Ông Lê Hồng Minh quay lại ghế Chủ tịch HĐQT, nhìn lại sự thay đổi trong cơ cấu sở hữu tại VNG, đặc biệt là sự gia nhập của các cổ đông quốc tế như Tencent và GIC...

Theo thông báo ngày 25/11, CTCP VNG (UPCoM: VNZ) đã chấp thuận đơn từ nhiệm của ông Võ Sỹ Nhân, Chủ tịch HĐQT, vì lý do cá nhân. Người thay thế ông là ông Lê Hồng Minh, CEO kiêm nhà sáng lập công ty.

Để tuân thủ các quy định hiện hành đối với công ty đại chúng, HĐQT VNG đã bỏ phiếu thông qua việc miễn nhiệm chức Tổng giám đốc đối với ông Lê Hồng Minh, đồng thời ông Minh vẫn tiếp tục điều hành công ty với tư cách Chủ tịch HĐQT và đại diện pháp lý.

Trước đó, ông Võ Sỹ Nhân đã được bổ nhiệm làm Chủ tịch HĐQT VNG từ tháng 12/2022. Hiện ông Nhân đang là Giám đốc điều hành tại Empire City và đồng sáng lập, CEO của quỹ GAW NP Capital.

Việc ông Võ Sỹ Nhân chính thức đảm nhận chức Chủ tịch HĐQT VNG có hiệu lực từ ngày 01/01/2023, sau khi ông Lê Hồng Minh được miễn nhiệm để chuyển sang vị trí Tổng Giám đốc. Sau gần 2 năm, ông Minh đã trở lại vị trí Chủ tịch HĐQT của VNG.

VNG, một trong những tên tuổi lớn trong ngành công nghệ Việt Nam, hiện đang thu hút sự chú ý với những thay đổi trong cơ cấu sở hữu và các động thái mới của các cổ đông lớn.

Ai thực sự sở hữu VNG?

Dựa trên các dữ liệu công khai cập nhật đến ngày 28/11/2022, VNG và các nhà đầu tư đã tiến hành tái cấu trúc sở hữu, khiến cơ cấu cổ đông lớn chỉ còn lại ba cái tên chủ chốt.

Cổ đông lớn của VNG gồm VNG Limited (49%), Công ty cổ phần Công nghệ BigV (24,4%) và các cổ đông khác (26,6%), trong đó có nhà sáng lập Lê Hồng Minh, người sở hữu 9,8% cổ phần tại VNG. Hai cổ đông lớn nhất lúc bấy giờ là VNG Limited và BigV.

VNG Limited, được thành lập vào ngày 1/4/2022 tại Cayman Islands, là một công ty holding nổi tiếng và cũng là điểm đến phổ biến để thành lập các công ty. Hai điểm quan trọng liên quan đến VNG Limited cần lưu ý.

Thứ nhất , VNG Limited có 13 cổ đông chính, trong đó có những tên tuổi lớn trong ngành tài chính toàn cầu như Tenacious Bulldog Holding Limited, Prosperous Prince Enterprises Limited và Gamevest Pre.Ltd. Đáng chú ý nhất là những cổ đông lớn như Tencent, Mirae Asset và GIC, những tập đoàn tài chính công nghệ có ảnh hưởng toàn cầu.

Thứ hai , sự thay đổi trong tỷ lệ sở hữu tại VNG cho thấy các cổ đông lớn đang hợp tác chặt chẽ, không có ý định thoái vốn mà thực tế là họ đang gộp lợi ích lại dưới VNG Limited.

Theo báo cáo, tổng cộng VNG Limited và các bên liên quan sở hữu đến 62,84% cổ phần tại VNG, trong đó VNG Limited chiếm 49%, còn lại là 13,84% thuộc về những người liên quan như Lê Hồng Minh và Vương Quang Khải.

Theo phân tích từ các chuyên gia, việc các nhà sáng lập VNG tại Việt Nam có mối liên hệ mật thiết với VNG Limited và sở hữu một phần công ty này có thể là bước đi trong chiến lược chuyển nhượng quyền sở hữu sang một công ty offshore tại Cayman Islands, nhằm tối ưu hóa việc sở hữu và linh hoạt hơn trong quản lý tài chính, đặc biệt khi các doanh nghiệp đang hướng tới việc niêm yết trên thị trường quốc tế.

Cổ đông lớn thứ hai của VNG, BigV, gần đây đã được các cổ đông của VNG thông qua việc mua lại cổ phiếu quỹ với giá thấp hơn so với giá gốc (177.881 đồng/cổ phiếu). Đây là dấu hiệu cho thấy các nhà đầu tư đang tái cấu trúc lại sở hữu của mình, chứ không chỉ đơn thuần thực hiện giao dịch mua - bán.

