Oxytocin

Oxytocin còn được biết đến như hormone tình yêu, hormone âu yếm hoặc chất hóa học của tình yêu. Đây là một loại hormone trong cơ thể người, được sản sinh và điều khiển bởi não bộ trong quá trình liên quan đến tình dục và tình cảm. Oxytocin được sản sinh khi con người trải qua cực khoái, cảm thấy lãng mạn, cho con bú, và trong quá trình sinh đẻ.

Tổng quan

Oxytocin được phát hiện lần đầu vào năm 1952. Đây là một hormone được bài tiết từ vùng dưới đồi thị và lan theo sợi trục đến khu trú ở thùy sau tuyến yên. Nó được tiết ra khi phụ nữ sinh đẻ và trong quá trình quan hệ tình dục ở cả nam và nữ. Chức năng của oxytocin ở phụ nữ trong lúc sinh đẻ bao gồm hỗ trợ tiết sữa, co bóp thúc đẩy việc sinh con và làm giãn các mạch máu cơ tử cung. Ngoài ra, oxytocin còn có tác dụng làm co cơ trơn ở mạch máu, ruột, niệu quản, bàng quang, và ống mật... Đây là một trong những hormone quan trọng của cơ thể, có vai trò quan trọng ở cả nam và nữ, được sản sinh trong quá trình làm tình hoặc khi sinh nở.

Loại oxytocin này cũng được giải phóng khi có tiếp xúc với da thịt. Đặc biệt ở phụ nữ, khi những vùng nhạy cảm như ngực và khu vực kín được kích thích, oxytocin sẽ lan ra toàn thân qua dòng máu, mang lại cảm giác khoái cảm và dễ chịu.

Khi tham gia vào hành vi tình dục, oxytocin ở phụ nữ sẽ gia tăng trong giai đoạn kích thích tình dục và đặc biệt tăng mạnh khi đạt cực khoái. Trong khi đó ở nam giới, không có sự gia tăng đột ngột của oxytocin khi đạt cực khoái (xuất tinh), mà nó tăng dần suốt quá trình kích thích tình dục. Độ tăng trung bình của oxytocin trong máu của những người đang yêu là gấp đôi so với những người độc thân.

Chức năng và vai trò

• Oxytocin có vai trò kích thích tình dục và quá trình kích thích sinh dục ở cả nam và nữ. Mức độ oxytocin tăng khi đạt đến điểm cực khoái. Tuy nhiên, cơ chế tiết hormone này khác biệt giữa nam và nữ.
• Oxytocin cũng là một hợp chất quan trọng giúp duy trì mối quan hệ hôn nhân và tình bạn. Hormone này khiến nam giới đã kết hôn cố gắng tránh xa các người phụ nữ hấp dẫn khác, từ đó duy trì mối quan hệ hôn nhân ổn định. Nó cũng giúp ngăn ngừa sự tiếp cận với những người phụ nữ hấp dẫn và những người có nồng độ oxytocin cao thường hợp tác mối quan hệ tình cảm hơn. Oxytocin cũng có thể dự đoán được tính nghiêm túc và lâu dài của mối quan hệ, và giúp giảm thiểu các vấn đề ly hôn phát sinh từ vấn đề tình dục trong hôn nhân.
• Oxytocin thúc đẩy sự gắn kết giữa cha mẹ và con cái, gia tăng sự tin tưởng và giảm xung đột trong mối quan hệ hôn nhân. Nó làm dịu các mâu thuẫn, tăng cảm giác yên bình và giảm mức độ cortisol - hormone gây stress so với nhóm dùng giả dược.
• Hormone này còn thúc đẩy sự gắn kết tình cảm giữa mẹ và con, và giữa nam nữ. Sau khi tiếp xúc với oxytocin, con người trở nên dễ tin tưởng đồng loại hơn, với những cảm xúc tích cực như sự tin tưởng, lòng thông cảm và sự khoan dung.
• Oxytocin giúp xây dựng lòng tin và tình yêu vững chắc, cũng như khuyến khích cảm giác tha thứ và hòa lượng cao hơn.
• Hormone này cũng có thể tạo ra những tác động tích cực, tuy nhiên trong những tình huống tiêu cực, nó có thể làm tăng những suy nghĩ ghen tỵ ở con người.
• Oxytocin giúp giảm lượng hormone gây stress, ổn định huyết áp và tăng cảm giác gần gũi. Nó cũng cải thiện mối quan hệ tình cảm bằng cách kích thích sản xuất endorphin - một chất trong não giúp giảm đau, và sản xuất oxytocin tăng gấp năm lần so với mức bình thường, kích thích hệ thần kinh ở não, từ đó giúp cặp đôi xây dựng sự tin tưởng và duy trì mối quan hệ tình dục lâu dài.
• Oxytocin được sản xuất trong quá trình quan hệ tình dục cũng giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, làm cho giấc ngủ sâu hơn và ngon hơn.
• Đối với phụ nữ mang thai, oxytocin giúp giảm stress, làm dịu các cảm xúc lo lắng khi đến gần ngày sinh, đồng thời tạo ra sự kết nối giữa mẹ và thai nhi trong bụng.
• Oxytocin cũng có vai trò cải thiện các vấn đề liên quan đến rối loạn cương dương. Nghiên cứu khoa học đã thử nghiệm oxytocin trên con người và nhận thấy rằng nó có thể cải thiện khả năng cương cứng và điều trị xuất tinh sớm, giúp cải thiện chất lượng hoạt động tình dục.
• Hormone này cũng có tác dụng chống lại cơn thèm rượu và giảm các triệu chứng của nghiện rượu và ma túy.
• Oxytocin giúp trẻ em tự kỷ và thanh thiếu niên hòa nhập với xã hội dễ dàng hơn, hoặc ít nhất là làm chậm sự tiến triển của các triệu chứng tự kỷ.
• Loại hormone này cũng có thể được sử dụng như một loại thuốc giảm đau cho những người thường xuyên chịu đau đầu.
• Oxytocin có thể gia tăng tuổi thọ và giúp giữ mối quan hệ ít bị tổn thương bởi các bệnh mãn tính và trầm cảm thông qua các tác dụng của nó trong việc làm tăng sự âu yếm giữa các đôi vợ chồng. Oxytocin được sản xuất với số lượng lớn hơn ở những người có khả năng yêu một ai đó.
• Điều chỉnh hành vi xã hội, oxytocin liên quan đến điều chỉnh hành vi xã hội (đàn), trong số nhiều loài.
• Chức năng tác động lên hệ thần kinh như làm tăng sự tự tin mãn nguyện, sự cảm thông và sự hòa đồng thông qua việc kích hoạt thụ thể serotonin 5-HT1A giống như ecstasy.

