
Tác phẩm này được Auguste Le Breton ca ngợi là 'câu chuyện phiêu lưu xuất sắc nhất mọi thời đại' và được tái bản bởi Phương Nam Book và NXB Hội Nhà văn.
Sau khi xuất bản vào năm 1969, cuốn sách Papillon - Người tù khổ sai đã bán được 15 triệu bản chỉ trong một năm, tạo nên một hiện tượng xuất bản và đưa Henri Charrière trở thành một tác giả nổi tiếng chỉ với một tác phẩm.
Sức hấp dẫn của Papillon - Người tù khổ sai không chỉ nằm ở nội dung, mà theo nhà nghiên cứu văn học Pháp J.F. Revel, đó còn là một mẫu mực hiện đại của văn học khẩu ngữ được viết thành văn.
Papillon, là biệt danh của Henri Charrière, đã trải qua những gian nan trong cuộc đời khi trở thành một tay du đãng từ khi còn trẻ. Dù bị coi là bi kịch khi bị bắt và kết án vô tội, nhưng cuộc đời của Papillon lại còn đầy bi thương hơn với việc phải gánh chịu một tội ác mà anh không phạm phải.
Vào năm 1931, khi Papillon 25 tuổi, anh bị cảnh sát Paris bắt với cáo buộc giết người dựa trên lời khai của một nhân chứng giả mạo. Án chung thân đã được treo lên cổ anh. Mặc dù sống trong môi trường tù đày, nơi mà nhiều người chết hoặc bị trừng phạt, nhưng Papillon không bao giờ từ bỏ hy vọng.
'Anh căm thù xã hội đã làm hại cho anh, nhưng không bao giờ anh căm ghét con người. Không bao giờ anh mất đi tình thương yêu với những người xung quanh', dịch giả Cao Xuân Hạo đã nhận xét về nhân vật chính.
Với biệt danh 'Bướm Trắng', Papillon đã trải qua mọi khó khăn trong những ngày tù tội, thậm chí tổ chức 9 lần vượt ngục. Dù gặp thất bại nhiều lần, nhưng mỗi lần vượt ngục sau đều thể hiện sự quyết tâm và kiên định. Cuối cùng, ở lần vượt ngục thứ chín, Papillon đã thành công và tìm được tự do khi trở thành công dân chính thức của Venezuela.
Dù Papillon sau khi ra tù vẫn còn những vấn đề, nhược điểm của một người từng sống ngoài vòng pháp luật, nhưng ý nghĩa của tác phẩm vẫn to lớn hơn khi những cảm xúc trong sáng của nhân vật đã truyền cảm hứng cho người đọc.
Dù có thể gây ra cảm giác giận dữ, đau khổ hay buồn bã, niềm tin mạnh mẽ vào con người không bao giờ tan biến. Đó là điểm mạnh của tác phẩm, giúp nó vượt qua thử thách của thời gian và được nhiều thế hệ độc giả và nhà làm phim đánh giá cao.
Tác phẩm Papillon - Người tù khổ sai, theo nhận xét của báo New York Times, là câu chuyện tự truyện về một anh hùng điển hình, vượt qua mọi khó khăn để giành được tự do bằng ý chí mạnh mẽ và tinh thần lạc quan.
