
Cuộc đời này là những chuỗi ngày hội ngộ và chia ly. Hội ngộ để chia ly, chia ly để hội ngộ. Trong những bi kịch tình yêu, ta thấy sự già nua, hèo mòn, tàn úa của những đôi tình nhân, rồi họ chia ly, xa cách mãi mãi. Nhưng có khi nào trong một bi kịch khác, một người tuổi già, một người lại trẻ lại, từ hai mươi, rồi mười tám, mười lăm, mười, rồi bốn, ba tuổi và cuối cùng biến mất? Nếu hơi thở mỗi người là hữu hạn, tại sao phải chấm dứt một cách bi thương như vậy?

Ichikawa Takuji thường đưa những căn bệnh kì lạ và yếu tố kì ảo vào nhân vật của mình, để câu chuyện nối tiếp giữa 'ranh giới biến mất'. Nếu 'Tôi vẫn nghe tiếng em thầm gọi' là ranh giới giữa tôi và người khác, 'Em sẽ đến cùng cơn mưa' là giữa người chết và người sống, 'Nếu gặp người ấy cho tôi gửi lời chào' là giữa giấc mơ và hiện thực, thế giới hiện tại và thế giới bên kia, thì 'Nơi em trở về, tôi vẫn đứng đợi' lại chính là thời gian.

Nơi em quay về có tôi đứng đợi là câu chuyện tình giữa Satoshi và Yuko, từng là bạn thân từ thời trung học. Họ quen biết và yêu nhau với một chút tình cờ, một chút quen thuộc như câu chuyện tình yêu dễ thương từ thuở còn trẻ. Họ yêu nhau và khao khát khám phá cơ thể của đối phương. Nhưng rồi, Yuko mang thai và sảy thai. Mặc dù gặp sự phản đối từ gia đình, họ vẫn kiên trì ở bên nhau, xây dựng cuộc sống gia đình và hy vọng sẽ có thêm một sinh linh khác. Trong khi cả hai hạnh phúc với cuộc sống mới, tai hoạ ập đến: Yuko dần biến mất mãi mãi. Với một lí do kỳ lạ nào đó, cô ấy từ từ trở nên nhỏ bé hơn, từ cô gái 23 tuổi rạng rỡ chốc lát trở về tuổi mười tám, đôi mươi, rồi lại về tuổi thiếu niên, thậm chí là tuổi thơ. Đương nhiên, đối diện với nỗi đau ấy, Satoshi và Yuko đã chăm sóc lẫn nhau, trở thành niềm tựa nhau, chia sẻ từng đợt đau khổ, từng niềm vui nhỏ bé và trân trọng từng khoảnh khắc ở bên nhau.

Cuốn sách này mang những đặc điểm khá giống với các tác phẩm khác của Ichikawa Takuji, đặc biệt khi so sánh với Tôi vẫn nghe tiếng em thầm gọi và Em sẽ đến cùng cơn mưa, cả hai đều là những câu chuyện tình yêu giữa các bạn học sinh, trải qua những thăng trầm nhưng kết thúc bằng cái chết và sự sống. Với lối viết nhẹ nhàng, sâu sắc và cảm động, Ichikawa Takuji một lần nữa vẽ nên bức tranh tình yêu và chia ly bằng những gam màu tinh tế.
Bởi vì những tương đồng đó, Nơi em quay về có tôi đứng đợi có thể không gây ấn tượng mạnh về mặt nội dung (một phần vì đây là cuốn sách được xuất bản ở Việt Nam khá muộn sau các cuốn đã kể mặc dù được sáng tác từ trước). Nếu xem riêng cuốn sách, không thể phủ nhận sự độc đáo và mới mẻ trong tác phẩm này, nhưng khi đặt vào chuỗi các tiểu thuyết mang 'thương hiệu' Ichikawa Takuji, Nơi em quay về có tôi đứng đợi mặc dù không trùng lặp hay nhạt nhòa, nhưng lại dễ dàng khiến người đọc cảm thấy 'quen quen'.
Tuy nhiên, một trong những điểm nổi bật và để lại ấn tượng sâu sắc nhất trong tác phẩm là những chi tiết mang tính tín ngưỡng.
A-lại-da thức dịch nghĩa là Tàng thức. A-lại-da thức được xem là thức căn bản của mọi hiện tượng, nên còn gọi là Hàm tàng thức. Thức này chứa đựng mọi sự trải nghiệm của cuộc sống của mỗi con người và là nguồn gốc của tất cả các hiện tượng tinh thần.
Nói một cách dễ hiểu nhất, A-lại-da thức được ví như một kho tàng của các loại hạt giống - những thiện và ác nghiệp mà một chúng sinh đã tạo ra trong kiếp trước, đã được huấn luyện kỹ lưỡng không bỏ sót bất kỳ chi tiết nhỏ nào. Khi đến thời cơ phù hợp, một hoặc nhiều hạt giống (tốt và xấu) sẽ được đưa ra, gieo trồng và ra trái, và kết quả là chúng sinh phải trải qua những hậu quả do những kiếp sống trước đã tạo ra mà không thể tránh né hay từ chối nó.

