OCEAN

Trong lĩnh vực tâm lý học, mô hình OCEAN (hay còn gọi là O.C.E.A.N.) đại diện cho năm yếu tố cơ bản của tính cách con người, bao gồm: tính mở (Openness), sự tận tâm (Conscientiousness), sự hướng ngoại (Extraversion), sự dễ chịu (Agreeableness), và sự nhạy cảm (Neuroticism). Mỗi yếu tố lớn này bao gồm nhiều đặc điểm con riêng biệt; ví dụ, tính hướng ngoại bao gồm các đặc điểm như sự hòa đồng, quyết đoán, tìm kiếm cảm giác mạnh, sự ấm áp, năng động và tích cực.

Mô hình OCEAN cho phép chúng ta hiểu rõ các đặc điểm tính cách mà không bị trùng lặp. Các nghiên cứu thực nghiệm đã chứng minh rằng năm yếu tố này thể hiện nhất quán trong các cuộc phỏng vấn, tự mô tả và quan sát. Hơn nữa, cấu trúc năm yếu tố này dường như tồn tại qua nhiều độ tuổi và nền văn hóa khác nhau.

Năm yếu tố

Dưới đây là tóm tắt năm yếu tố trong mô hình OCEAN:

• Tính mở với trải nghiệm (sáng tạo/tò mò so với nhất quán/thận trọng): Đề cao nghệ thuật, cảm xúc, sự phiêu lưu, ý tưởng độc đáo, tính tò mò và trải nghiệm phong phú. Tính mở phản ánh sự tò mò trí tuệ, sáng tạo và sự yêu thích cái mới. Nó cũng được mô tả là mức độ tưởng tượng phong phú hoặc độc lập, và ưu tiên hoạt động đa dạng hơn là thói quen.
• Sự tận tâm (hiệu quả/tổ chức so với dễ dãi/bất cẩn): Xu hướng có tổ chức và đáng tin cậy, thể hiện kỷ luật cá nhân, hành động có trách nhiệm, hướng đến kết quả và ưu tiên hành vi có kế hoạch thay vì ngẫu hứng.
• Hướng ngoại (giao du/đầy năng lượng so với cô độc/dè dặt): Năng lượng cao, cảm xúc tích cực, quyết đoán, quảng giao và thích tìm kiếm sự khuyến khích từ người khác và thích nói chuyện.
• Dễ chịu (thân thiện/cảm thông so với phân tích/tách biệt): Xu hướng cảm thông và hợp tác thay vì nghi ngờ và đối đầu với người khác. Nó cũng được đo bằng bản chất tin tưởng, hay giúp đỡ và tâm trạng chung của một người.
• Nhạy cảm (nhạy cảm/lo lắng so với ổn định/tự tin): Xu hướng trải qua cảm xúc không dễ chịu như tức giận, bất an, buồn bã và dễ bị tổn thương. Nhạy cảm cũng thể hiện mức độ ổn định cảm xúc và khả năng kiểm soát cảm xúc, còn được gọi là 'độ ổn định cảm xúc'.

Mô hình OCEAN được xây dựng bởi nhiều nhóm nghiên cứu độc lập. Họ bắt đầu với việc nghiên cứu các đặc điểm tính cách đã được biết đến và phân tích hàng trăm phép đo các đặc điểm đó (dựa trên dữ liệu tự thuật, khảo sát, đánh giá chéo và đo lường khách quan trong môi trường thí nghiệm) để xác định những yếu tố cơ bản của tính cách. Năm đặc điểm lớn tạo thành mô hình để hiểu mối liên hệ giữa tính cách và hành vi học tập.

Liên kết ngoài

• International Personality Item Pool, danh sách các mục thuộc phạm vi công cộng liên quan đến năm đặc điểm tính cách chính.
• Trích từ 'Handbook of personality: Theory and research' dành cho các nhà nghiên cứu
• Video Video YouTube thể hiện sự phân bố của các đặc điểm tính cách năm trên bản đồ thế giới.
• Video Video YouTube giới thiệu lịch sử và thống kê của bài kiểm tra năm đặc điểm tính cách.
• Khác biệt về tính cách theo vùng ở Vương quốc Anh