Nước kiềm là gì?

Một nghiên cứu về thói quen uống nước của 36 cầu thủ bóng đá năm 2017 cho thấy nước kiềm có lợi cho người tập thể thao.

Theo MSN, ý kiến cho rằng nước kiềm vượt trội hơn nước thường chủ yếu dựa vào một nghiên cứu năm 2017. Nghiên cứu này được tiến hành với 36 cầu thủ bóng đá nam, họ được chia thành ba nhóm: một nhóm uống nước khoáng cao, nhóm thứ hai uống nước khoáng thấp và nước kiềm cao, còn nhóm ba uống nước thường.

Mỗi nhóm phải tiêu thụ khoảng 4 lít nước chỉ định mỗi ngày trong suốt 7 ngày, đồng thời thực hiện bài tập thể dục cường độ cao trước và sau tuần uống nước.

Nghiên cứu cho thấy, sau khi tập, những người uống nước kiềm ít khoáng chất có mức độ cung cấp nước tốt hơn so với hai nhóm còn lại và kết luận: 'Kết quả cho thấy việc thường xuyên uống nước kiềm có thể là yếu tố dinh dưỡng quan trọng ảnh hưởng đến tình trạng hydrat hóa ở người lớn khỏe mạnh và năng động'.

MSN nhận định rằng kết luận này chỉ mang tính tham khảo do quy mô nghiên cứu còn nhỏ. Các tác giả cũng đã mô tả dữ liệu là 'sơ bộ'. Cần thêm nhiều bằng chứng, bao gồm cả thử nghiệm lâm sàng, để bác sĩ có thể khuyên chúng ta uống nhiều nước kiềm hơn nếu muốn tăng cường hydrat hóa.

Kiểm chứng khoa học vẫn chỉ dừng lại ở giả thuyết.

Tiến sĩ Sinh – Y Lê Đức Dũng (làm việc tại CHLB Đức) cho rằng hiện tại có rất ít nghiên cứu khoa học về lợi ích và tác hại của nước kiềm. Do đó, mọi thông tin về nước kiềm đều mang tính giả thuyết và cảm tính. Tiến sĩ Dũng cũng nhấn mạnh về những rủi ro khi sử dụng nước kiềm, như mất cân bằng điện giải và nhiễm kiềm.

Hiện nay, thị trường có hàng chục thương hiệu nước ion kiềm đóng chai như Lavie, Cawa, ion-life, Vinaken, Fujiwa… Trên mạng xã hội và website của các hãng này, dễ dàng tìm thấy những quảng cáo về công dụng vượt trội của nước ion kiềm, như phòng ngừa bệnh đường ruột, ngăn ngừa lão hóa, trung hòa axit dư, loại bỏ vi khuẩn, thanh lọc cơ thể, giải độc rượu bia, hỗ trợ điều trị men gan cao… Thậm chí, có những bài viết trên mạng xã hội còn khẳng định nước ion kiềm có khả năng ngăn ngừa và hỗ trợ điều trị ung thư.

Có lẽ do tin tưởng vào lợi ích sức khỏe của nước ion kiềm mà nhiều người tiêu dùng vẫn chọn mua, mặc dù giá của nó cao hơn từ 20-40% so với nước suối đóng chai thông thường.

Vậy tác dụng thực sự của nước ion kiềm đối với sức khỏe có đúng như quảng cáo của các nhà sản xuất nước và máy lọc nước không? Chúng ta hãy lắng nghe chia sẻ của Tiến sĩ Lê Đức Dũng để làm rõ hơn về công dụng và tác hại của nước ion kiềm.

Lợi ích của nước ion kiềm vẫn đang gây tranh cãi và chưa có kết luận rõ ràng từ các nghiên cứu khoa học. Một số người tin rằng nước ion kiềm có lợi cho sức khỏe nhờ tính kiềm của nó, có thể giúp trung hòa axit dư thừa trong cơ thể, trong khi những người phản đối lại cho rằng việc tiêu thụ nước này có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Hiện nay, rất ít nghiên cứu khoa học chứng minh lợi ích và tác hại của nước kiềm. Vì vậy, mọi thông tin về vấn đề này chủ yếu vẫn chỉ là giả thuyết và suy luận cá nhân.