Cơ chế xuất hiện

Loại hormone này sẽ xuất hiện trong một số trường hợp sau:

• Các hành động âu yếm như nắm tay, vỗ vai hay ôm ấp giữa các cặp đôi, cha mẹ với con cái hoặc bất kỳ ai quan tâm đến nhau.
• Đối với phụ nữ, việc được ôm và ôm lại bởi người đàn ông mà họ yêu thương giúp cơ thể giải phóng hormone oxytocin, mang lại cảm giác an toàn, tin tưởng và sự kết nối với người đó. Tác động mạnh mẽ của oxytocin có thể khiến phụ nữ không còn đủ tỉnh táo để đánh giá mối quan hệ một cách chính xác, thay vào đó là những cảm xúc hạnh phúc và gần gũi. Đặc biệt trong quan hệ tình dục, các cử chỉ vuốt ve, ôm ấp, sờ soạng và tiếp xúc với vùng nhạy cảm sẽ làm tăng chất lượng của hành vi thể xác này.
• Khi kích thích vùng nhạy cảm như núm vú của phụ nữ, oxytocin được giải phóng, do các hormone tự nhiên có liên quan đến tử cung. Khi núm vú được kích thích, các hormone này sẽ kích hoạt hoạt động của tử cung, hỗ trợ quá trình sinh đẻ.
• Trong quá trình quan hệ tình dục, lượng oxytocin thường tăng cao, đặc biệt là trong giai đoạn khởi đầu và cực khoái, khiến nồng độ hormone này gấp đôi so với mức bình thường.
• Trong giai đoạn rụng trứng của phụ nữ trưởng thành, nồng độ oxytocin thường cao hơn do estrogen, hormone có mặt trong giai đoạn này, làm tăng sản sinh hormone này, do đó nhu cầu được vuốt ve và ôm ấp cũng tăng cao.
• Khi mơ mộng, nhớ nhung và nghĩ về người mình yêu thương.
• Khi cơ thể khỏa thân, đặc biệt là khi ngủ.
• Chăm sóc thú cưng bằng các cử chỉ vuốt ve, cho chó hoặc mèo ăn.
• Cảm thấy thoải mái với những sở thích quen thuộc như hương vị, âm thanh, âm nhạc, những ý tưởng và kỷ niệm thú vị, nghe những lời ngọt ngào từ một người quan tâm, hay thức dậy vào buổi sáng với tiếng chim hót...