Tổng quan về các diễn biến gần đây cho thấy VNG và các nhà đầu tư lớn đang tiến hành tái cấu trúc tỷ lệ sở hữu, thay vì có kế hoạch thoái vốn. Các cổ đông quốc tế như Tencent, Mirae Asset và GIC hiện đang hợp tác với các nhà sáng lập của VNG, như ông Lê Hồng Minh, để chuyển nhượng phần lớn quyền sở hữu cho VNG Limited. Đây có thể là chiến lược tập trung hóa quyền sở hữu, giúp tối ưu hóa quản lý tài sản và tạo sự linh hoạt trong các kế hoạch phát triển trong tương lai.

Giới đầu tư cho rằng đây là một động thái bình thường, tuy nhiên vẫn cần tìm hiểu lý do thực sự đằng sau quyết định chuyển nhượng cổ phần của các nhà sáng lập VNG ra nước ngoài và tại sao các nhà đầu tư quốc tế lại thống nhất chuyển nhượng cổ phần của mình vào VNG Limited?

Một số chuyên gia dự đoán rằng VNG đang lên kế hoạch niêm yết VNG Limited tại Mỹ, và việc niêm yết này sẽ thuận lợi hơn thông qua mô hình SPAC (Special Purpose Acquisition Company), một hình thức đang trở nên phổ biến ở các quốc gia phát triển.

Hồ sơ niêm yết tại Hoa Kỳ cho thấy VNG Limited sở hữu 49% cổ phần trực tiếp và 21,3% cổ phần gián tiếp tại VNG

Theo hồ sơ gửi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) năm 2023, VNG Limited sở hữu 49% cổ phần trực tiếp và 21,3% cổ phần gián tiếp tại VNG Corporation thông qua công ty Công nghệ BigV. Tổng cộng, VNG Limited nắm hơn 70% cổ phần tại VNG Corporation vào thời điểm đó.

Tại VNG Limited, ông Lê Hồng Minh - Nhà sáng lập kiêm CEO của VNG, sở hữu 12,27% cổ phần, trong khi ông Vương Quang Khải - Phó Tổng Giám đốc thường trực, nắm giữ 4,99% cổ phần.

Ngoài ra, một số tập đoàn lớn như Tencent, Ant Group (Trung Quốc) cùng hai quỹ đầu tư của Singapore là GIC và Seletar Investments cũng tham gia nắm quyền biểu quyết tại VNG Limited.

Cổ phiếu lưu hành của VNG Limited được chia thành hai loại, gồm cổ phiếu phổ thông loại A (Class A) và loại B (Class B). Một cổ phiếu loại A mang quyền biểu quyết một lần, trong khi cổ phiếu loại B có quyền biểu quyết gấp 10 lần. Cổ phiếu loại A không thể chuyển đổi thành loại B và ngược lại.

Hai loại cổ phiếu này được phát hành cho hai nhóm cổ đông khác nhau: các cổ đông nước ngoài và ban lãnh đạo VNG Limited. Ông Lê Hồng Minh và ông Vương Quang Khải, hai cổ đông sáng lập, sở hữu lần lượt 12,6 triệu và 1,68 triệu cổ phiếu loại B, chiếm tỷ lệ quyền biểu quyết tại VNG Limited là 45% và 6%. Tổng cộng, nhóm sáng lập chiếm 51% quyền biểu quyết tại công ty.

Tencent, ông lớn công nghệ, sở hữu hơn 65 triệu cổ phiếu loại A tại VNG Limited, tương đương quyền biểu quyết 23,2%. Phần cổ phần này bao gồm 43 triệu cổ phiếu từ Tenacious Bulldog Holdings Limited, 14,5 triệu cổ phiếu từ Prosperous Prince Enterprises Limited, và hơn 7,5 triệu cổ phiếu sẽ được phát hành nếu VNG Limited hoàn tất IPO.

Tenacious Bulldog và Prosperous Prince Enterprises là hai công ty con thuộc quyền kiểm soát của Tencent, có trụ sở tại British Virgin Islands, và đã xuất hiện trong danh sách cổ đông lớn của VNG từ năm 2018.

Theo hồ sơ gửi cho SEC, VNG Limited xác nhận rằng cả hai công ty này đều nằm dưới sự kiểm soát của Tencent Holdings.

