Buzz
Bài mẫu số 2
Đây là những câu thơ đầy cảm xúc của Bằng Việt, mang đến sự lưu luyến, nhớ nhung về thời thơ ấu của chúng ta:
'Một ngọn lửa bếp vương vấn trong sương sớm
Ngọn lửa bếp ấm áp trong tình thương dịu dàng
Tu hú ơi! Sao không đến với bà ấy
Thì thầm gì mãi trên những cánh đồng xa?'...
Có những khoảng thời gian đau khổ không thể nào quên đi. Có những người đã gắn bó với tuổi thơ của chúng ta, trở thành những kỷ niệm đậm đà, mang theo nhiều tình thương và nỗi nhớ sâu sắc trong lòng. Bài thơ 'Ngọn lửa bếp' của Bằng Việt với hình ảnh người bà đã mang đến cho chúng ta cảm xúc và nỗi niềm bâng khuâng ấy:
'Một ngọn lửa bếp vương vấn trong sương sớm
………………………………………
Thì thầm gì mãi trên những cánh đồng xa'
Đây là phần đầu của bài thơ 'Ngọn lửa bếp' nói lên những kỷ niệm sâu sắc tuổi thơ về tình thương và nhớ bà của người cháu đi xa.
Cả đoạn thơ là một dòng tình thương nhớ mãnh liệt, đầy xúc động. Ba câu thơ đầu tiên nói lên hai nỗi nhớ: nhớ ngọn lửa bếp, nhớ thương bà. Ngọn lửa bếp 'vương vấn trong sương sớm' gắn bó với mỗi gia đình Việt Nam, với sự kiên nhẫn và yêu thương của bà. Ngọn lửa bếp 'ấm áp trong tình thương dịu dàng' được nuôi dưỡng bằng sự ân cần, quan tâm của tình thương. Nhớ ngọn lửa bếp là nhớ đến bà “biết mấy nắng mưa”, trải qua bao gian khổ, vất vả. Điệp ngữ “một ngọn lửa” kết hợp với câu cảm thán làm cho giọng thơ cảm xúc và xúc động:
'Một ngọn lửa bếp vương vấn trong sương sớm
Ngọn lửa bếp ấm áp trong tình thương dịu dàng
Cháu thương bà biết mấy nắng mưa'
Khổ thơ thứ hai nói về những kỷ niệm tuổi thơ đau khổ, khó quên: “năm đói mòn đói mỏi”, “khô rạc ngựa gầy”, “khói nhòe làm nước mắt cháu”, “cay mũi từng ngày”. Bằng Việt sinh năm 1941, khi ông lên 4 tuổi, là cuối năm 1944 đầu năm 1945, nạn đói kinh hoàng đã xảy ra, hơn 2 triệu đồng bào ta chết đói. Đó là kỷ niệm về 'mùi khói', về 'khói nhòe', một cảnh đời nghèo khó gắn liền với ngọn lửa bếp của gia đình trước Cách mạng. Những câu thơ là tiếng lòng của tuổi thơ gian khổ, rất chân thực và xúc động:
'Lên bốn tuổi, cháu đã quen với mùi khói
Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi
Bố đi đánh xe với ngựa gầy
Chỉ nhớ khói nhòe làm nước mắt cháu
Cay mũi từng ngày!
“Nghĩ lại đến thời điểm đó là năm 1963, đã 19 năm trôi qua, nhưng đứa cháu vẫn cảm thấy “cay mũi từng ngày'. Kỷ niệm buồn, nỗi đau không thể quên đi!
Đoạn thơ thứ ba nói về việc cùng nhau nhóm lửa suốt 8 năm dài của hai bà cháu. Có tiếng chim tu hú kêu gọi mùa lúa chín trên những cánh đồng quê. Tiếng chim tu hú, những câu chuyện bà kể về Huế thân yêu đã trở thành kỷ niệm. “Tiếng chim tu hú...', “khi tiếng chim tu hú kêu...', “âm thanh của tiếng chim tu hú'..., âm thanh đồng quê thân thuộc ấy được nhắc đi nhắc lại nhiều lần càng trở nên gợi nhớ. Đó là âm thanh của thời gian, kỷ niệm về gia đình (ngọn lửa bếp), về quê hương (tiếng chim tu hú) yêu thương. Cháu thầm hỏi bà hay tự hỏi lòng mình về những kỷ niệm xa xăm:
'Tám năm cháu cùng bà nhóm lửa
Tiếng chim tu hú kêu trên những cánh đồng xa
Khi tiếng chim tu hú kêu, bà còn nhớ không?
Bà thường kể chuyện về những ngày ở Huế
Âm thanh của tiếng chim tu hú quá là gợi nhớ!
“Cháu cùng bà nhóm lửa', nhóm lửa của sự sống, của tình thương.
Tám năm đó, đất nước đang trong chiến tranh “Mẹ cùng cha bận công tác không về', cháu ở với bà, cháu lớn lên trong tình thương và sự chăm sóc của bà. Hai câu thơ chỉ trong 16 từ, chữ bà, chữ cháu chiếm một nửa. Ngôn từ gợi lên toàn bộ tình thương của bà dành cho cháu. Một tình thương ấm áp, sưởi ấm:
'Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe
Bà dạy cháu, bà chăm cháu học.
Hay nhất, sâu sắc nhất là từ ngữ: “cháu ở cùng bà', 'bà bảo', “bà dạy', “bà chăm'. Vai trò của người bà trong mỗi gia đình Việt Nam thật sự vô cùng quan trọng. Năm tháng đã trôi qua nhưng bà vẫn 'khó nhọc' vất vả “nhóm ngọn lửa bếp'. Nghĩ về ngọn lửa hồng của bếp, về tiếng chim tu hú, đứa cháu vẫn nhớ và gửi thiết tha ân tình qua câu hỏi chim tu hú “kêu chi hoài'. Câu thơ cảm thán và câu hỏi lặng lẽ diễn tả tình cảm nhớ mong bà mãi mãi. Cảm xúc trào dâng:
'Nhóm ngọn lửa bếp, nhớ bà khó nhọc
Tu hú ơi! Sao không đến với bà ấy
Thì thầm gì mãi trên những cánh đồng xa?'
Năm chữ “nhớ bà khó nhọc' thể hiện sự biết ơn đối với người bà của đứa cháu đã và đang dành nhiều tình thương trong trái tim.
Đoạn thơ đầy kỷ niệm tuổi thơ và cảm xúc sâu lắng. Cháu nhớ và biết ơn bà mãi mãi không quên. Bằng thể thơ tự do 8 từ (vài câu xen lẫn 7 từ), tác giả đã tạo ra một bài thơ thiết tha, cảm xúc, và đẹp mắt. Ngọn lửa bếp, tiếng chim tu hú, người bà là ba hình ảnh kết hợp hoàn hảo trong trái tim đứa cháu xa quê, nơi tình thương nhớ bà liên kết với tình yêu quê hương. Câu thơ của Bằng Việt có sức mạnh gợi lên những cảm xúc đậm nét!
