Buzz
Tháng trước, tôi đọc một bài viết trên LinkedIn kể về việc năm ngoái, một người chị mất hơn 200 email, pitch 60 lần (20 người tiếp xúc, chỉ có vài người đồng ý đầu tư) để gây quỹ $100,000 cho một dự án lớn. Năm nay, chị ấy chỉ giới thiệu qua cho vài người quen về một dự án 'làm cho vui', và ngay lập tức có người chuyển khoản $500,000 cho chị - cùng một người, nhưng khác về mạng lưới. Câu chuyện này là minh chứng cho câu 'Mạng lưới của bạn chính là giá trị thực sự của bạn.' (Tôi đã cố tìm lại nhưng không thành công).
Là một người đã nhận được hai cơ hội việc làm gần đây nhất, ký kết hợp đồng xuất bản cuốn sách đầu tiên và nhiều thành tựu khác từ việc kết nối, tôi viết bài này để chia sẻ quy trình của mình với các bạn sinh viên khác đang trong giai đoạn tương tự. Tôi tin rằng đây là một kỹ năng vô cùng quan trọng với các bạn chuẩn bị bước vào sự nghiệp và cần sự hỗ trợ nhiều hơn - có thể là dưới dạng hướng dẫn, giới thiệu việc làm, vv...
Đầu tiên, ba câu châm ngôn để chuẩn bị sẵn sàng:
-Networking không phải là điều gì tồi tệ, không đáng ngại. Nhận được cơ hội từ mạng lưới không phải là bạn 'không xứng đáng vì bạn không tự mình', mà là bạn đang tận dụng thời gian hiệu quả nhất, tránh những sai lầm không cần thiết bằng cách đứng trên vai của những người lớn.
-Networking không phải lúc nào cũng thành công. Sẽ có những người bạn gặp và cảm thấy hòa mình, cũng sẽ có những cuộc trò chuyện không đi đến đâu. Điều đó hoàn toàn bình thường.
-Networking không chỉ là việc nhờ ai đó làm gì đó, mà là việc xây dựng mạng lưới để sau này có thể hỗ trợ lẫn nhau. Hôm nay họ giúp bạn, có thể bạn chưa thể đáp lại được ngay. Nhưng không ai biết được rằng trong vài năm tới bạn lại giúp họ, hoặc bạn quen biết người khác có thể giúp họ?
Được rồi, bây giờ chúng ta sẽ đi vào các bước để có một cuộc gọi networking tốt nhé!
1.XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU KẾT NỐI
Trước hết, hãy xác định tại sao bạn cần networking. Bạn có một mục tiêu cụ thể mà bạn đang nhắm đến, như tìm kiếm việc làm, xin reference để áp dụng vào công ty mà người đó làm, nhờ họ đánh giá về một sản phẩm? Hoặc đơn giản chỉ muốn quen thêm các anh, chị đi trước trong lĩnh vực mà bạn quan tâm để học hỏi kinh nghiệm?
Không phải lúc nào chúng ta cũng đang trong tình trạng cần 'nhờ' ai đó cái gì đó, nhưng điều đó không có nghĩa là không thể liên lạc với họ. Một lý do dễ dàng để thành công với các bạn trẻ như chúng ta là việc chúng ta là sinh viên, chuẩn bị bước vào sự nghiệp nên muốn tìm kiếm lời khuyên về ngành nghề/công việc — đó là quyền lợi đặc biệt của tuổi trẻ vì các anh chị ít khi từ chối hỗ trợ thế hệ sau, ai cũng muốn truyền lại những điều đã học cho thế hệ trẻ.
2.XÁC ĐỊNH ĐỐI TƯỢNG MUỐN KẾT NỐI
Đối tượng kết nối có thể đến từ mọi nơi — diễn giả của các sự kiện, LinkedIn, Facebook, từ bạn bè chung... Hôm trước tại Akwaaba, Tùng có ý kiến rất hay rằng người mình học hỏi không nhất thiết phải là quản lý cấp cao, C-Level nổi tiếng, chỉ cần họ đi trước mình một bước là đã học được từ họ. Hãy tiếp cận cả những người mới vào nghề vài năm, vì trải nghiệm của họ sẽ gần gũi hơn với bạn, dễ chia sẻ hơn (họ cũng rảnh rỗi hơn, nên khả năng bị bỏ qua cũng thấp hơn).
Nguồn ảnh: pinterest
Nếu muốn mở rộng mạng lưới để tìm việc hoặc tìm hiểu về một lĩnh vực cụ thể, mình thường truy cập vào LinkedIn của các công ty hoạt động trong ngành mình quan tâm, xem danh sách nhân viên của họ và kết nối với những người mà mình cảm thấy hứng thú.
