Tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ II Trần Văn Trọng - Chuyên khoa Ngoại Nhi, Phẫu thuật Tạo hình - Thẩm mỹ tại Khoa Ngoại tổng hợp - Bệnh viện Quốc tế Mytour Đà Nẵng

3 dạng sứt môi hở hàm ếch: Sứt môi không hở hàm ếch, hở hàm ếch không sứt môi và cả hai đều có. Mỗi trẻ có tình trạng khác nhau.

Hở hàm ếch là một dạng dị tật bẩm sinh thường gặp ở trẻ nhỏ, xuất phát từ việc phát triển không đều của môi và vòm miệng thai nhi. Điều này dẫn đến việc trẻ không có đủ mô trong miệng, gây ra tình trạng hở hàm ếch. Bệnh này có thể kèm theo hoặc độc lập với sứt môi.

Hở hàm ếch ở trẻ có thể là hở hàm ếch trong, hở hàm ếch một bên hay hai bên và hở hàm ếch toàn bộ.

Hở hàm ếch trong

Là một dạng hở hàm ếch ít phổ biến hơn so với các dạng hở hàm ếch khác. Đây là tình trạng một khe hở xảy ra ở các cơ trong vòm miệng của trẻ, nằm ở phía sau miệng, được bao phủ bởi các niêm mạc miệng. Do nằm ở bên trong nên thường không được chú ý tới. Trẻ bị hở hàm ếch trong thường được phát hiện khi trẻ có các biểu hiện:

• Trẻ gặp khó khăn khi ăn uống như bị khó nuốt, thức ăn đặc biệt là các chất lỏng có thể bị chảy ra ngoài qua đường mũi.
• Giọng nói mũi, nhiễm trùng tai hay nhiễm trùng mũi mãn tính, bị tái đi tái lại nhiều lần.
• Trường hợp bị hở hàm ếch bên trong thường không gây ảnh hưởng đến vẻ bề ngoài của khuôn mặt trẻ.

Hở hàm ếch một bên

Dạng hở hàm ếch phổ biến, hình thái của tình trạng hở hàm ếch là xuất hiện khe hở hàm một bên vòm miệng có thể xảy ra ở bên trái hay phải của vòm miệng, trường hợp này thường kèm theo khe hở môi. Trong trường hợp này thường phát hiện tình trạng của trẻ bằng mắt thường, với những trẻ bị hở hàm ếch một bên sẽ làm trẻ ăn uống khó, dễ bị sặc và tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng ở tai, đường hô hấp.

Hở hàm ếch hai bên

Tương tự như hở hàm ếch một bên, nhưng khe hở xuất hiện ở cả hai bên vòm miệng và thường kèm theo có tổn thương khe hở môi.

Hở hàm ếch toàn bộ

Xuất hiện một khe hở liên tục từ khẩu cái mềm đến khẩu cái cứng. Trường hợp trẻ có khe hở hàm toàn bộ thường có những biểu hiện nặng nhất như trẻ không bú được, ăn uống thường xuyên bị sặc lên mũi, phát âm sai, răng mọc lệch lạc, cung hàm biến dạng từ đó có ảnh hưởng tới sức khỏe của trẻ, làm tăng nguy cơ mắc bệnh đường hô hấp hơn so với các loại hở hàm ếch khác.

Điều trị hiệu quả thông qua phẫu thuật để điều chỉnh khe hở hai bên, tái tạo cấu trúc mô và cơ trong vòm miệng, xây dựng lại vòm miệng (cả miệng cứng và miệng mềm), sau đó khâu lại để đảm bảo đóng kín.

Hở hàm ếch có thể xuất hiện một bên hoặc cả hai bên. Triệu chứng chung bao gồm:

• Vết nứt trên môi (đối với hở hàm ếch một bên, vết nứt chỉ xuất hiện ở một bên miệng của trẻ; nếu là hở hàm ếch toàn bộ, có thể thấy hai vết nứt hai bên miệng hoặc một vết nứt lớn kéo dài trên vòm miệng của trẻ), ảnh hưởng đến một hoặc cả hai bên của khuôn mặt.
• Vết nứt giống như một khe hở có thể kéo dài từ môi đến nướu qua vòm miệng, dừng lại dưới mũi, tạo ra vùng miệng không đóng kín mà dẫn đến hở hàm ếch.
• Trẻ gặp khó khăn khi ăn uống, thức ăn có thể rơi ra ngoài do miệng không kín.
• Gây mất thẩm mỹ cho khuôn mặt, các vùng bị hở có thể tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Trẻ mắc bệnh hở hàm ếch thường gặp nhiều khó khăn trong việc ăn uống và sinh hoạt hàng ngày. Vì vậy, chăm sóc đặc biệt là cần thiết cho những em này.

