Buzz
Định đăng bài này lên trang cá nhân Facebook nhưng sau khi đọc nhận xét, quyết định ẩn danh. Bài viết chia sẻ về cách học tại trường Y và những tâm sự từ một bác sĩ đa khoa đã tốt nghiệp. Đây là những lời khuyên dành cho sinh viên Y đa khoa cũng như y học nói chung ở mọi khía cạnh, hy vọng sẽ giúp ích cho các thế hệ sau này. Bài viết này không phải từ một sinh viên tốt nghiệp loại xuất sắc, chỉ đơn giản là chia sẻ từ kinh nghiệm cá nhân, một người đã dành nhiều thời gian trong quá trình học Y trước khi nhận ra niềm đam mê với nghề này đến đâu lớn. Sau hơn mười năm học tại Đại học Y Hà Nội, mình muốn chia sẻ vài nhận xét như sau:
$ Thuận lợi: Sinh viên Y hiện nay được hưởng lợi từ sự phát triển của thế giới, nhờ vào khả năng ngoại ngữ, giao tiếp và mạng Internet. Điều này là một lợi thế không thể phủ nhận đối với sinh viên Y.
$ Khó khăn: - Số lượng sinh viên Y ngày càng tăng, nhưng giảng đường và cơ sở thực tập không được nâng cấp.
- Trường Y đang dần trở thành một doanh nghiệp, sự quan tâm đến sinh viên giảm đi. Điều này trở nên rõ ràng hơn khi tham gia thực tập lâm sàng và các buổi giảng lâm sàng.
- Chất lượng giảng viên không đồng đều. (xin nói giảm, nói tránh)
Để đạt được thành công cao nhất trong việc học Y, cần tận dụng những điều thuận lợi và sử dụng chúng để giảm thiểu những khó khăn. Trong bài viết này, không đề cập đến khía cạnh về việc rèn luyện đạo đức, tác giả không muốn trở thành người giảng giải về đạo đức. Trong hành trình học Y, để thực hiện những điều được nêu dưới đây, điều quan trọng nhất là phải có niềm đam mê. Nếu thiếu niềm đam mê, bạn sẽ không thể thực hiện tốt bất kỳ công việc nào, đặc biệt là trong lĩnh vực Y. Để thực hiện những điều mà tôi hướng dẫn dưới đây, bạn không thể chỉ dựa vào kiến thức có sẵn mà phải tự chủ động, khám phá và nghiên cứu sâu vấn đề.
Về phần bản thân tác giả của bài viết này, điểm tổng kết qua các năm như sau: Năm 1: 6.7, Năm 2: 7.04, Năm 3: 7.4, Năm 4: 7.6, Năm 5: 8.6 (đạt học bổng Mitsubishi), Năm 6: 8.0. Có vẻ như tiến bộ khá đều đặn nhỉ!
Tôi đã bỏ lỡ vài năm đầu vì ngủ quên trong niềm hân hoan của việc đậu đại học và ổn định công việc sau này.
Nguyên tắc đầu tiên khi học Y là:
- Tự chủ động, không phụ thuộc hoàn toàn vào giáo viên, họ chỉ là người hướng dẫn khi chúng ta gặp khó khăn trong quá trình tự tìm hiểu.
- Đừng học chỉ vì điểm số.
- Học vì những kiến thức cần thiết cho tương lai, học để hiểu biết, học để áp dụng tư duy, áp dụng vào việc chẩn đoán và điều trị trong thực tế.
- Chuẩn bị tất cả những gì cần thiết để hoàn thành chương trình học và tốt nghiệp thành công.
Mục tiêu cuối cùng:
- Tham gia thi nội trú và đạt kết quả tốt (70% sinh viên Y). Trong trường hợp không đạt, họ sẽ tìm hướng đi mới và tìm việc làm ở các bệnh viện, thậm chí có thể tự mở một phòng khám riêng.