Một số cách không thông thường mà mình đã từng sử dụng: Tìm kiếm người từ danh sách 'attendee' của sự kiện, kiểm tra 'members' của nhóm chat, đọc bình luận trong bài viết và liên hệ với người viết bình luận hay, đến gần và bắt đầu trò chuyện, vv. Trước khi liên hệ, nên tìm hiểu sơ bộ về học vấn và công việc hiện tại của họ để cá nhân hóa tin nhắn liên hệ.
3.LIÊN HỆ (CÔNG ĐOẠN DỄ THẤT BẠI NHẤT)
Luôn giả định rằng người mà bạn liên hệ rất bận rộn, và để tôn trọng thời gian của họ, hãy vào vấn đề ngay khi gửi tin nhắn.
Định dạng mà tôi thường sử dụng: 'Giới thiệu bản thân ngắn gọn + Lí do biết đến người đó + Lí do mình muốn liên hệ + Mời gặp và chủ đề mình muốn trao đổi.' Độ dài linh hoạt tùy thuộc vào nền tảng liên lạc — LinkedIn hoặc tin nhắn thì nên ngắn gọn súc tích, email có thể dài hơn một chút.
Ví dụ tin nhắn LinkedIn được cá nhân hóa cho một người làm Marketing cho Web3 mà tôi từng gửi:
“Xin chào [Tên]! Cảm ơn bạn rất nhiều vì đã chấp nhận lời mời kết bạn của tôi. Tên tôi là Vicky, hiện tôi là sinh viên marketing tại VinUniversity & Cornell, và là thành viên của Cornell Blockchain. Tôi phát hiện ra hồ sơ của bạn thông qua [Sự kiện] và đã được cảm hứng sâu sắc bởi cách kể chuyện sáng tạo mà bạn đang thực hiện tại [Công ty].
Liệu có thể mời bạn tham gia một cuộc gọi trong 30 phút vào đầu tuần sau/tuần sau nữa không? Tôi hy vọng có thể theo đuổi những bước chân của bạn trong sự nghiệp marketing Web3 và rất muốn hỏi một số câu hỏi về chương trình trung thành NFT, cách kể chuyện cho các mạng xã hội Web3 và chuyển từ marketing Web2 sang Web3.
Cảm ơn và chúc bạn có một buổi chiều tốt lành!”
Tin nhắn này hiệu quả vì nó ngắn gọn, có hành động mời gọi rõ ràng, và đề cập đến các chủ đề chuyên ngành mà người được liên hệ quan tâm.
Lưu ý:
• Đừng bao giờ gửi tin nhắn dạng “Chị ơi cho em hỏi một câu được không?” Hỏi thì hãy hỏi ngay đi
• Bạn có thể chọn hành động mời gọi làm call 20-30 phút, hoặc xin phép gửi danh sách câu hỏi để họ gõ lại — tuỳ theo sở thích của mỗi người. Nhưng mình thấy những người bận thường thích gọi điện vì việc gõ chữ mất quá nhiều thời gian.
• Mỗi người sẽ có một số “từ khóa” hoặc chủ đề họ quan tâm và sẽ thích trò chuyện về nó. Tôi nhớ mãi câu chuyện anh Miro kể cho tôi mấy năm trước về cách anh tiếp cận một đối tác nổi tiếng khó gần, luôn bơ tin nhắn của người khác. Vì anh Miro nhắc đến từ “Bền vững” (chủ đề yêu thích của đối phương) trong tin nhắn liên lạc nên đã nhận được phản hồi rất nhanh, và thực hiện bước tiếp theo thành công. Vậy nên bạn có thể tìm hiểu xem từ khóa của đối tượng bạn quan tâm và viết tin nhắn theo đó.
• Khi là người ĐI hỏi, hãy tự chủ động. Nếu họp online, hãy tự chủ động tạo link meeting rồi gửi cho đối phương. Nếu gặp offline, hãy tự chủ động hỏi lịch rãnh của đối phương, tìm quán cafe phù hợp và mời họ cafe.
4.LÊN DANH SÁCH CÂU HỎI
Để tránh tình trạng “gặp xong không biết nói gì”, hãy lên một danh sách câu hỏi như bạn đang phỏng vấn đối phương cho chương trình podcast.
