'PGS. TS '- Dịch giả Lê Đình Chi: Thói quen đọc đã giúp tôi thành thạo ngoại ngữ

Như bao nhiêu người khác, tôi đã từng chập chững học tiếng Anh từ chỗ chẳng biết gì. Giai đoạn đầu tiên làm quen với ngoại ngữ thật hào hứng bởi sự mới mẻ và cảm giác “vào thun thút” khi đang học những thứ cơ bản nhất về ngữ pháp, từ vựng. Thế rồi, đến một ngày kia bỗng thấy mình dường như… dậm chân tại chỗ dù nỗ lực đến mấy.

Nói một cách ví von tiếng Anh của tôi đã đến giai đoạn “chuyển pha”, buộc phải có cách tích lũy vốn liếng, nhất là từ vựng mới có thể tiến bộ được. Mãi đến sau này nhìn lại tôi mới hiểu ra điều đó, còn vào thời điểm ấy, một sự tình cờ may mắn đã đến mà hiệu quả nó đem lại hết sức bất ngờ.

Vốn thích đọc từ nhỏ nhờ đào đầu vào tủ sách gia đình, tôi vượt qua cảm giác chán nản bằng cách ra hàng mua một số tạp chí tiếng Anh cũ. Tốn kém chẳng là bao, chỉ có mấy nghìn một số, chủ yếu là Time Magazine vì chủ đề đa dạng đủ thứ trên trời dưới biển từ thời sự, chính trị cho tới văn hóa, điện ảnh, du lịch... Thêm nữa tạp chí có nhiều ảnh chụp đẹp, trình bày sinh động, không nhát ma một anh chàng tiếng Anh lỗ mỗ với những trang giấy chi chít những chữ là chữ. Rồi thỉnh thoảng, tôi ‘đá’ sang Newsweek để đổi món.

Thoạt đầu, chi phí chủ yếu là bỏ ra thời gian để đọc hết số tạp chí đã mua. Có khi việc bận rộn mất hai ba tuần mới xong. Bắt đầu từ tin tức ngắn, chủ đề gần gũi đời thường, rồi đến bài dài hơn, chủ đề “cao siêu” hơn, như biến động chính trường, tài chính, kinh doanh… Cứ thế, các chủ đề lạ cũng dần trở nên quen thuộc, mỗi số tạp chí được đọc nhanh hơn, tiền bỏ ra mua cũng nhiều lên.

Khi tôi mới ra trường đi làm, Internet còn là điều hiếm hoi và mỗi lần lên mạng là một lần dài cổ chờ tín hiệu tít tè dial-up, vì vậy sách điện tử và Gutenberg là khái niệm xa lạ đối với tôi. Nhưng một may mắn, khi tôi cảm thấy thoải mái với các số tạp chí cũ, cũng là lúc làm quen với những cuốn sách ngoại văn trên phố Tràng Tiền, đặc biệt là dòng sách cổ điển của Wordsworth Classics với bìa xanh tuyệt đẹp. Tôi chọn sách cổ điển không vì sang trọng mà vì giá rẻ hơn đáng kể so với sách của tác giả đương đại, rõ ràng là đọc Jeffrey Archer, Wilbur Smith dễ nuốt hơn Dickens hay chị em nhà Bronte nhiều.

Mặc dù giá sách đương nhiên đắt hơn tạp chí cũ, nhưng thay vì vài tuần tôi mất gần hai tháng để “nhai” hết The White Company của Conan Doyle, thú vui đọc sách không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tài chính của tôi. Và sau khi trải qua những cuộc phiêu lưu cùng các nhân vật của Dickens, Doyle và trở thành người hâm mộ của Wilkie Collins, đọc một cuốn tiểu thuyết cổ điển bằng tiếng Anh đã trở nên quen thuộc không kém đọc truyện tiếng Việt.

Thời đại học, tôi từng sợ hãi với môn triết, nhưng thực sự trải nghiệm cùng những tạp chí và các tác phẩm văn học cổ điển phù hợp túi tiền, đó là minh chứng rõ ràng nhất cho luận điểm “lượng đổi chất đổi”. Một cách im lặng, khả năng tiếng Anh của tôi đã có bước tiến lớn.

Học hỏi bài học từ chính mình, tôi nhận thấy rằng khi học ngoại ngữ, đến một thời điểm nào đó, chúng ta sẽ chuyển từ giai đoạn mở rộng - học những quy tắc, kiến ​​thức cơ bản nhất để xây dựng “khung sườn” - sang giai đoạn sâu sắc - nơi “khung sườn” đó cần phải được “thêm da thêm thịt” để trở thành vốn hiểu biết ngôn ngữ tương đối hoàn hảo.

Chúng ta có thể rút ngắn đáng kể giai đoạn học ngoại ngữ theo chiều rộng nhờ các chương trình và phương pháp phù hợp. Tuy nhiên, đối với đa số những người có năng lực học ngoại ngữ ở mức trung bình như tôi, giai đoạn sâu sắc không có cách nào khác ngoài việc chấp nhận tích lũy kiên trì. May mắn thay, quá trình này có thể tự nhiên và nhẹ nhàng đồng thời cũng hiệu quả hơn nếu kết hợp với sở thích của chính mình. Quá trình đọc, với đặc tính là quá trình tư duy đòi hỏi hoạt động suy luận, phân tích, tổng hợp bằng ngôn ngữ, chính là một lựa chọn tuyệt vời cho thực hành ngoại ngữ.

Do đó, sự thích thú với việc đọc và sự dũng cảm trong việc sử dụng ngoại ngữ dù có khiêm tốn đến mức nào cũng là hai tiền đề rất thuận lợi cho những ai muốn nâng cao năng lực ngoại ngữ của mình.

Theo VNN