- Tiếp tục học sau đại học tại các quốc gia nước ngoài như Thụy Điển, Mỹ, Nhật Bản. Một số ít sinh viên có khả năng và điều kiện sẽ tham gia thi nội trú tại Mỹ (Thi USMLE)
- Thực hiện các nghiên cứu khoa học (từ bỏ công việc lâm sàng)
- Khám phá các ngành nghề phụ trợ, như bảo hiểm, dược phẩm, hoặc kinh doanh thiết bị y tế, có thể có liên quan và hữu ích cho sự phát triển sự nghiệp.
HƯỚNG DẪN HỌC
NĂM NHẤT và NĂM HAI
- Xây dựng vững chắc kiến thức tiếng Anh, đặc biệt là kỹ năng ngôn ngữ. Trong thời gian này, hãy đảm bảo đạt được điểm IELTS 7.0 hoặc Toefl ibt tương đương vào cuối năm 3 hoặc 4. Việc sử dụng tiếng Anh là quan trọng vì nó đủ để giao tiếp, đọc hiểu, và nghiên cứu các tài liệu chuyên ngành y khoa và bài báo mới nhất.
- Tập trung vào việc học sâu sắc và hiểu biết về Giải Phẫu và Sinh Lý. Hai môn này là nền tảng quan trọng cho tất cả các môn học lâm sàng sau này. Khó khăn lớn nhất thường là trong môn Giải Phẫu vì số lượng kiến thức lớn và phức tạp. Một cách để vượt qua là sử dụng bộ DVD Acland Anatomy của BS Acland, một công cụ chi tiết và hữu ích. Điều quan trọng là phải có kiến thức tiếng Anh, như đã đề cập ở trên. Đối với sách học, Netter's Atlas không thể không được nhắc đến.
- Các môn khác cũng đáng chú ý như: Vi Sinh, Hóa Sinh, Mô Phôi, và Miễn Dịch.
- Đừng bỏ lỡ các môn học khác.
- Cuối năm 2, bạn có thể tham gia vào một dự án nghiên cứu của các môn cơ sở để làm quen với khái niệm về 'nghiên cứu khoa học'.
Đề xuất sử dụng tài liệu tiếng Anh sau: Medical Terminology (Thuật ngữ y học, rất quan trọng vì bạn có thể giỏi tiếng Anh nhưng không đọc, học, và dịch được tài liệu y học); 1 quyển từ điển y học Anh-Việt, Gray Anatomy for Student hoặc Clinically Oriented Anatomy (Chọn 1 trong 2); Costanzo’s Physiology. Không nên đọc Guyton hoặc Gray.
NĂM 3
Năm này đặc biệt vì bạn bắt đầu học phần tiền lâm sàng và tham gia vào thực hành lâm sàng trong học kỳ 2. Có 3 môn quan trọng cần nắm vững: Giải phẫu bệnh, sinh lý bệnh và Dược lý. Nắm vững những môn này sẽ rất quan trọng trong quá trình học và công việc sau này. Nếu bạn hiểu biết về giải phẫu và sinh lý, việc học dược lý sẽ không khó như bạn nghĩ.
Hãy học tốt phần tiền lâm sàng và cách thực hiện khám bệnh. Đọc Bate’s guide là lựa chọn tốt nhất để hỗ trợ.
Trong năm thứ 3, việc đi thực tập lâm sàng Y là rất quan trọng, bạn cần học cách thực hiện khám bệnh một cách chính xác, phát hiện triệu chứng đúng, đặc biệt là khi trực đêm, và không nên tỏ ra bực bội khi bị sai sót trong việc lấy mẫu xét nghiệm vì đôi khi điều đó sẽ mang lại những bài học không ngờ. Dù sao, việc này cũng là phục vụ cho bệnh nhân và hỗ trợ bác sĩ trong việc chẩn đoán và điều trị. Trong năm thứ 3, bạn cần phải tập trung vào việc phát hiện triệu chứng một cách chính xác và bắt đầu kết nối triệu chứng với bệnh, học cách suy luận chẩn đoán từ triệu chứng đến bệnh. Hãy tham gia càng nhiều buổi khám bệnh càng tốt, hỏi câu hỏi càng nhiều càng tốt với tư duy tự chủ, các bác sĩ không phải lúc nào cũng đúng nhưng chắc chắn họ có nhiều kinh nghiệm hơn, và tiếp tục dựa trên cơ sở của giải phẫu và sinh lý.