Để chuẩn bị câu hỏi, tôi thường tìm hiểu kỹ hơn về lý lịch của đối tác — tôi đọc kỹ từng công việc mà họ đã làm trên LinkedIn để xem có thể hỏi về sự chuyển đổi nghề nghiệp không, tôi xem website và các trang MXH của họ/công ty để xem họ tham gia vào cộng đồng nào. Người tôi gọi điện hôm qua làm trưởng nhóm Marketing/Community cho một nền tảng giáo dục nên tôi đã vào đó học thử mấy bài luôn, tôi còn vào cả Discord của công ty để xem cộng đồng bên đó tổ chức sự kiện gì, tổ chức ra sao.
Từ đó, nhặt ra những điều về họ/công việc của họ mà bạn cảm thấy thích thú, tò mò, muốn hỏi thêm. Tìm điểm giao thoa giữa những điều họ làm và những điều bạn cần/bạn quan tâm — tôi thường chia ra các câu hỏi về kiến thức, kỹ năng, và tài nguyên và sắp xếp chúng theo một cốt truyện phù hợp.
Hãy nhớ giữ mục tiêu networking ban đầu và có một yêu cầu cụ thể nhé! Hôm qua tôi gọi để xin ý kiến về cách xây dựng cộng đồng hiệu quả, nên câu hỏi chủ yếu xoay quanh các trường hợp thành công/thất bại, số liệu và công cụ. Khi networking để tìm việc, tôi hỏi nhiều hơn về cách bước vào ngành nghề, văn hóa công ty, quy trình/tips apply, cách tìm niche vv.
5.CUỘC GẶP GỠ
Lúc gặp, tất nhiên bạn sẽ không ném ra từng câu hỏi một như một máy. Bạn sẽ tiếp cận nó như một cuộc trò chuyện bình thường, càng tự nhiên càng tốt (dù thực ra trí não của bạn đang làm việc hết công suất)
Mình thường áp dụng cấu trúc sau:
1. Bắt đầu (5 phút): Bắt đầu với những cuộc trò chuyện nhỏ nhắn, biết ơn họ đã dành thời gian gặp mặt, tóm tắt về bản thân và lý do muốn gặp họ.
2. Trò chuyện (15-20 phút): Bắt đầu bằng việc đặt câu hỏi =)) Có thể bắt đầu bằng việc hỏi về cách họ bắt đầu trên con đường hiện tại của họ, sau đó tiếp tục với các câu hỏi sâu sắc mà bạn đã chọn.
3. The ask (nếu cần, 5-10 phút): Nếu bạn cần họ giới thiệu bạn cho một vị trí trong công ty của họ hoặc điều gì đó khác, đây là thời điểm để làm điều đó! (Sau khi họ đã trò chuyện và có cảm tình với bạn rồi, haha) Nếu mình có thể giúp gì cho họ, hãy đề xuất giúp đỡ!
4. Kết thúc (2 phút): Một lần nữa, cảm ơn họ và xin phép có thể liên lạc sau nếu có thêm câu hỏi.
Sau khi cuộc gọi kết thúc, gửi tin nhắn hoặc email cảm ơn họ vì đã dành thời gian trò chuyện. Bạn có thể đề cập đến một số điểm quan trọng bạn cảm thấy hữu ích nhất và sẽ áp dụng hoặc tìm hiểu thêm.
6. TIẾP THEO
Hãy duy trì liên lạc với người hướng dẫn của bạn ngay cả sau khi cuộc gọi kết thúc. Không cần phải liên lạc quá thường xuyên, nhưng hãy chia sẻ với họ nếu bạn đã áp dụng bất kỳ lời khuyên nào của họ và nhận được kết quả tích cực. Đặc biệt, nếu họ giới thiệu việc làm cho bạn và bạn được nhận, hãy luôn biết ơn.
Nguồn ảnh: pinterest
Dù không có dịp gì đặc biệt, hãy thường xuyên hỏi thăm họ hoặc để lại nhận xét để thể hiện sự ủng hộ. Nếu có tin tức hoặc cơ hội gì thú vị trong lĩnh vực của họ mà bạn nghĩ họ sẽ quan tâm, hãy chia sẻ với họ.
Mạng lưới quan hệ chỉ là bước đầu, xây dựng mối quan hệ mới là điều quan trọng (và khó khăn).
Bài viết này chỉ là những kinh nghiệm nhỏ của tác giả, không phải lúc nào cũng phù hợp với tất cả mọi người, nhưng tác giả hy vọng rằng nó sẽ hữu ích đối với các bạn sinh viên khác. Chúc các bạn may mắn và hy vọng rằng các bạn sẽ xây dựng được nhiều mối quan hệ ý nghĩa.
