Buzz
Hành trình tìm kiếm việc không hề dễ dàng. Vì vậy, không có gì lạ khi bạn cảm thấy lo lắng và căng thẳng khi ứng tuyển cho công việc mình mong muốn.
Bạn đã mới nghỉ việc và bắt đầu hành trình tìm kiếm công việc mới. Ban đầu, mọi thứ dường như khá thuận lợi, với thời gian để nghỉ ngơi và cập nhật hồ sơ để khiến bản thân trở nên nổi bật hơn trong mắt nhà tuyển dụng.
Nhưng sau đó, bạn cảm thấy chán chường. Dù đã chỉnh sửa CV theo từng yêu cầu công việc, tạo ra một website đẹp mắt và viết cover letter một cách chân thành, nhưng vẫn chưa nhận được một cuộc phỏng vấn nào. Bạn bắt đầu trở nên rối bời, lo sợ về những hậu quả của việc thất nghiệp kéo dài, và bỏ qua những điều quan trọng khác.
Nếu bạn cảm thấy như vậy, bạn đang trải qua một tình trạng mà tâm lý học gọi là lo âu khi tìm việc (job search anxiety). Vậy bạn nên làm gì nếu gặp phải tình trạng này?
Lo âu khi tìm kiếm việc là gì?
Đây là trạng thái của sự lo lắng và không an tâm xảy ra khi bạn đang tìm kiếm công việc mới. Theo Verywell Mind, đó là loại lo âu dự đoán (participatory anxiety) - lo sợ trước những điều tồi tệ có thể xảy ra, và thường xảy ra với những yếu tố mà bạn khó kiểm soát được.
Theo trang nhân sự Gartner, tình trạng này phổ biến ở những người đang thất nghiệp và đang tìm việc, đặc biệt là những người đã thất nghiệp từ 6 tháng trở lên. Tuy nhiên, nó cũng xuất hiện ở những người không hài lòng với công việc hiện tại và muốn tìm kiếm việc mới, nhưng kết quả lại không như mong đợi của họ. Một số biểu hiện của lo âu khi tìm việc bao gồm:
- Thay đổi ăn uống, tăng/giảm cân một cách không tự chủ
- Khó ngủ hoặc ngủ quá nhiều
- Cảm xúc nhạy cảm, dễ cáu gắt hơn bình thường
- Catastrophic thinking: Sau thời gian dài tìm kiếm việc mà không có kết quả, bạn dễ nghĩ đến các tình huống tồi tệ nếu thất nghiệp kéo dài. Điều này thường rõ ràng hơn khi bạn đối mặt với áp lực về tài chính (ví dụ như bạn đang cạn kiệt tiền tiết kiệm và cần tìm việc mới ngay lập tức).
Nguyên nhân gây ra lo âu khi tìm việc
1, Cảm giác bị áp đặt khi phải làm quá nhiều công việc
Ví dụ, với mỗi một JD, bạn phải dành thời gian để nghiên cứu về công ty để có thể chỉnh sửa đơn ứng tuyển sao cho phù hợp. Bạn cũng phải làm cho trang LinkedIn của mình trở nên ấn tượng để gây ấn tượng với nhà tuyển dụng.
Nếu muốn theo đuổi sự nghiệp sáng tạo, bạn cần phải chỉnh sửa cả blog hoặc portfolio của mình - đó là cách giúp bạn nổi bật giữa hàng nghìn ứng viên khác. Điều quan trọng hơn nữa là việc điền thông tin ứng tuyển hay thu thập các tài liệu cần thiết cũng sẽ mất bạn khá nhiều thời gian.
Nếu may mắn được gọi phỏng vấn, bạn lại phải dành thời gian tập dượt, hỏi kinh nghiệm của những người đã từng trải. Tất cả những việc trên đều có thể khiến bạn cảm thấy bối rối, mơ hồ và không biết nên bắt đầu từ đâu. Hậu quả là bạn có thể mắc phải những sai lầm khi ứng tuyển, chẳng hạn như gửi nhầm CV cho một vị trí công việc khác hoặc quên đính kèm file trong email.
2, Não bộ không ưa sự không ổn định
Khi đi làm, bạn thường tuân thủ một lịch trình nhất định. Bạn biết rõ mỗi ngày phải làm gì và kết quả của công việc đó sẽ là gì (có thể là thu nhập ổn định, sự hài lòng trong cuộc sống hoặc mối quan hệ với đồng nghiệp).
Tuy nhiên, khi mất việc, cuộc sống của bạn hoàn toàn thay đổi. Bạn sẽ cảm thấy mất hướng, sống trong sự bất an vô hạn mà không biết khi nào mới thấy ánh sáng. Khi không có nguồn thu nhập đều đặn, nỗi lo về các khoản chi phí hàng tháng cũng như triển vọng trong tương lai đều làm bạn bối rối.
Thực tế, lo lắng của bạn không hề không căn cứ. Não bộ coi sự không chắc chắn và khó đoán là một mối nguy hiểm tiềm ẩn, tương tự như cách tổ tiên của chúng ta cảnh giác hơn khi bước vào một khu rừng lạ.
Điều tích cực của nỗi lo này là nó thúc đẩy bạn điều chỉnh lối sống sao cho hợp lý, như cắt giảm các chi phí không cần thiết. Nhưng mặt tiêu cực là nó khiến bạn suy đoán quá mức. Khi tâm trí quá lo lắng về những kịch bản tồi tệ nhất, bạn dễ mất phương hướng khi đối mặt với thực tế.
