
Cuốn sách này đã khiến tôi cảm thấy lạc hậu và đặt ra nhiều câu hỏi về cuộc sống của bản thân. Đơn giản thôi, vì tác phẩm chủ yếu nói về các ngôi sao mới nổi trong thế giới video trực tuyến, nhiều người trong số họ thuộc thế hệ Millennials và Gen-X hoặc được gọi là 'Streampunks' – những kẻ nổi loạn truyền thông – biệt danh được đặt ra bởi tác giả của cuốn sách, giám đốc kinh doanh tại Youtube, Robert Kyncl.
Viết bởi Kyncl và 'nhà văn' tại Google, Maany Peyvan, Streampunks kể về một nhóm các nhà sáng tạo và doanh nhân đã sử dụng YouTube để tự xây dựng sự nghiệp và thay đổi cách hoạt động của phương tiện truyền thông. Cuốn sách cũng đề cập đến những chiến lược họ đã sử dụng, những thách thức họ đã đối mặt và ý nghĩa của sự thành công của họ đối với tương lai của phương tiện truyền thông.
Kyncl và Peyvan tạo ra một không khí cho cuốn sách bằng cách so sánh với bối cảnh truyền thông kém phát triển ở Tiệp Khắc trong thời thơ ấu của Kyncl vào những năm 1970, với hình ảnh trong Hội nghị sáng tạo YouTube ở New York ngày nay. YouTube Creators Summit không phải là nơi xuất hiện của những ông già tóc xám trong bộ vest sang trọng, mà là một nhóm trẻ tuổi trong những đôi giày thể thao hiện đại, những trang phục streetwear hoặc đơn giản là quần jean và áo thun, nhiều người có hình xăm hoặc tóc màu sặc sỡ.

Tuy nhiên, vẫn có sự 'đánh giá cao rõ rệt khi họ gửi lời chào tới những người đồng nghiệp từ khắp nơi trên thế giới', tác giả viết. Có lẽ, trên hết, những Youtuber ở không gian đó là những người dám sống theo đam mê của họ, từ vlogger cho đến các chuyên gia làm đẹp và game thủ.
Làm thế nào để những người này có thể kiếm sống, có được danh tiếng cạnh tranh với các ngôi sao Hollywood, có hàng triệu khán giả trên toàn thế giới và ký được các hợp đồng quảng cáo lớn từ các nhãn hàng nổi tiếng, chỉ bằng cách sống theo chính mình và làm những gì họ yêu thích?
Kyncl có thể sẽ nói rằng nguyên nhân là nhờ vào 'YouTube', tuy điều này nghe có vẻ như là một sự đơn giản hóa quá mức. Thời đại TV, theo hai tác giả, là thời của vua, với một nhóm nhỏ các giám đốc quyết định những gì được phát sóng và những gì không - sau đó quyết định ai là người có ánh đèn sân khấu và ai không. Với video trực tuyến, quyền lực ấy đã chuyển giao cho khán giả, những người xem có sở thích đa dạng và độc đáo hơn nhiều so với những ông bà giám đốc kia từng tưởng tượng.
Vì thế, thật bất ngờ khi có nhiều khán giả ngoài kia quan tâm đến việc thêu thùa, như minh chứng được bởi câu chuyện về Jenny Doan từ Hamilton, Missouri, Hoa Kỳ, người mà những hướng dẫn về chăn bông trên YouTube đã biến cô thành một ngôi sao trong ngành thủ công và đưa công ty và thị trấn của cô đến với khán giả toàn cầu.
Những phần khác kể về sự trỗi dậy của một số cá nhân, những người đã xây dựng thương hiệu của mình trên nền tảng này. Chúng ta có vlogger Hank và John Green, anh em nổi tiếng với các cuốn sách bán chạy dành cho giới trẻ như The Fault In Our Stars và Paper Towns; Shane Smith, CEO và đồng sáng lập của Vice Media; và giám đốc tài năng Scooter Braun, người đã đưa Justin Bieber và làm cho ca sĩ Hàn Quốc, Psy với tác phẩm Gangnam Style trở nên nổi tiếng như mì ăn liền Shin Ramyun.
Tuy nhiên, không chỉ là một tập hợp các câu chuyện thành công, cuốn sách này cũng có thể coi là một hướng dẫn và nguồn động viên lớn cho những ai muốn trở nên nổi tiếng trên Youtube. Bên cạnh việc chia sẻ một số mánh khóe trong ngành, các tác giả đã lập luận khá thuyết phục về một tương lai tươi sáng cho những Youtuber, với các tên tuổi đã trở nên nổi tiếng và con số thực để củng cố quan điểm của họ.
Nhưng đằng sau hàng triệu lượt đăng ký và các clip trực tuyến rực rỡ là rất nhiều công sức, đam mê và kiên nhẫn. Dấu hiệu về điều đó được trải khắp cuốn sách, nhưng chính tiêu đề của chương thứ tám,'Vất vả là có thật', đã làm rõ điều này hơn bao giờ hết.
Chi phí để sống thật và độc lập yêu cầu một sự liên kết liên tục với khán giả, trong khi cũng phải liên tục đề xuất những ý tưởng mới và học cách quay những video tốt hơn... hãy tưởng tượng làm tất cả những điều đó ngay bây giờ và trong nhiều năm tới trước khi hy vọng trở nên nổi tiếng.
Họ phải hi sinh rất nhiều thời gian và tiền bạc, không kể đến việc chất lượng video đầu tiên thường khá thấp, ít nhất là ở giai đoạn ban đầu. Vấn đề về doanh thu cũng được xem xét, từ việc đóng góp của cộng đồng trên Patreon và dịch vụ cao cấp YouTube Red. [Bên cạnh đó, tiền quảng cáo cũng là nguồn doanh thu lớn với hầu hết các Youtuber Việt Nam].

Một điều chỉ được đề cập qua một cách thoáng qua và có thể sẽ phù hợp để thảo luận trong các cuốn sách khác là những khía cạnh tiêu cực của sự nổi tiếng trực tuyến, ví dụ như việc Felix Kjellberg đăng nội dung phân biệt chủng tộc vào năm 2017, hay còn gọi là PewDiePie. Ngoài ra, tác giả cũng đề cập đến những phàn nàn gần đây khi một số Youtuber cáo buộc nền tảng này cắt giảm thu nhập với một số video không thân thiện với quảng cáo.
Và tất nhiên, xem các video trên YouTube về cách niềng răng sẽ không biến bạn thành một bác sĩ nha khoa. Ngay cả việc xem các video nấu ăn và theo các công thức cũng không thể mang lại kết quả hoàn hảo nếu bạn không tuân thủ đúng các bước.
Nhìn chung, cuốn sách Streampunks – Những kẻ nổi loạn truyền thông đã vẽ ra một bức tranh sáng sủa về bối cảnh truyền thông mới mẻ được cung cấp nội dung bởi một nhóm các nhà sản xuất video ngày càng trưởng thành với các phong cách sáng tạo trong việc kể và chia sẻ câu chuyện một cách hấp dẫn và chân thực.
Do đó, giọng điệu chung của cuốn sách nghe có vẻ rất hăng hái, không có gì ngạc nhiên khi ta xem xét nguồn gốc của hai tác giả. Liệu họ có thực sự cảm thấy những điều mình nói về các ngôi sao YouTube này hay chỉ là do Kyncl làm Youtube – hoặc cả hai – có lẽ tốt nhất nên để độc giả quyết định.
Nhưng không ai có thể phủ nhận rằng một cuộc cách mạng chắc chắn đang diễn ra trong ngành truyền thông.
Mytour lược dịch: The Star