Đối với những thông tin quảng cáo cho rằng 'nước ion kiềm có thể trị bệnh dạ dày và ung thư', TS. Lê Đức Dũng cho biết có một số người tin rằng nước ion kiềm có thể giảm độ axit trong dạ dày, từ đó làm giảm triệu chứng của các bệnh về dạ dày và bệnh trào ngược. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có nghiên cứu nào đủ quy mô và đáng tin cậy chứng minh điều này.

Để khẳng định tác dụng của nước ion kiềm, cần tiến hành các nghiên cứu tiền lâm sàng và lâm sàng với số lượng bệnh nhân đầy đủ, đồng thời tuân thủ quy trình nghiên cứu nghiêm ngặt. Các kết quả nghiên cứu cần được công bố trên các tạp chí khoa học uy tín.

Tất cả các tuyên bố về tác dụng của nước ion kiềm trong điều trị bệnh đều mang tính marketing và chưa được kiểm chứng qua nghiên cứu khoa học. Do đó, chúng ta chưa thể xác nhận lợi ích của nước kiềm đối với hai bệnh này.

“Hiện nay, các máy tạo nước ion kiềm và nước kiềm có giá khá cao, đặc biệt so với mức thu nhập trung bình tại Việt Nam. Từ góc độ chuyên môn, tôi sẽ chưa sử dụng nước ion kiềm cho đến khi có các công bố khoa học chứng minh rằng lợi ích của nó vượt trội hơn tác hại. Khi sử dụng bất kỳ loại thuốc hay chất bổ trợ nào, chúng ta cần cân nhắc giữa lợi ích và rủi ro. Thông tin khoa học về lợi ích và tác hại của nước kiềm hiện vẫn chưa đầy đủ và đáng tin cậy,” TS. Dũng chia sẻ.

TS. Dũng lưu ý với người sử dụng nước ion kiềm rằng mọi bộ phận trong cơ thể đã có độ pH sinh lý nhất định. Khi độ pH này thay đổi, cơ thể sẽ tự phát hiện qua các cảm biến sinh học và tự điều chỉnh để đưa độ pH trở về mức bình thường.

Ví dụ về dạ dày: Dạ dày của chúng ta có độ pH rất thấp (từ 1-4 tùy thời điểm), tức là mức axit cao, giúp tiêu hóa thức ăn hiệu quả và tiêu diệt nhiều vi sinh vật xâm nhập qua đường miệng. Nếu độ kiềm của dịch dạ dày tăng lên, các chức năng này sẽ bị suy giảm.

Ngoài ra, các tế bào tiết axit trong dạ dày sẽ phải hoạt động nhiều hơn bình thường để giảm độ pH về mức sinh lý. Các cơ quan khác cũng sẽ tự điều chỉnh độ pH khi bị thay đổi do tác động bên ngoài như việc uống nước kiềm, và điều này có thể gây áp lực lên các tế bào, không tốt cho sức khỏe.

Theo TS. Dũng, còn có những rủi ro khác khi thay đổi độ pH sinh lý, đặc biệt là khi tăng độ kiềm, như mất cân bằng điện giải và nhiễm kiềm nếu uống quá nhiều.

Tóm lại, trong khi một số người tin rằng nước kiềm có thể mang lại lợi ích sức khỏe, thì cũng tồn tại nhiều rủi ro tiềm ẩn liên quan đến việc sử dụng loại nước này.

Như với bất kỳ thay đổi nào về chế độ ăn uống hay lối sống, chúng ta nên tham khảo ý kiến chuyên gia sức khỏe, người nắm rõ tình trạng sức khỏe cá nhân để đưa ra lời khuyên hợp lý nhất.

Trước thực trạng chưa có nghiên cứu khoa học nào khẳng định lợi ích hay tác hại của nước ion kiềm, người tiêu dùng cần thận trọng khi sử dụng loại nước này để bảo vệ sức khỏe và tránh rơi vào tình trạng “tiền mất tật mang”.