
Trong thần thoại Hy Lạp, Pandora (tiếng Hy Lạp cổ, Πανδώρα, có nguồn gốc từ πᾶς nghĩa là 'tất cả' và δῶρον 'món quà') được coi là người phụ nữ đầu tiên, được tạo ra từ đất sét. Câu chuyện về Pandora xuất hiện trong nhiều phiên bản thần thoại với các chi tiết khác nhau. Trong phiên bản phổ biến nhất, do Hesiod ghi lại, Zeus đã ra lệnh cho con trai, thần Thợ Rèn Hephaestus, tạo ra cô, một người phụ nữ xinh đẹp và duyên dáng. Cô có giọng nói ngọt ngào như chim hót, sức sống tràn đầy như ngọn lửa đang bùng cháy. Hình thể cô mềm mại như sóng biển, uyển chuyển như cây leo, và rực rỡ như ánh trăng rằm, long lanh như hạt sương buổi sớm. Pandora, với vẻ đẹp lạ lùng và trí tuệ quyến rũ, ra đời như một hình phạt cho loài người vì đã đánh cắp lửa từ Prometheus. Cô được gửi xuống để sống cùng Epimetheus, em trai Prometheus, trên mặt đất, kèm theo một chiếc bình kín. Vì tính tò mò, một ngày nọ, Pandora đã mở chiếc bình và mọi tai họa cùng điều xấu xa bay ra, lan tràn khắp thế giới. Cô vội vàng đậy kín bình lại, chỉ còn lại Hy Vọng nằm ở đáy bình với con người. Theo Hesiod, đây là nguồn gốc của mọi khổ đau trong cuộc sống. Câu chuyện này cũng thuộc mô típ mạt thế luận phổ biến trong nhiều truyền thống văn hóa khác, như câu chuyện về quả táo của Eva. Một số phiên bản khác cho rằng chiếc bình của Pandora chứa đựng những điều tốt đẹp mà Pandora làm mất đi, khác với những tai ương trong Biến hình của Ovid hoặc chứa cả hai như trong Iliad của Homer, và một số truyện còn cho rằng Pandora là vợ của Prometheus. Ý nghĩa của câu chuyện vẫn còn gây tranh cãi trong giới học giả hiện đại.
Vào thế kỉ 16, học giả Erasmus trong quá trình dịch tích truyện sang tiếng Latin đã nhầm lẫn từ chiếc bình (tiếng Hy Lạp: pithos) thành pyxis (chiếc hộp), dẫn đến cách gọi 'Chiếc hộp Pandora' như hiện nay.
Ghi chú
- Athanassakis, A. Hesiod: Theogony, Works and Days, Shield (New York 1983).
- Beall, E. 'Nội dung trong bình Pandora của Hesiod: Erga 94–98,' Hermes 117 (1989) 227–30.
- Harrison, Jane Ellen, Prolegomena to the Study of Greek Religion (1903) 1922, tr. 280–85.
- Griffith, Mark. Aeschylus Prometheus Bound Văn bản và Bình luận (Cambridge 1983).
- Hesiod; Works and Days, trong The Homeric Hymns and Homerica với bản dịch tiếng Anh của Hugh G. Evelyn-White, Cambridge, MA., Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1914. Phiên bản trực tuyến tại Thư viện Kỹ thuật số Perseus.
- Hesiod, Works and Days, biên soạn với prolegomena và bình luận (Oxford 1978).
- Hesiod, Theogony, và Works and Days (Oxford 1988).
- Patrick Kaplanian, Mythe grec d'Origine, tập I, Prométhée và Pandore, Ed. L'entreligne, Paris 2011, phân phối Daudin.
- Kenaan, Cảm giác của Pandora: Tính cách nữ trong văn bản cổ đại (Madison, WI: Đại học Wisconsin Press, 2008), tr. xii, 253 (Nghiên cứu Wisconsin trong Khoa học Cổ điển).
- Kirk, G.S., Myth: Ý nghĩa và chức năng trong các nền văn hóa cổ đại và khác (Berkeley 1970) 226–32.
- Lamberton, Robert, Hesiod, New Haven: Yale University Press, 1988. ISBN 0-300-04068-7. Xem Chương II, 'The Theogony', và Chương III, 'The Works and Days', đặc biệt trang 96–103 cho một so sánh và phân tích song song về câu chuyện Pandora.
- Leinieks, V. 'Elpis trong Hesiod, Works and Days 96,' Philologus 128 (1984) 1–8.
- Meagher, Robert E.; Ý nghĩa của Helen: Tìm kiếm biểu tượng cổ đại, Nhà xuất bản Bolchazy-Carducci, 1995. ISBN 978-0-86516-510-6.
- Moore, Clifford H. Ý tưởng tôn giáo của người Hy Lạp, 1916.
- Neils, Jenifer, Cô gái trong pithos: Elpis của Hesiod, trong 'Athens Periklean và di sản của nó. Vấn đề và Góc nhìn', biên soạn bởi J. M. Barringer và J. M. Hurwit (Austin: Nhà xuất bản Đại học Texas), 2005, tr. 37–45.
- Nilsson, Martin P. Lịch sử tôn giáo Hy Lạp, 1949.
- Phipps, William E., Eva và Pandora: Những điểm tương phản Lưu trữ 2011-01-08 tại Wayback Machine, trong Theology Today, v.45, n.1, tháng 4 năm 1988, Princeton: Chủng viện Thần học Princeton.
- Pucci, Pietro, Hesiod và ngôn ngữ của thơ ca (Baltimore 1977)
- Rose, Herbert Jennings, Cẩm nang văn học Hy Lạp; Từ Homer đến thời kỳ Lucian, London, Methuen & Co., Ltd., 1934. Xem đặc biệt Chương III, Hesiod và các trường phái Hesiodic, trang 61
- Schlegel, Catherine và Henry Weinfield, 'Giới thiệu về Hesiod' trong Hesiod / Theogony và Works and Days, Nhà xuất bản Đại học Michigan, 2006. ISBN 978-0-472-06932-3.
- Smith, William; Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, London (1873). 'Pando'ra'
- Smith, William; Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, London (1873). 'Anesido'ra'
- Verdenius, Willem Jacob, Bình luận về Hesiod Works and Days vv 1–382 (Leiden: E.J. Brill, 1985). ISBN 90-04-07465-1. Tác phẩm này có một cuộc thảo luận sâu sắc và tổng hợp về các lý thuyết và suy đoán khác nhau về câu chuyện Pandora và chiếc bình. Xem trang 62 trở đi.
- Vernant, J. P., Huyền thoại và xã hội trong Hy Lạp cổ đại (New York 1990) 183–201.
- Vernant, J. P. « Huyền thoại Prométhéen trong Hésiode », trong Huyền thoại và xã hội trong Hy Lạp cổ đại, Paris, Maspéro, 1974, tr. 177–194
- Warner, M., Các công trình và thiếu nữ: Biểu tượng của hình thể nữ (New York 1985) 213–40
- West, M. L. Hesiod, Theogony, biên soạn với prolegomena và bình luận (Oxford 1966).
- West, M. L. Hesiod, Works and Days, biên soạn với prolegomena và bình luận (Oxford 1978).
- Zeitlin, Froma. Đóng vai người khác: Giới tính và xã hội trong văn học Hy Lạp cổ đại (Princeton 1995).