Trong Nơi em quay về có tôi đứng đợi, độc giả, đặc biệt là độc giả Việt Nam, sẽ để lại ấn tượng bởi câu chuyện dân gian đặc biệt về chú Cuội trong nước mình, khi Cuội trồng cây đa quý. Một đôi vợ chồng để cứu đứa con gái đã mất bao lâu, một người vợ đã ăn lá cây đa quý để mang thai. Đứa con gái đã chết và người mẹ biến thành đứa con gái, và sau đó con gái trưởng thành, hai người trở thành một đôi vợ chồng một lần nữa.
Yuko cũng từng sảy thai và cả hai đều muốn mang đứa con gái của họ quay trở lại. Nhưng nếu cặp vợ chồng trong câu chuyện dân gian ấy đã có con của họ, thì đứa con của Yuko và Satoshi chưa bao giờ được thấy ánh sáng mặt trời. Nếu Yuko phải trải qua số phận giống như câu chuyện đó, liệu cô sẽ từ từ tan biến thành một đứa con chưa chào đời?

Đứa con chưa ra đời của Yuko, giấc mơ và chiếc lá mà cô đã ăn trong mộng, cùng những hành động vô thức của cô trong suốt hai mươi năm đời, tất cả đều là những “hạt giống” được gieo vào mảnh đất Tàng thức, chờ đợi một ngày thích hợp để nảy mầm và phát triển. Tàng thức được coi như “sự thật cuối cùng”, nơi tập hợp mọi nghiệp xưa của chúng ta.
Tương tự như người vợ biến thành đứa con, đó có thể là bi kịch, cũng có thể là may mắn, sự teo nhỏ và tan biến của Yuko có thể là thiện nghiệp hoặc bất thiện nghiệp, bởi vòng luân hồi và nhân quả mà Yuko và Satoshi phải trải qua. Theo Ichikawa Takuju, họ đã gặp lại nhau, nhưng thay vì miêu tả trực tiếp, tác giả lại ám chỉ một cách trừu tượng và tránh né kết luận rõ ràng, vì ông cho rằng câu chuyện phản ánh hình dạng của một thế giới vô thức và sự biến mất của những ranh giới.
Một trong những nhân vật phụ quan trọng trong câu chuyện là vợ chồng mục sư Birdman và người vợ Yoriko.

Trải qua biến cố từ khi còn nhỏ dẫn đến cái chết của người em trai ngoan đạo, Birdman - từ một cậu trai vô thần vô thánh, không tin vào sự tồn tại của Chúa đã trở thành một mục sư, một con chiên trung thành chu du khắp thế giới.
Câu chuyện của Birdman rất “ảo”, nhưng trong tổng thể vốn dĩ khác thường như cuốn sách này, sự “ảo” ấy bỗng trở nên quá bình thường. Một cậu bé đột nhiên mất tích, rồi qua đời khi sức khỏe đang cải thiện, cậu anh trai vì đuổi theo bóng ma em mình mà giúp cả gia đình thoát khỏi tai hoạ chết người. Rồi cậu anh trai ấy có niềm tin tuyệt đối vào Chúa.
Chúa tồn tại chỉ với những ai tin tưởng. Liệu thực sự có sự tồn tại của những thế lực siêu nhiên ấy? Mọi tranh cãi về vấn đề này dường như đã không còn quan trọng nữa. Cuộc sống mang ý nghĩa khi ta có niềm tin, dù niềm tin đó có hư hay thực. Niềm tin sẽ chỉ đường, giúp đỡ người khác và mang lại hạnh phúc cho bản thân và những người xung quanh.
Vai trò và sự hiện diện của Chúa trong Nơi em quay về có tôi đứng đợi là yếu tố then chốt của câu chuyện. Cùng với câu chuyện ngụ ngôn về chú Cuội, những sự lạ kì giúp những điều khác trở nên hợp lý và dễ hiểu hơn, giúp câu chuyện trở nên rõ ràng hơn. Nếu không có niềm tin vào Chúa, Birdman có lẽ đã trở thành một thanh niên lăn lộn ở những nhà máy quê nhà với mặc cảm tội lỗi về cái chết của em mình, Yoriko có lẽ cũng sẽ chìm sâu trong những bóng đen tâm lí, Yuko và Satoshi cũng sẽ không thể hoàn thành những ước mơ và vượt qua những khó khăn trong cuộc sống.
Cuộc sống vô thường, mọi ranh giới đều là vô nghĩa.
Những lúc chia ly trong cuộc đời luôn đáng sợ, và nỗi đau thường đến với người ở lại hơn là người ra đi. Chứng kiến người mình yêu già đi rồi biến mất, hay thậm chí là “trẻ lại” rồi biến mất, nỗi đau đớn ấy cũng nghiệt ngã không kém. Satoshi sẽ vẫn đau khổ khi Yuko không còn, dù là bây giờ hay mãi sau này. Nhưng với tình yêu, người ta có niềm tin để sống cùng nỗi đau ấy, không phải vượt qua, mà là dần quen dần quen dần quen dần quen quen.
Phanh
Mytour.
