nhạc vô cùng bắt tai, thường được gọi là ‘earworm’, là những giai điệu lưu lại trong trí não ngay cả sau khi nghe. Nhưng nếu giai điệu đó cứ lặp đi lặp lại trong đầu, thì cũng không khác gì một hình thức tra tấn.Tại sao những bản nhạc lại ghiền?
Các nhà nghiên cứu đã tiến hành nghiên cứu sâu rộng về hiện tượng của những bản nhạc bắt tai. Ngay cả trong văn học, có một thuật ngữ riêng để mô tả hiện tượng earworm này, được gọi là tưởng tượng âm nhạc không tự nguyện. Một nghiên cứu trên tạp chí Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts đã phát hiện ra rằng mỗi khi hiện tượng này xảy ra, có những đặc điểm chung: Bản nhạc có tốc độ nhanh, mẫu hình giai điệu giống với nhiều bản nhạc nổi tiếng, và có quãng âm lớn, giai điệu đa dạng.
Trong cuộc nghiên cứu này, các nhà nghiên cứu đã phân tích những bản nhạc được 3000 người tình nguyện cho rằng là những bản nhạc bắt tai nhất. Điều đáng chú ý là Baby Shark, ra mắt năm 2016, không có trong danh sách này:
- “Bad Romance” của Lady Gaga
- “Can’t Get You Out Of My Head” của Kylie Minogue
- “Don’t Stop Believing” của Journey
- “Somebody That I Used To Know” của Gotye
- “Moves Like Jagger” của Maroon 5
- “California Gurls” của Katy Perry
- “Bohemian Rhapsody” của Queen
- “Alejandro” của Lady Gaga
- “Poker Face” của Lady Gaga
Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí British Journal of Psychology đã phát hiện ra rằng những bản nhạc bắt tai, khiến người nghe không thể quên được, thường không gây ra vấn đề tâm thần với những người mà âm nhạc là một phần quan trọng của cuộc sống. Tuy nhiên, họ thường phải chịu đựng tình trạng này lâu hơn và khó kiểm soát hơn so với những người không có niềm đam mê với âm nhạc như vậy.
Theo giáo sư Philip Beaman tại Đại học Reading: “Có người cho biết họ thường hát theo những giai điệu mà họ không thể quên, vì vậy những giai điệu đó tiếp tục vang vọng trong đầu, thậm chí khi họ không nhớ được tại sao hoặc từ đâu mà họ nghe thấy những giai điệu ấy.”
Một nghiên cứu khác được công bố trên tạp chí Psychology of Music đã phân tích 333 báo cáo và phát hiện ra rằng những yếu tố kích thích trí nhớ, như việc nhìn thấy hoặc nghe thấy một thứ gì đó quen thuộc, cũng có thể tạo ra hiện tượng earworm, khi một giai điệu nào đó kẹt mãi trong đầu.
Vậy tại sao nghe Baby Shark nhiều lại trở thành một trải nghiệm tra tấn?
“Âm nhạc đôi khi có thể không dễ chịu cho tai lắm. Một số âm thanh có thể tác động mạnh mẽ lên thính giác và gây ra những cảm xúc không dễ chịu, giống như tiếng kích kích khiến tai đau khi cào móng tay lên tường chẳng hạn. Những âm thanh như vậy có thể khiến não bộ phản ứng mạnh mẽ.”
Và sau đó là lời ca: “Khi bạn kết hợp những từ ngữ vô nghĩa hoặc mang tính châm biếm với âm nhạc kém chất lượng, bạn sẽ có một bản nhạc thực sự tồi tệ.” Giáo sư Beaman cho biết, trong số những loại lời bài hát tồi tệ, có cả những câu từ được lặp đi lặp lại: “Baby Shark đơn giản đến mức trở thành một giai điệu bắt tai.” Nếu bạn có một trí nhớ âm nhạc mạnh mẽ liên kết với những trải nghiệm không dễ chịu, thì việc nghe Baby Shark sẽ thực sự là một trải nghiệm khó chịu. Khi đó, tâm trạng của bạn có thể trở nên căng thẳng khi nghe thấy bài hát này.
Cuối cùng là hiệu ứng của việc nghe một bản nhạc cùng nhóm: “Có những bài hát mà chúng ta coi là tốt hoặc xấu đều phụ thuộc vào quyết định của một nhóm người.” Nếu bạn nghe Baby Shark cùng những người đã quá khó chịu với nó, thì bạn cũng sẽ cảm thấy không thoải mái sớm hay muộn.