3, Nỗi lo sợ bị từ chối
Bạn đã dành rất nhiều công sức để chuẩn bị một hồ sơ ấn tượng và rèn luyện kỹ năng trước cuộc phỏng vấn. Nhưng cuối cùng, bạn vẫn không được chấp nhận, thậm chí không nhận được phản hồi từ nhà tuyển dụng.
Việc bị từ chối là điều bình thường trong quá trình tìm kiếm việc làm. Tuy nhiên, nếu bạn chưa có nhiều kinh nghiệm, nó có thể ảnh hưởng lớn đến lòng tự tin của bạn. Bạn có thể cảm thấy 'không đủ tốt', thậm chí so sánh bản thân với người khác và lo lắng rằng mình không thể thành công.
Nhiều người không dám ứng tuyển vào vị trí mơ ước chỉ vì sợ bị từ chối, mặc dù họ hoàn toàn đáp ứng đủ yêu cầu về kinh nghiệm và kỹ năng. Điều này có thể ảnh hưởng đến tiềm năng nghề nghiệp của họ trong tương lai.
Làm thế nào để vượt qua nỗi lo lắng khi tìm kiếm việc làm?
Hầu hết chúng ta đều có những biện pháp tạm thời khi mất việc như làm freelance, đăng ký nhận trợ cấp thất nghiệp hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ từ người tư vấn sự nghiệp. Ngoài những bước căn bản đó, bạn cũng có thể thực hiện những phương pháp sau để giảm bớt căng thẳng trong thời kỳ này:
1, Ghi lại những gì khiến bạn lo lắng
Đối với hầu hết những người gặp vấn đề lo âu, các chuyên gia tâm lý thường khuyến khích việc ghi chép những suy nghĩ ra giấy. Bởi khi nhìn thấy rõ những gì mình nghĩ, bạn có thể đánh giá một cách khách quan hơn về suy nghĩ của mình, từ đó hiểu rõ hơn về tình huống và có cái nhìn toàn diện hơn.
Ví dụ, nếu bạn cảm thấy thất vọng vì bị từ chối, hãy viết ra giấy. Điều này giúp bạn ghi nhận cảm xúc của mình vào thời điểm đó, thay vì chìm đắm trong nỗi buồn và để nó ảnh hưởng đến tinh thần sau này. Phương pháp này cũng giúp bạn kiểm soát suy nghĩ của mình khi cần.
2, Hành động trước khi chìm đắm trong suy nghĩ
Khi liên tục gặp phải sự từ chối và trải qua thời gian thất nghiệp kéo dài, bạn dễ bị cuốn vào suy nghĩ quá nhiều. Trong tâm lý học, hiện tượng này được gọi là siêu nhận thức, tức là tình trạng bị ám ảnh bởi suy nghĩ của chính mình.
Càng nghĩ nhiều, bạn càng dễ suy đoán tự kỷ hoặc vẽ ra những tình huống tồi tệ nhất. Để thoát khỏi vòng quay này, hãy hành động ngay khi nhận ra mình đang suy nghĩ quá nhiều.
Một mẹo nhỏ cho bạn là áp dụng quy tắc 2 phút. Nếu thấy có việc gì có thể làm trong vòng 2 phút, hãy thực hiện ngay: gửi email, đặt báo thức cho buổi phỏng vấn, hoặc scan các tài liệu (bạn có thể sử dụng điện thoại). Những công việc này, dù nhỏ nhưng khi hoàn thành sẽ mang lại cho bạn một lượng dopamine nhỏ, làm tăng cảm giác thành công.
Nếu không có việc cần làm ngay, bạn có thể giải ô chữ, câu đố, hoặc sudoku. Những hoạt động tưởng chừng vô nghĩa này sẽ giúp bạn làm sạch tâm trí, tránh để suy nghĩ tích tụ. Khi não được 'nghỉ ngơi' khỏi dòng suy nghĩ, nó sẽ hoạt động hiệu quả hơn.
3, Phân chia nhiệm vụ lớn thành những phần nhỏ để tránh cảm giác 'quá tải'
Trong công việc, đôi khi bạn trì hoãn vì có quá nhiều việc hoặc một nhiệm vụ quá phức tạp. Tương tự, khi tìm kiếm việc làm, việc chia nhỏ nhiệm vụ là yếu tố quan trọng để bạn hoàn thành đúng hạn.
Ví dụ, khi chuẩn bị hồ sơ, bạn có thể phân ra từng phần: hôm nay sửa CV, ngày mai viết thư xin việc và ngày kế tiếp cập nhật LinkedIn. Ban đầu, chỉ đặt mục tiêu hoàn thành 1-2 nhiệm vụ mỗi ngày, sau đó tăng dần nếu bạn cảm thấy thoải mái. Đối với những nhiệm vụ phức tạp như sửa blog hoặc portfolio, bạn nên dành ít nhất một tuần để hoàn thiện.
Bạn có thể sử dụng ma trận Eisenhower để tăng hiệu suất. Mặc dù danh sách việc cần làm cũng là một mẹo hay, nhưng nếu có quá nhiều nhiệm vụ nhỏ, bạn không nên lạm dụng. Khi ghi ra hết những việc đó, bạn sẽ cảm thấy bị áp đặt và dễ bị tâm lý trì hoãn. Thay vào đó, hãy ghi lại 1-2 nhiệm vụ cho mỗi ngày, sau đó bổ sung nếu còn thời gian và năng lượng.
4, Cuối cùng, giống như mọi công việc full-time khác, bạn cũng cần thời gian nghỉ ngơi khi làm “công việc” này.
Bạn có thể tập thiền, yoga, chánh niệm, đi ra ngoài, đi dạo hoặc du lịch. Nhớ rằng, tình trạng thất nghiệp chỉ là tạm thời, và bạn sẽ dần tìm ra giải pháp cho mình.
