Buzz
Khi bắt đầu năm nhất ở trường Luật, mình đã tự tìm hiểu và thử nghiệm nhiều phương pháp ghi chú khác nhau như Cornell, Notion và nhiều phương pháp khác. Cuối cùng, mình thấy Bullet Journal phù hợp nhất với mình. Nếu bạn sử dụng phương pháp khác và cảm thấy hiệu quả, không vấn đề gì cả, chỉ cần kiên nhẫn với phương pháp của bạn! Còn nếu bạn muốn biết thêm về Bullet Journal, thì bài viết này sẽ giúp bạn.
Lưu ý: Phương pháp ghi chú chỉ là công cụ để hỗ trợ học tập, kích thích sự sáng tạo và cảm hứng trong quá trình học. Bullet Journal có thể thành công hoặc không, điều này không đảm bảo. Vì cuối cùng, hiệu quả của phương pháp ghi chú chỉ là công cụ. Nhưng quan trọng nhất là bạn muốn trở thành người như thế nào và mục đích của bạn khi áp dụng phương pháp này là gì? Nếu không có mục tiêu, mọi kế hoạch đều trở nên vô nghĩa.
1. Tại sao chọn Bullet Journal?
Nếu tìm kiếm trên Google về 'Bullet Journal là gì?' sẽ có hàng trăm nghìn kết quả. Bullet Journal là phương pháp quản lý hàng ngày dựa trên việc ghi chú thường ngày của Ryder Carroll, một nhà thiết kế web. Nó là một phương pháp quản lý bản thân hàng ngày bằng cách ghi chú truyền thống, sử dụng các kí hiệu đặc biệt và dễ thực hiện.
Mình đơn giản hiểu 'Bullet Journal' là một cách đơn giản để ghi chép, ghép từ 'bullet' (đạn) và 'journal' (nhật ký) để tạo ra một kiểu ghi chú dưới dạng các dấu chấm.
2. Sử Dụng Bullet Journal trong Việc Học Luật
Đặc điểm của việc ghi chép này là cần sự sắc sảo và tỉ mỉ. Khi học Luật, mình luôn sử dụng hai loại vở khác nhau:
Vở ghi chép trên lớp
Vở ghi chép ở nhà
Với vở ghi trên lớp, mình chỉ có thể ghi lại từ khóa, ví dụ (nếu có), hoặc nhận xét của giảng viên và ý kiến của bạn bè. Với tốc độ và thời gian hạn chế, mình coi vở trên lớp như một bản nháp, nơi mình ghi lại ý tưởng và quan điểm cần thảo luận sau này.
Với vở ghi chép ở nhà, có lẽ mình hơi cầu kỳ khi dành thời gian để ghi chép lại toàn bộ bài giảng vào một quyển vở mới và trang trí cho nó. Nhưng vào cuối kỳ, mình luôn cảm thấy biết ơn vì sự khắt khe của mình.
Có những người nói với mình rằng: 'Chỉ là vở ghi chép, cần phải cầu kỳ như vậy không?' Câu trả lời của mình là 'Có'. Với mình, cuốn vở không chỉ là một cuốn vở đơn giản, mà là một người bạn, một nơi mình có thể viết ra tất cả mà không sợ bị phê phán hay chê trách. Việc viết tay cũng giúp mình tránh được ánh sáng xanh từ màn hình, giảm mỏi mắt và tăng cường tập trung. Vì vậy, việc viết bằng bút vẫn là một giải pháp tốt.
Luật là một môn học thuộc lĩnh vực khoa học xã hội. Khác với Toán cao cấp hoặc các môn kỹ thuật, Luật không yêu cầu số liệu hay phân tích đo lường. Thay vào đó, nó đòi hỏi tư duy phản biện, liên kết sự kiện, và đặt ra nhiều giả thuyết, tình huống. Do đó, Bullet Journal giúp mình tổ chức ghi chú theo hệ thống, phân tách ý lớn thành các điểm nhỏ, sử dụng hệ thống ký tự thống nhất để làm cho vở ghi chú của mình trở nên gọn gàng hơn. Không chỉ vậy, hiệu ứng màu sắc còn giúp cải thiện khả năng liên kết của hai bán cầu não.
3. Ghi Lại Những Gì Không Có Trong Giáo Trình
Thường thì mình không sao chép lại các định nghĩa từ giáo trình, chỉ tập trung gạch dưới các từ khóa. Điều mình quan tâm là những ví dụ mà giáo viên chia sẻ. Trong các buổi học, chúng ta thường được tiếp cận với ba dạng kiến thức:
Dạng kiến thức lý thuyết thuần túy
Dạng kiến thức thực hành (kinh nghiệm thực tế từ các giáo viên khi làm việc)
Dạng kiến thức truyền cảm hứng, tạo động lực.