• Tư thế bú mẹ: Việc nuôi con bằng sữa mẹ vẫn là lựa chọn tốt. Tuy nhiên, với trẻ bị hở hàm ếch, việc bú có thể gặp khó khăn. Bú ở tư thế ngồi hoặc hơi thẳng giúp giảm nguy cơ sữa chảy vào mũi, tránh tình trạng sặc và tắc mũi, thậm chí viêm mũi.
• Đôi khi, trẻ không thích bú theo cách thông thường, vì vậy, mẹ có thể vắt sữa vào cốc và cho trẻ uống bằng thìa. Tạo thói quen ăn ở tư thế ngồi. Trẻ có thể ngồi dựa vào gối, đầu hơi hướng về phía trước một chút để tránh sự sặc khi uống sữa hoặc ăn bằng thìa. Phương pháp này có thể khó khăn và mất thời gian, nhưng là cách hiệu quả để đảm bảo sức khỏe của trẻ.
• Trong các trường hợp đặc biệt, khi trẻ không thể ăn theo cách truyền thống hoặc không thể nuốt, có thể đặt một kính nhựa lên khe hở hàm ếch để giữ thức ăn hoặc sữa không chảy vào mũi, hoặc sử dụng bình có núm vú được thiết kế đặc biệt.
• Chú ý vệ sinh răng miệng cho trẻ sau mỗi lần ăn, đặc biệt là các vùng hở hàm ếch. Sử dụng khăn mềm ướt hoặc bông thấm nước để vệ sinh, tránh sử dụng bông gòn hoặc ống xịt nước có thể gây tổn thương.
• Phát triển nói và phương ngôn cho trẻ.
• Thăm bác sĩ sớm để có kế hoạch điều trị kịp thời.

Hở hàm ếch là một trong những dạng dị tật bẩm sinh phổ biến. Bệnh có thể được phát hiện trong thai kỳ thông qua siêu âm, nhưng cũng có trường hợp phát hiện khi trẻ mới sinh. Bệnh có thể điều trị được, nên nếu phát hiện hở hàm ếch, hãy đưa trẻ đi khám để được tư vấn và điều trị kịp thời. Đồng thời, hãy học cách chăm sóc tại nhà để bảo đảm sức khỏe và dinh dưỡng cho trẻ.

Khoa Nhi tại Mytour là một trong những bộ môn uy tín với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa đa dạng, giàu kinh nghiệm, từng làm việc tại các bệnh viện danh tiếng như Bạch Mai, 108... Các chuyên gia có trình độ cao, giàu tâm huyết và am hiểu tâm lý trẻ. Ngoài bác sĩ chuyên khoa Nhi trong nước, khoa Nhi còn được hỗ trợ bởi các chuyên gia quốc tế (Nhật Bản, Singapore, Úc, Mỹ) áp dụng những phương pháp điều trị mới và hiệu quả.

• Dịch vụ toàn diện: Khoa Nhi cung cấp chuỗi dịch vụ khám - chữa bệnh toàn diện từ sơ sinh đến nhi và tiêm vắc xin... theo tiêu chuẩn quốc tế để hỗ trợ cha mẹ chăm sóc sức khỏe của bé từ khi mới sinh đến tuổi trưởng thành.
• Kỹ thuật tiên tiến: Mytour áp dụng nhiều kỹ thuật tiên tiến trong điều trị Nhi khoa giúp tăng cường hiệu quả, bao gồm phẫu thuật thần kinh - sọ, ghép tế bào gốc trong điều trị ung thư.
• Chăm sóc chuyên nghiệp: Mytour quan tâm đặc biệt đến không gian vui chơi của trẻ, giúp họ thoải mái và làm quen với môi trường bệnh viện, từ đó tạo điều kiện tốt nhất cho việc khám chữa bệnh.