Trong khi ở Nhật Bản không có nhiều hạn chế đối với phim Mỹ như Trung Quốc, thậm chí còn không cần kiểm duyệt, nhưng đây lại là thị trường duy nhất trên thế giới mà Avatar 2 thất bại trong đợt công chiếu mở màn.

Theo Bloomberg, siêu phẩm “Avatar: The Way of Water” của James Cameron đã gây thất vọng lớn khi ra mắt tại Nhật Bản, chỉ đứng thứ 3 về doanh số, sau 2 bộ phim hoạt hình nội địa đã ra rạp từ trước.
Thực tế, không chỉ Avatar 2 mà cả ngành điện ảnh Hollywood Mỹ đều gặp khó khăn tại Nhật Bản.

Bị Lãng Quên
Từ những năm 1980-1990, Hollywood từng là một thế lực mạnh mẽ tại Nhật Bản với sự xuất hiện của nhiều siêu sao trong các bộ phim, từ Arnold Schwarzenegger đến Harrison Ford. Tuy nhiên, gần đây, sự hiện diện của các ngôi sao Hollywood tại đây ngày càng ít đi. Ngoại trừ Johnny Depp quảng cáo cho bia Asahi, hiếm khi có diễn viên nào đến quảng bá cho thị trường này.
Theo Bloomberg, sự vắng mặt của các ngôi sao Hollywood tại Nhật Bản là một điều đáng lưu ý. Trong khi Tommy Lee Jones từng xuất hiện trong quảng cáo của cà phê Kirin, thì hiện tại ít khi thấy các diễn viên Hollywood quảng bá tại đây.
Trên thực tế, không phải là doanh nghiệp Nhật Bản thiếu tiền mà là điện ảnh Hollywood đang dần mất thị phần ở đây, được thay thế bởi các bộ phim hoạt hình nội địa.
Số liệu cho thấy thị phần phim Mỹ tại thị trường điện ảnh lớn thứ 3 thế giới này đã giảm trong nhiều năm và đại dịch chỉ làm tình hình trở nên tồi tệ hơn.
Có đến 4/5 bộ phim điện ảnh có doanh thu cao nhất năm nay ở Nhật Bản là sản xuất trong nước, trong khi bộ phim nước ngoài duy nhất trong danh sách là “Phi công Top Gun: Phiên bản Maverick”, phần tiếp theo của bộ phim nổi tiếng từ thập niên 1980.
Theo Bloomberg, điện ảnh Phương Tây cũng gặp khó khăn tại Nhật Bản nhưng không phải từ các chính sách khuyến khích sản xuất nội địa như ở Trung Quốc mà là từ sở thích của người xem. Nhật Bản là một thị trường tự do cho phim ảnh nước ngoài và không có bất kỳ hạn chế nào về số lượng phim Phương Tây được phát hành mỗi năm như ở Trung Quốc.
Thậm chí, quốc gia này còn không có quy trình kiểm duyệt phim trước khi công chiếu với các tác phẩm từ Mỹ.

Ngay cả khi đại dịch Covid-19 bùng phát, quốc gia này vẫn là một trong những thị trường hiếm hoi trên thế giới mở cửa rạp chiếu phim.
Tuy vậy, khán giả Nhật thay vì ưa thích Hollywood thì lại chọn xem các bộ phim nội địa và xu hướng này tiếp tục gia tăng sau dịch. Cả 4/5 bộ phim có doanh thu cao nhất tại Nhật Bản trong năm nay đều là phim hoạt hình nội địa, với tác phẩm dẫn đầu là “One Piece Film: Red” (Đảo hải tặc) và “Jujutsu Kaisen 0: The Movie” (Chú thực sự).
Một số chuyên gia đánh giá rằng Nhật Bản có thể là một trong những thị trường duy nhất trên thế giới mà Avatar 2 không thể chiếm lĩnh vị trí hàng đầu trong tuần đầu ra mắt.
Mặc dù Avatar 1 từng là một tác phẩm rất thành công tại Nhật Bản và là bộ phim có doanh thu cao nhất xếp thứ 12 trong lịch sử của thị trường này. Tuy nhiên, sở thích của khán giả ở đây đã thay đổi và thất bại của Avatar 2 là một minh chứng rõ ràng nhất cho điều này.
Trong khi đó, phim hoạt hình Nhật Bản đang trở nên ngày càng phát triển mạnh mẽ. Ví dụ như bộ phim hoạt hình “Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba — the Movie: Mugen Train” (Kiếm Diệt Quỷ: Chuyến tàu vô cực) dù ra mắt vào thời điểm giữa đại dịch nhưng lại trở thành bộ phim ăn khách nhất mọi thời đại tại Nhật Bản, vượt qua cả kỷ lục trước đó của “Spirited Away” đoạt giải Oscar năm 2001.
Sự Thay Đổi
Theo hãng tin Bloomberg, sự thay đổi trong thị hiếu của khán giả Nhật Bản có nhiều nguyên nhân, trong đó có việc chất lượng của các bộ phim nội địa ngày càng được cải thiện. Thời kỳ phải chịu đựng việc sử dụng hình ảnh động tái sử dụng và kéo dài các cảnh giống nhau từ tập này sang tập khác trong phim hoạt hình đã qua.
Với nguồn lực lớn và công nghệ phát triển, phim hoạt hình Nhật Bản dễ dàng vượt mặt các siêu phẩm Hollywood trên sân nhà. Trong tuần vừa qua, bộ phim hoạt hình “Suzume” đã đánh bại cả Avatar với doanh thu gần 10 triệu Yên, tương đương 75 triệu USD.
Ngoài ra, sự trỗi dậy của Internet cũng như dịch vụ truyền hình trực tuyến, streaming... khiến cho việc quảng bá hoặc có ảnh hưởng lớn hơn trở nên cần thiết hơn bao giờ hết để thu hút nhiều khán giả đến rạp chiếu phim.

