Phác thảo bài Thực hành tiếng Việt bài 1 SGK Ngữ Văn 7 tập 1 Cánh diều - chi tiết

Tìm và giải thích nghĩa của các từ địa phương trong những câu dưới đây (ở đoạn trích Người đàn ông cô độc giữa rừng của Đoàn Giỏi). Các từ đó được sử dụng ở vùng miền nào và chúng có tác dụng gì trong việc phản ánh con người, sự vật?

Câu 1

Câu 1 (trang 26, SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Tìm và giải thích nghĩa của các từ địa phương trong những câu dưới đây (ở đoạn trích Người đàn ông cô độc giữa rừng của Đoàn Giỏi). Các từ đó được sử dụng ở vùng miền nào và chúng có tác dụng gì trong việc phản ánh con người, sự vật?

a) Tía thấy con ngủ say, tía không gọi

b) Điều đó, mẹ nuôi tôi quyết định…

c) Chú em càm hộ lọ muối về chỗ tường đó đưa giùm qua chút!

d) Bả không thua anh em ta một bước nào đâu.

Phương pháp giải:

Đọc kỹ các ví dụ để nhận biết từ địa phương

Giải thích chi tiết:

Tác dụng trong việc phản ánh con người, sự vật:

- Làm sáng tỏ hoàn cảnh, không gian diễn ra sự việc

- Nét đặc trưng vùng miền, tầng lớp xã hội và tính cách nhân vật được nhấn mạnh

Câu 2

Câu 2 (trang 26, SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Những từ nào trong các câu dưới đây là từ địa phương? Chúng được sử dụng ở vùng miền nào? Giải thích nghĩa của các từ địa phương đó và nêu tác dụng của việc sử dụng chúng trong đoạn trích Đọc đường xứ Nghệ (Sơn Tùng)

a) Ai tưởng tượng ra đầu tiên hình dáng các hòn núi nơi đây hẳn là mắt tiên, cha nhỉ?

b) Đền nơi thờ một ông quan đời nhà Lý đó, con ạ

c) Cuộc sống đã đầy thách thức, nhưng tôi lại 'khôn ngoan' đủ để vượt qua

Cách giải:

Hãy đọc kỹ các ví dụ để xác định từ ngữ địa phương

Giải thích chi tiết:

Ý nghĩa của việc sử dụng từ ngữ địa phương trong đoạn trích

- Nâng cao cách diễn đạt cho văn bản

- Tô điểm bằng sắc màu địa phương, tầng lớp xã hội và tính cách nhân vật

Câu hỏi 3

Câu hỏi 3 (trang 27, Sách giáo khoa Ngữ văn lớp 7 tập 1)

Viết đúng và rèn luyện cách phát âm một số từ có đặc điểm sau:

a) Từ có âm đầu là l, n, v:

- l, ví dụ: lo lắng, lạnh lùng,...

- n, ví dụ: no nên, nao núng,...

- v, ví dụ: vội vã, vắng vẻ,...

b) Từ có âm cuối là n, t:

- n, ví dụ: bàn bạc, bền bỉ, ngăn cản,...

- t, ví dụ: bắt bớ, luật lệ, buột giá,...

c) Từ có các thanh hỏi, thanh ngã:

- Thanh hỏi, ví dụ: tỉ mỉ, nghỉ ngơi,...

- Thanh ngã, ví dụ: nghỉ ngợi, mĩ mạn…

Cách giải:

Ngoài những từ đã được đưa ra trong đề bài, bạn có thể tìm và phát âm các từ khác

Giải thích chi tiết:

a) Từ có âm đầu là l, n, v:

- l, ví dụ: liều lĩnh, lặng lẽ…

- n, ví dụ: nôn nao, nền nã,...

- v, ví dụ: vui vẻ, vội vã,...

b) Từ có âm cuối là n, t:

- n, ví dụ: cần mẫn, lan man,...

- t, ví dụ: bắt nạt, nạt nộ, ngọt ngào…

c) Từ có các thanh hỏi, thanh ngã:

- Thanh hỏi, ví dụ: sửa sang, chỉn chu,...

- Thanh ngã, ví dụ: cần mẫn, mi miều…

Câu hỏi 4

Câu hỏi 4 (trang 27, Sách giáo khoa Ngữ văn lớp 7 tập 1)

Viết một đoạn văn (khoảng 5-7 dòng) diễn đạt ý kiến của bạn về tác dụng của việc sử dụng các từ ngữ địa phương trong một văn bản mà bạn đã học hoặc đã đọc.

Cách giải:

Liên kết suy nghĩ của bạn

Giải thích chi tiết:

Trong đoạn trích Người đàn ông cô độc giữa rừng có sử dụng rất nhiều các phương ngữ Nam Bộ. Có thể lấy một số ví dụ tiêu biểu như các từ tía, má, khám, nhà việc,… Việc sử dụng các từ ngữ địa phương như vậy có tác dụng tô đậm màu sắc vùng miền, gợi ra không gian Nam Bộ dân dã, nơi xảy ra câu chuyện và cũng là quê hương sinh sống của các nhân vật. Ngoài ra, các từ ngữ được sử dụng cũng góp phần tô đậm tính cách các nhân vật, thể hiện tâm tư tình cảm và mạch suy nghĩ của từng người. Qua đó, tác giả kể lại câu chuyện một cách chân thực đồng thời bày tỏ tình cảm, tư tưởng của mình.