Đề bài: Phản ánh đoạn trích Số phận đơn độc của người phụ nữ chiến binh
I. Tóm tắt ý
II. Bài viết mẫu
Phản ánh đoạn trích Số phận đơn độc của người phụ nữ chiến binh
Gợi ý Bí quyết cảm nhận một tác phẩm thơ, văn
I. Kế hoạch: Phản ánh đoạn trích Số phận đơn độc của người phụ nữ chiến binh
1. Khai mạc
Giới thiệu về tác giả, tác phẩm và đoạn trích: Đoạn trích 'Số phận đơn độc của người phụ nữ chiến binh' được lấy từ tác phẩm 'Chinh phụ ngâm' nguyên tác bằng chữ Hán của tác giả Đặng Trần Côn
2. Phần chính
· Phân tích về tình cảnh cô đơn, lẻ loi của người phụ nữ chiến binh:
· Hành động cử chỉ lặp đi lặp lại vô nghĩa
· Tâm trạng thao thức trông chờ trong bóng tối
· Sự cô đơn bao trùm cả con người và cảnh vật
· Phân tích về nỗi buồn, nỗi nhớ về chồng của người phụ nữ chiến binh:
· Nỗi nhớ tăng cường sự chia cách về không gian và thời gian
· Những động tác, cử chỉ uẩn nguyên và không hồn
· Phân tích về khát khao hạnh phúc của người phụ nữ chiến binh: Ở hai câu thơ cuối, chúng ta cảm nhận được lòng khao khát tìm kiếm sự đồng cảm cũng như bến bờ hạnh phúc của đôi lứa, mái ấm gia đình đang đẩy mạnh, nồng cháy trong tâm trí người phụ nữ chiến binh
3. Tổng kết
Khẳng định giá trị của đoạn trích: Đoạn trích 'Số phận đơn độc của người phụ nữ chiến binh' của Đặng Trần Côn mang đến cho chúng ta không chỉ là số phận của người phụ nữ cụ thể mà là số phận chung của những người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa.
II. Bài mẫu: Phản ánh đoạn trích Số phận đơn độc của người phụ nữ chiến binh
Đoạn trích 'Số phận đơn độc của người phụ nữ chiến binh' được rút từ tác phẩm 'Chinh phụ ngâm' bản gốc chữ Hán của tác giả Đặng Trần Côn. Trong đoạn viết, mô tả về tình cảnh và tâm trạng của người phụ nữ chiến binh phải đối mặt với sự cô đơn buồn bã khi chồng tham chiến mà không có thông tin về sự trở về. Độc giả cảm nhận được nỗi đau đớn trong cô đơn, sự chia ly, khát khao tình yêu và mong đợi hạnh phúc lứa đôi của người phụ nữ chiến binh.
Mở đầu đoạn trích, tác giả đã mô tả về nỗi cô đơn, lẻ loi đau lòng của người phụ nữ chiến binh. Ai cũng có thể cảm nhận nỗi cô đơn buồn tủi khi người chồng đi chiến trận, bây giờ chỉ còn một mình, mỗi hành động của người phụ nữ chiến binh lặp đi lặp lại như một hình ảnh vô thức:
'Dạo hiên vắng, nhè nhẹ bước chân
Ngồi bên rèm mỏng, thấu hương trời xanh'
Chân bước vô tư, đếm nhịp, mỗi bước là một điều kỳ diệu. Ngồi lặng lẽ, rèm đưa lên, đưa xuống, như bản nhạc êm đềm. Phụ nữ, hồn lạc lõng, thân thể bơi đùa trong vũ trụ vô thức. 'Vắng' và 'thưa' như bức tranh cô đơn, quạnh hiu của người phụ nữ khi chờ đợi chồng. Tin tức mong chờ khiến tâm hồn phụ nữ luôn rối bời, trông chờ tin đến từ những con thú nhỏ, nhưng thất vọng giống như ánh sáng không đến. Đèn, nhìn mãi nhưng không hiểu, tượng trưng cho sự vô tri, không thể đồng cảm với trái tim người phụ nữ.
'Đèn tự biết, nhưng giữ bí mật
Thiếp nhìn, lòng bi thiết từng khoảnh khắc'
Hình ảnh 'hoa đèn' là sự hủy hoại, ngọn lửa cuốn trôi, chỉ còn lại hoa tàn bay theo gió. Như nỗi lòng chờ đợi không có đáp án, người phụ nữ nhận lại sự im lặng, chỉ có cảnh trống trải, bước đi một mình. Tiếng gà hòe hỏi, bóng tối mơ mộng, mô phỏng sự cô đơn đến tận cùng. Nhớ chồng, tình thương trải rộng khắp không gian, cảnh vật trở nên tách biệt, thời gian và không gian trở nên kinh hoàng:
'Thời gian trôi, như nước mênh mông
Mối sầu, níu giữ như bãi biển đại dương'
Một giờ chờ mong tin tức, trải qua như một năm dài, nỗi buồn nhớ chồng lấp đầy lòng như biển cả bao la. 'Đằng đẵng' và 'dằng dặc' như mô tả tận cùng sự cô đơn nặng nề trong tâm hồn người phụ nữ. Mang theo nỗi buồn ấy, công việc trở nên phức tạp, gượng gạo như những bản nhạc 'hương gượng đốt', 'gương gượng soi', 'gảy gượng phím đàn'. Muốn làm mới không khí nhưng hồn mê mải, soi gương không thấy khuôn mặt, chỉ thấy nước mắt, gảy đàn mang lại ký ức nhưng đầy lo âu về chồng. Mọi thứ đều đầy rủi ro, lo lắng, không yên tâm. Chiến trường nơi chồng đang làm việc, không biết anh ấy có về bình an không. Người phụ nữ muốn gửi tâm thương nhớ đến chồng, nhưng ước mơ đó là quá xa vời, không thể thực hiện được:
'Non yên, dù xa vời không gian
Nhớ chàng, lòng thăm thẳm như trời xanh
Trời cao khôn thấu, vô tận
Nỗi nhớ chàng, đau đáu không tan biến'
Những từ ngữ 'thăm thẳm' và 'đau đáu' không chỉ đề cập đến sự xa cách giữa vợ và chồng mà còn làm nổi bật nỗi nhớ thương dai dẳng, khôn xiết trong tâm hồn người chinh phụ. Ở hai câu thơ cuối, ta cảm nhận được sự khát khao tìm kiếm sự đồng cảm và hạnh phúc gia đình, đang bốc cháy trong trái tim người phụ nữ. Lúc này, cảnh vật và con người hòa mình vào nỗi buồn, không còn sự phân biệt giữa nỗi buồn của con người và nỗi buồn của cảnh vật.