Các tên tuổi lớn tại Nhật Bản như Studio Ghibli đã phải bỏ ra nhiều năm để xây dựng danh tiếng và tạo ra các tác phẩm nổi tiếng.
Những bộ truyện tranh nổi tiếng như “One Piece”, “Slam Dunk” với lượng người hâm mộ đông đảo cả trong và ngoài nước đã khiến các siêu phẩm như Avatar 2 của James Cameron cũng phải thất bại.
Sự nâng cao về chất lượng của các bộ phim hoạt hình, đặc biệt là các tác phẩm được chuyển thể từ truyện tranh đã làm cho sân chơi của Hollywood ngày càng thu hẹp. Với số lượng người hâm mộ lớn, các tác phẩm này thu hút khán giả đến rạp hơn so với các bộ phim Phương Tây chỉ kéo dài 2-3 tiếng.
Một yếu tố khác làm cho Hollywood mất đi lòng tin tại Nhật Bản là sự suy giảm của người hâm mộ các siêu anh hùng Phương Tây. Bên cạnh các yếu tố văn hóa và sự phổ biến, việc khán giả dần cảm thấy chán chường với những hình ảnh lặp lại của Hollywood cũng góp phần vào điều này.
Cả DC và Marvel đều đang cố gắng xây dựng thêm lớp anh hùng kế cận sau thành công của Avenger hay Batman, nhưng vẫn chưa có một nhân vật nào thực sự nổi bật có thể đứng lên làm trụ cột như Iron Man đã từng làm.
Ví dụ, bộ phim “Black Panther” (Chiến binh báo đen) được xếp hạng là tác phẩm ăn khách thứ 10 trong suốt một thập kỷ qua, nhưng lại chỉ thu về 14,7 triệu USD tại Nhật Bản. Tương tự, tác phẩm “Thor: Love and Thunder” (Thần sấm: Tình yêu và sấm) cũng chỉ kiếm được 9,8 triệu USD tại đây.
Tệ hơn nữa, ngay cả những bộ phim hoạt hình của Walt Disney cũng không còn thu hút như trước. Mặc dù siêu phẩm “Frozen” (Nữ hoàng băng giá) năm 2013 thu về gần 250 triệu USD tại Nhật Bản, nhưng gần đây không có bộ phim nào của nhà chuột (Disney) lại gây được sự chú ý như vậy.

Trong năm 2021, “Encanto” chỉ thu về 6,8 triệu USD, “Raya và Rồng Cuối Cùng” chỉ có 3,3 triệu USD. Thậm chí tháng trước, “Thế Giới Kỳ Lạ” cũng chỉ đạt doanh thu dưới 1 triệu USD tại các rạp chiếu phim ở Nhật Bản.
Cần nhớ rằng, Nhật Bản là một trong những quốc gia có số lượng người hâm mộ của Disney lớn nhất trên thế giới và việc thất bại của các bộ phim này là một cảnh báo nghiêm trọng đối với nhà sản xuất cũng như ngành công nghiệp điện ảnh Hollywood.
*Nguồn: Bloomberg