Các cổ đông ngoại còn lại của VNG Limited bao gồm GIC, thông qua Gamvest Pte, sở hữu 15,2 triệu cổ phiếu loại A, tương đương 5,4% quyền biểu quyết, và Ant Group, qua Ant International Technologies, sở hữu 7,77 triệu cổ phiếu loại A, tương ứng 2,8% quyền biểu quyết. Quỹ Temasek, thông qua Seletar Investments, sở hữu 9,4 triệu cổ phiếu loại A, tương đương 3,4% quyền biểu quyết. Gamvest Pte và Ant Group trước đây thuộc sở hữu của Jack Ma.

Dựa trên cơ cấu cổ đông hiện tại, ngoài nhóm sáng lập là ông Lê Hồng Minh và ông Vương Quang Khải, Tencent là cổ đông ngoại duy nhất sở hữu tỷ lệ quyền biểu quyết lớn nhất tại VNG Limited, công ty kiểm soát VNG Corporation.

Hồ sơ gửi SEC cho thấy Tencent không chỉ là cổ đông có quyền biểu quyết tại VNG Limited mà còn phản ánh sự hợp tác kinh doanh mật thiết giữa hai công ty.

VNG là đơn vị phát hành các trò chơi trực tuyến lớn tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, với các tựa game nổi tiếng như PUBG Mobile, Võ Lâm Truyền Kỳ, Liên Minh Huyền Thoại… Đa số các trò chơi này đều được phát hành bởi VNG, với sự phát triển của Tencent Games.

Mảng phát hành game đóng góp lần lượt 80% và 92% doanh thu cho VNG. Các trò chơi do Tencent và Kingsoft phát triển đã đóng góp 30,6%, 40,7% và 29,4% vào tổng doanh thu của VNG trong các năm 2020, 2021 và 2022.

Ngược lại, VNG cũng đã chi một khoản tiền lớn để trả bản quyền cho các nhà phát triển game, với số tiền lần lượt là 1.214,9 tỷ đồng, 1.818,4 tỷ đồng và 1.520,4 tỷ đồng trong các năm 2020, 2021 và 2022.

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2024, diễn ra vào ngày 21/6/2024, cổ đông của VNG đã bày tỏ lo ngại về việc công ty khóa tỷ lệ sở hữu nước ngoài ở mức 47,93%, cho rằng đây không hợp lý vì theo quy định của pháp luật, tỷ lệ tối đa cho phép là 49%. Chỉ cần không vượt qua ngưỡng này, doanh nghiệp hoàn toàn tuân thủ. Vậy tại sao phải giảm xuống mức thấp hơn?

Lãnh đạo VNG đã giải thích rằng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa là 49% như quy định của pháp luật. Tuy nhiên, khi công ty phát hành thêm cổ phần ESOP, tỷ lệ này sẽ giảm xuống và có thể tạo ra khoảng trống để các nhà đầu tư nước ngoài gia tăng tỷ lệ sở hữu. Để đảm bảo quản lý hiệu quả, VNG quyết định khóa tỷ lệ sở hữu nước ngoài ở mức 47,93% để ngăn chặn việc mua thêm cổ phần.

Lãnh đạo VNG khẳng định rằng việc này nhằm bảo đảm quản trị công ty hiệu quả trong tình hình hiện tại. Khi các điều kiện pháp lý cho phép, công ty sẽ trình Đại hội đồng cổ đông về việc điều chỉnh tỷ lệ sở hữu nước ngoài.

Bức tranh kinh doanh của VNG trong 9 tháng đầu năm

Theo báo cáo tài chính của VNG, trong 9 tháng đầu năm 2024, công ty ghi nhận doanh thu lũy kế gần 7 nghìn tỷ đồng, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh sau điều chỉnh đạt 202 tỷ đồng. Tuy nhiên, công ty vẫn đang ghi nhận lỗ ròng hơn 505 tỷ đồng, mặc dù mức lỗ này chỉ bằng 1/3 so với cùng kỳ năm trước. VNG cũng đã đóng góp hơn 700 tỷ đồng vào ngân sách Nhà nước trong 9 tháng qua.

Trên thị trường chứng khoán, tính đến 10h22 sáng ngày 26/11, cổ phiếu VNZ gần như không còn thanh khoản khi chỉ có 800 cổ phiếu được giao dịch, mặc dù giá cổ phiếu đã tăng nhẹ lên mức 370.100 đồng/cp.

Dù đã mất đến 46% giá trị so với đỉnh cao đầu năm, VNZ vẫn giữ vững vị trí dẫn đầu về thị giá trên cả ba sàn giao dịch.