Có những giáo viên chỉ giảng lý thuyết, khiến cho buổi học trở nên nhàm chán và khô khan. Nhưng nếu họ chia sẻ những câu chuyện thực tế, các trường hợp nghiên cứu liên quan đến cuộc sống hàng ngày, kèm theo một số trích dẫn thú vị chỉ dành riêng cho ngành Luật. Ví dụ như câu: “Tôi không dồn em vào chân tường mà chỉ dồn em vào chân lý” từ thầy của mình. Mình tin rằng việc học sẽ trở thành một hành trình đầy thú vị với bất kỳ sinh viên nào.
4. Ghi Chép Ví Dụ để Hiểu về Khái Niệm Hàn Lâm
Khi gặp phải những khái niệm trừu tượng, hãy tìm ví dụ cụ thể để minh họa. Ví dụ như khi học về quy luật 'Phủ định của phủ định' trong triết học, thầy sẽ giải thích bằng ví dụ về hạt đậu.
Chỉ khi có ví dụ đơn giản và dễ hiểu, chúng ta mới có thể hiểu vấn đề. Một lần trò chuyện với em trai, em hỏi: 'Chị có chắc là chị hiểu hết về luật không?'
Hóa ra điều quan trọng là nắm rõ bản chất của vấn đề. Khi đọc giáo trình, hãy luôn đặt câu hỏi.
Vấn đề là: Hỏi ai?
Google:
Bạn có thể hỏi thầy Google bất cứ lúc nào, ở bất cứ đâu. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải nguồn thông tin nào trên Google cũng được kiểm chứng.
Khi tìm kiếm trên Google, tôi thường ghi chú lại những nguồn tài liệu đã tìm thấy và các câu hỏi chưa có đáp án tương ứng. Tôi có thể mang các ghi chú này đến lớp để thảo luận cùng thầy cô và bạn bè.
Bạn cùng lớp:
Ở đại học, hầu hết các bạn sẽ tham gia vào các nhóm thảo luận để làm việc nhóm cùng nhau. Bạn có thể chia sẻ và hỏi bạn bè của mình. Nếu vẫn chưa có câu trả lời, hãy tiếp tục tìm kiếm giải pháp.
Thầy cô giáo:
Ở trường Luật, ngoài giờ học lý thuyết, chúng ta còn có các buổi thảo luận. Đây là cơ hội tốt để bạn có thể đặt câu hỏi và trao đổi với giáo viên về các vấn đề còn băn khoăn. Trước buổi thảo luận, tôi thường xem lại ghi chú của mình và ghi nhận các câu hỏi chưa có câu trả lời từ Google. Khi đến lớp, tôi sẽ hỏi trực tiếp thầy cô về những vấn đề này.
5. Quy trình ghi chú của tôi ra sao?
Học và ghi chép giống như việc chăm sóc và gieo trồng một cây. Dựa trên ý tưởng này, mình sẽ chia sẻ về quy trình ghi chú của mình khi học trên lớp:
Bước 1: Đào đất lần 01: Đọc trước giáo trình
Dù bạn có đọc mà chưa hiểu gì đi nữa, chỉ cần đọc qua vài trang để biết nội dung buổi học ngày mai là gì cũng là một bước tiến lớn!
Bước 2: Đào đất lần 02: Tham dự giờ lý thuyết
Mình sẽ nhanh chóng ghi chú vào 'vở ở lớp', đặc biệt là các câu hỏi mở rộng và bài tập từ các giáo viên.
Bước 3: Gieo hạt: Ghi vào 'vở ở nhà'
Tối đó, mình sẽ ghi vào 'vở ở nhà' (Bullet Journal)
Bước 4: Tưới nước
Tìm hiểu những vấn đề được đánh dấu, khó hiểu, không biết phải làm thế nào... Bạn có thể tìm kiếm ở thư viện, trên mạng, đọc sách chuyên khảo...
Bước 5: Chăm sóc hạt giống: Chuẩn bị câu hỏi cho giờ thảo luận
Hỏi, hỏi và hỏi. Dựa vào những gì bạn đã tìm hiểu, hãy mạnh dạn chia sẻ quan điểm của mình. Tri thức của bạn cần sự tương tác và giao lưu... Nên việc tương tác với thầy cô và bạn bè trong lớp sẽ giúp bạn nhìn nhận một vấn đề từ nhiều góc độ.
Tạm kết:
Hy vọng bài viết này sẽ giúp ích bạn một phần nào đó. Khi viết những dòng này, mình nhớ lại những ngày đầu tiên phải tự mò mẫm, mình cũng không muốn các em học sinh sau này cũng gặp phải những khó khăn như mình ngày xưa.