Tài liệu tiếng Anh được khuyến nghị: Bate’s Guide, Katzung Pharmacology, Robbin Contran Pathology, Guyton Physiology. Bây giờ mới là thời điểm thích hợp để bắt đầu đọc Guyton.
NĂM 4, NĂM 5
Các năm thứ 3, 4, và 5 chủ yếu là thời gian học lâm sàng. Trong năm thứ 4, bạn sẽ bắt đầu học về bệnh học, từ việc nhận biết triệu chứng, đưa ra những giả định sơ bộ, đề xuất các xét nghiệm cần thiết, đọc và hiểu kết quả xét nghiệm, và hiểu biết về điều trị. Cách học tốt nhất là tập trung vào một số bệnh nhân trong khoa, theo dõi diễn biến của bệnh, quan sát cách điều trị, đọc tài liệu và so sánh. Hãy nhớ rằng thực tế không phải lúc nào cũng giống như trong sách vở, vì vậy hãy so sánh, đối chiếu, và luôn đặt câu hỏi 'tại sao'. Đừng bao giờ sao chép các chẩn đoán từ bệnh án mà hãy luôn tự mình suy luận.
Trong quá trình đi thực tập lâm sàng, tôi đã phát triển một khái niệm gọi là 'nhạy cảm lâm sàng', điều này không thể học từ sách vở.
Việc học về Nhi là một thế giới khác, tất cả các khái niệm phải được xây dựng lại từ đầu.
Thăm các chuyên khoa đặc biệt giúp bạn mở rộng tầm nhìn, hỗ trợ trong việc lựa chọn chuyên ngành sau này.
Các tài liệu khuyến nghị: Harrison’s (khuyến khích đọc dù bạn chọn chuyên ngành nào), Washington manual medical therapeutics, Schwartz’s Surgery, Nelson’s Pediatrics hoặc Harriet Lane Handbook, đặc biệt dành cho nhi khoa.
Các kỹ năng cần rèn luyện, bất kể chuyên ngành nào: đọc điện tim, đọc X-quang tim phổi, thực hiện một số thủ thuật như chọc dịch màng phổi, thủ thuật ổ bụng, và khâu tiểu phẫu.
Ở cuối năm thứ 4, nếu bạn tự tin về tiếng Anh, hãy tham gia chương trình du học Úc trong 1 tháng (có học bổng từ Hocmai) và tham gia vào một dự án nghiên cứu khoa học với giáo viên từ bộ môn Y học cổ truyền, để học về kỹ năng nghiên cứu và các khái niệm liên quan. Đầu năm thứ 5, nếu bạn định thi nội trú, hãy bắt đầu thu thập tài liệu và chuẩn bị từ bây giờ, và dần dần tìm hiểu về các đề tài tốt nghiệp.
NĂM 6
Dù không học nhiều như bạn nghĩ, nhưng hãy lặp lại quá trình tham gia các bộ môn Nội, Ngoại, Sản, và Nhi, để củng cố kiến thức, hoàn thiện luận văn, và chuẩn bị cho việc thi nội trú nếu bạn có kế hoạch.
Tăng cường kỹ năng ngoại ngữ và tìm kiếm cơ hội học bổng sau khi tốt nghiệp ở nước ngoài.
Những gợi ý trên chỉ là một phần nhỏ trong quá trình học, có thể sẽ thiếu sót nhưng tôi tin rằng bạn đã đạt được nhiều thành công trong 6 năm học Y của mình. Chúc các bạn học tốt, mơ ước nhiều, và yêu thương nghề Y hơn bao giờ hết.
