Cảm giác kèm (synesthesia) là một hiện tượng hiếm gặp liên quan đến việc kết hợp các giác quan như thị giác, thính giác, và vị giác. Trong trường hợp này, kích thích từ một giác quan có thể gây ra phản ứng có thể dự đoán và lặp lại ở giác quan khác. Người có cảm giác kèm có thể trải nghiệm việc nghe thấy màu sắc, cảm nhận âm thanh qua cảm giác chạm, hoặc nếm thấy hình dạng. Mặc dù đôi khi cảm giác này có thể chỉ là cảm giác cá nhân, nhưng đa số những người trải qua cảm giác kèm từ khi sinh ra không cảm thấy bất thường. Tuy nhiên, khi họ chia sẻ trải nghiệm của mình, họ có thể bị hiểu lầm là có các triệu chứng ảo giác hoặc loạn trí. Việc được chẩn đoán cảm giác kèm có thể giúp họ cảm thấy nhẹ nhàng hơn. Cần lưu ý rằng, không có sự đồng thuận trong giới y học về việc cảm giác kèm có thực sự tồn tại hay không, và một số chuyên gia không công nhận cảm giác kèm là một hội chứng đích thực.
Bước tiếp theo
Nhận diện các biểu hiện của cảm giác kèm
Hiểu rõ rằng cảm giác kèm là hiện tượng hiếm và thường không được chẩn đoán. Cảm giác kèm được coi là một hiện tượng hiếm gặp liên quan đến hệ thống thần kinh và ảnh hưởng đến các giác quan, nhưng có vẻ như không phải ai cũng nhận ra hoặc được chẩn đoán, hoặc họ cho rằng mọi người cũng có cảm giác như họ. Hiện nay, chúng ta vẫn chưa biết chính xác có bao nhiêu người trải qua cảm giác kèm.
Nhận biết rằng không phải tất cả những người có cảm giác kèm đều trải qua trải nghiệm vật lý. Nếu bạn thực sự nhìn thấy các màu sắc trong không gian, cảm nhận, nghe, hoặc sờ được các vật thể, điều này có nghĩa là bạn có cảm giác kèm phản chiếu (projected synesthesia). Dạng cảm giác kèm này ít phổ biến hơn dạng cảm giác kèm liên kết (associated synesthesia) và thường được nhắc đến đầu tiên khi nói đến cảm giác kèm.
Xác định các yếu tố nguy cơ của cảm giác kèm. Theo một nghiên cứu được thực hiện tại Mỹ, có một số yếu tố mật thiết liên quan đến cảm giác kèm. Ví dụ, ở Mỹ, số lượng phụ nữ có cảm giác kèm cao gấp 3 lần số lượng nam giới. Những người có cảm giác kèm cũng có tỷ lệ thuận tay trái cao hơn nhiều, và có đến 40% khả năng họ có người thân cùng dòng máu cũng có hội chứng này.
Không nhầm lẫn cảm giác kèm với ảo giác. Khi miêu tả trải nghiệm của mình, những người có cảm giác kèm thường bị hiểu lầm là có ảo giác hoặc đang bị ảnh hưởng bởi chất kích thích. Sự khác biệt giữa cảm giác kèm thực sự và ảo giác nằm ở chỗ, những cảm giác này lặp đi lặp lại và có thể dự đoán được, thay vì xuất hiện một cách kỳ lạ hoặc ngẫu nhiên.
Hiểu rõ rằng những người có cảm giác kèm không trải qua cùng một trải nghiệm. Cảm giác kèm là một dạng mắc nối của các đường thần kinh và synap thần kinh trong não liên quan đến năm giác quan, và không có hai sơ đồ mắc nối hoàn toàn giống nhau ở những người có cảm giác kèm.
Chuẩn đoán chuyên môn
Thăm bác sĩ tổng quát. Vì các cảm giác trong cảm giác kèm có thể giống các triệu chứng của các bệnh khác và chấn thương đầu, nên tốt nhất là bạn nên đi kiểm tra để loại trừ các vấn đề nguy hiểm.
Thăm bác sĩ mắt học. Một số cảm thụ thị giác của cảm giác kèm cũng có thể tương tự như các bệnh lý về mắt, vì vậy nên bạn nên đi kiểm tra chuyên sâu về mắt.
Hiểu rằng một số bác sĩ có thể không tin vào cảm giác kèm. Bạn có thể gặp phải bác sĩ không tin vào hiện tượng này, nhưng vẫn nên đi khám để loại trừ các vấn đề khác có thể gây ra các triệu chứng tương tự.
Gợi ý
- Hiểu rằng cảm giác kèm không phải là bệnh, đừng cảm thấy mình kỳ quặc.
- Hỏi những người thân trong gia đình về trải nghiệm của họ - có thể họ cũng có các trải nghiệm tương tự và sẽ giúp đỡ bạn.
- Tham gia các nhóm trực tuyến của những người có cảm giác kèm để tìm hiểu thêm.
Chú ý
- Nếu bạn bất ngờ nhận thấy màu sắc và/hoặc hình dạng không bình thường, có thể đó là dấu hiệu của ảo giác hoặc cơn động kinh, đau nửa đầu hoặc đột quỵ - đừng coi nhẹ các triệu chứng này. Hãy tìm kiếm sự giúp đỡ y tế nếu bạn gặp các triệu chứng mới và cảm thấy không thoải mái.
Buzz
