
Thật kỳ lạ khi nói về niềm tin trong thời đại mà sự tin tưởng trở nên quý giá và thậm chí còn khó khăn hơn để trao đi. Thế giới hiện nay chìm đắm trong một biển tin đồn trên mạng, nơi mà sự dối trá, gian lận, giả mạo, và thậm chí là lừa dối trở nên phổ biến hơn bao giờ hết. Trong một thế giới mà từ CEO đến các bà nội trợ đều được dạy phải cẩn trọng như vậy, liệu có một chiến lược kinh doanh dựa trên lòng tin vẫn tồn tại?
'Chắc chắn là có', đó là lời khẳng định của hai chuyên gia về niềm tin Stephen Covey và Greg Link trong cuốn 'Niềm tin sáng suốt'. Và họ không chỉ chứng minh những lợi ích to lớn mà doanh nghiệp có thể đạt được khi áp dụng 'Niềm tin thông minh', mà còn chỉ ra cách các công ty thành công trên toàn cầu đang thể hiện triết lý đó như thế nào.
Chúng ta thường nhìn thế giới qua hai loại kính khác nhau, được hình thành bởi nhiều yếu tố trong suốt cuộc đời. Covey và Link gọi đó là lăng kính tin tưởng mù quáng và lăng kính nghi ngờ, và đề xuất một giải pháp thứ ba: lăng kính tin tưởng sáng suốt.
Nhìn cuộc sống qua lăng kính tin tưởng mù quáng tạo ra một thế giới đầy ngây thơ, “nhẹ dạ cả tin” với hầu hết mọi người và ở mọi nơi. Loại kính này rất dễ đeo vì chúng không đòi hỏi nhiều nỗ lực hoặc suy nghĩ. Mọi người đều mong muốn mọi việc diễn ra tốt đẹp, vì vậy họ bỏ qua các bằng chứng trái chiều. Thật không may, những chiếc kính này đã mở ra cánh cửa cho mọi cách thức lừa đảo và mưu mô.
Vì vậy, những tấm kính ngờ vực thường là lựa chọn của số đông sau khi bị vỡ mộng do đặt niềm tin “vô tội vạ”. Trong một thế giới đầy lừa dối, sự hoài nghi dường như là một phản ứng tự nhiên. Họ cảm thấy an toàn hơn, ít rủi ro hơn và có cảm giác kiểm soát nhiều hơn khi luôn giữ thái độ đề phòng. Mặc dù hầu hết mọi người nhận ra cái giá phải trả của việc tin tưởng quá nhiều, họ lại không dừng lại để xem xét mình sẽ mất gì khi không còn tin tưởng vào bất kỳ ai. Các tác giả gọi đây là “thuế lãng phí”, có thể dẫn đến các kết quả không mong muốn, như sự hoài nghi không cần thiết.
Cuốn sách mô tả một công ty bán kính chống nắng làm ví dụ. Do nghi ngờ về hành vi trộm cắp của khách hàng hoặc nhân viên (hoặc cả hai), họ đã thiết lập một hệ thống dây buộc trên mỗi khung để người ta không thể kéo kính ra khỏi kệ. Tỉ lệ thất thoát giảm nhanh chóng từ 2% xuống 0,2%. Nhưng không may, vì khách hàng không thể thử kính, doanh số bán hàng giảm tới 50%. Sự thiếu tin tưởng không chỉ ảnh hưởng đến mối quan hệ với khách hàng mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển và tình cảm nhân viên trong và ngoài công ty.

Vì vậy, tin tưởng mù quáng hoặc không tin tưởng đều không phải là giải pháp bền vững trong dài hạn. May mắn thay, có một giải pháp thay thế thứ ba: sự tin tưởng thông minh (Smart Trust). Đó là một năng lực và một quá trình cho phép mọi người hoạt động với độ tin cậy cao trong một thế giới có độ tin cậy thấp. Netflix, eBay và L.L. Bean là những ví dụ về các công ty sử dụng triết lý này trong các hoạt động hàng ngày của họ. L.L. Bean có chính sách hoàn trả cực kỳ hào phóng, đặt niềm tin vào khách hàng, trong khi cả eBay và Netflix đều dựa vào lòng tin của người dùng làm nền tảng cho hoạt động kinh doanh của họ.
Niềm tin thông minh giảm thiểu rủi ro và tối đa hóa tiềm năng bằng cách tối ưu hóa hai yếu tố quan trọng: xu hướng tin cậy và năng lực phân tích tình huống. Xu hướng đặt lòng tin ngay từ đầu gần như luôn cung cấp điểm khởi đầu tốt nhất cho sự tin tưởng thông minh. Phân tích tình huống được tạm dừng lại cho đến khi có những tín hiệu xấu được phát ra.
Tất nhiên, 'chọn mặt gửi vàng' không đồng nghĩa với việc người kia sẽ luôn được tin tưởng. Đó là lúc người ta cần áp dụng lý trí để đánh giá. Ba yếu tố quan trọng trong phân tích niềm tin thông minh là cơ hội, rủi ro và uy tín. Ví dụ, Warren Buffet và Jon Huntsman là những người đã xây dựng uy tín cho bản thân. Biết rằng bạn có thể tin tưởng đối tác kinh doanh sẽ mang lại nhiều lợi ích, và các giao dịch đôi khi chỉ kết thúc bằng một cái bắt tay.
Một ví dụ khác về niềm tin thông minh, không liên quan đến thế giới kinh doanh, là thành phố Bogota, Colombia. Trước đây là một thành phố tội phạm, Bogota có tỷ lệ giết người thấp nhất so với bất kỳ thành phố lớn nào ở Colombia vào năm 2010. Tất cả nhờ vị thị trưởng đã thiết lập chính sách tin cậy thông minh giữa cảnh sát và người dân.
Tất nhiên, niềm tin không phải là giải pháp cho mọi vấn đề. Sai lầm có thể xảy ra. Tuy nhiên, người ta càng thực hành sự tin tưởng và lý trí, họ càng thành công hơn trong việc xây dựng niềm tin trong các mối quan hệ, cũng như tăng cường sự thuận lợi, năng lượng và hạnh phúc. Niềm tin hoạt động theo cả hai chiều. Bạn càng tin, bạn sẽ càng được tin tưởng. Bạn càng cho đi lòng tin của mình, người khác sẽ càng tin tưởng vào bạn. Mỗi hành động dựa trên niềm tin sẽ phục hồi giá trị niềm tin, thứ đang ngày càng suy giảm trên khắp thế giới.
Tóm lại, mỗi người đều có thể đóng góp vào việc biến thế giới này trở nên đáng tin cậy hơn. Ngay cả một cá nhân cũng có thể tạo ra sự khác biệt. Một người có vẻ nhỏ bé, nhưng giống như hiệu ứng cầu vồng, ngay cả sự tin tưởng của một cá nhân cũng là một phần không thể thiếu cho sự vĩ đại tổng thể. “Đó là hy vọng của chúng tôi và chúng tôi kêu gọi bạn hãy cùng tham gia, cùng với hàng triệu người khác, để hồi sinh niềm tin toàn cầu vì lợi ích của tất cả mọi người,” Covey và Link kết luận.
Mytour
