Đề bài: Phân tích bài Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra
I. Dàn ý chi tiết
II. Bài văn mẫu
Phân tích bài Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra
I. Cấu trúc Phân tích bài Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra (Chuẩn)
1.1. Giới thiệu
- Nắm bắt tình huống trong tác phẩm.
1.2. Phần chính
a. Tác giả và tác phẩm (Theo giáo trình)
b. Hai dòng thơ đầu:
- Khung cảnh làng quê bị che phủ bởi làn khói chiều, với thời điểm là buổi chiều dần tàn.
- Khói màu xanh từ bếp núc nhà làng lan tỏa, tạo nên không khí ấm áp, yên bình.
c. Hai dòng thơ sau:
- Hình ảnh mục đồng dắt trâu về và cò trắng hạ cánh xuống cánh đồng, tiếng sáo bảy lỗ, và gam màu trắng muốt của cánh cò.
=> Những hình ảnh này quen thuộc với làng quê, đặc biệt con trâu là biểu tượng của sự bình yên đất nước.
- Cảnh cò trắng hạ xuống đồng là biểu tượng tình yêu đôi lứa, sự sinh sôi nảy nở và sự phát triển vững bền của dân tộc từ những làng quê chân chất, nơi gia đình là tế bào xã hội.
1.3. Tổng kết
Đưa ra cảm nhận cuối cùng.
II. Bài văn mẫu Phân tích bài Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra (Chuẩn)
Tình yêu quê hương, đất nước là sợi dây đỏ chạy qua lịch sử văn hóa trung đại đặc biệt là văn hóa Việt Nam. Không chỉ là sự khẳng định quyền lực dân tộc và tự hào về những chiến công, hy vọng vào một tương lai an lành và thịnh vượng, mà còn là tình yêu sâu sắc của con người với vẻ đẹp tinh khôi của quê hương, sự kết nối mặc khải với quê hương. Điều này được thể hiện rõ trong những tác phẩm thơ nổi tiếng, trong đó Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra của vua Trần Nhân Tông là một minh chứng xuất sắc cho điều này.
Trần Nhân Tông (1258-1308), tên thật là Trần Khâm, là con trưởng của vua Trần Thánh Tông. Ông là một vị vua yêu nước, anh hùng, khoan hòa, nhân ái, đã cùng với vua cha đối mặt với hai lần xâm lược của giặc Mông - Nguyên. Ngoài ra, ông còn là một nhà văn hóa lớn, nhà thơ tiêu biểu thời Trần. Năm 1299, Trần Nhân Tông tập trung thiền tu tại chùa Yên Tử, trở thành vị sáng lập phái Thiền Trúc Lâm Yên Tử.
Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra được sáng tác khi Trần Nhân Tông quay trở lại quê cũ ở Thiên Trường (nay là Nam Định). Bài thơ tuân theo thể thất ngôn tứ tuyệt. Nhan đề 'Thiên Trường vãn vọng' cho chúng ta thấy không gian, thời gian và điểm ngắm để tác giả thể hiện những cảm xúc sâu sắc từ tâm hồn. Nó không chỉ thể hiện sự gắn bó, thân thuộc, mà còn chứng kiến sự yên bình, thư thái và vẻ đẹp bao trùm của quê hương tác giả. Nội dung chính của tác phẩm là sự liên kết mạnh mẽ với quê hương, niềm vui và hạnh phúc khi nhìn thấy cảnh bình yên của đất nước.
'Thôn hậu thôn tiền đạm tự yên
Bán vô bán hữu tịch dương biên'
Hai dòng thơ đầu tiên tạo nên bối cảnh làng quê che phủ bởi khói chiều, với thời điểm buổi chiều tàn. Buổi chiều thường mang lại những cảm xúc đặc biệt trong văn hóa trung đại và cả văn hóa hiện đại. Khác biệt là trong Thiên Trường vãn vọng, buổi chiều tàn mang đến cảm giác mới lạ, là sự yên bình và bình lặng của cuộc sống nông thôn. Kết hợp với bóng chiều là khói màu xanh từ bếp nhà làng, có thể là sương khói do thời tiết, nhưng trong tác phẩm này, khói mà tác giả muốn nhấn mạnh có lẽ là khói bếp màu xanh bay lên từ những ngôi nhà trong làng. Ánh lửa nấu bữa chiều đơn giản nhưng ấm áp, thể hiện đời sống lạc quan của nhân dân sau một ngày làm việc. Tác giả thể hiện thái độ của mình trước quê hương bằng sự gắn bó, cảm nhận tinh tế và sâu sắc trước vẻ đẹp giản dị của quê hương.
'Đám trâu về sau cùng
Đường trắng lối xưa bình yên'
Hai câu thơ sau chuyển sang miêu tả cảnh động, với hình ảnh mục đồng dắt trâu và cò trắng từng đôi hạ cánh xuống đồng. Tiếng sáo bảy lỗ, cùng gam màu trắng muốt của cánh cò là những yếu tố quen thuộc trong làng quê. Hình ảnh con trâu là biểu tượng của sự thanh bình, đất nước đã an phận quân thù và trở về với dáng vẻ yên bình, giản dị, ấm áp. Cò trắng đôi là biểu trưng cho tình yêu đôi lứa, sự sinh sôi nảy nở của dòng giống, cũng như hạnh phúc gia đình. Tình yêu đôi lứa và cuộc sống gia đình là nền móng vững chắc cho sự phát triển bền vững của dân tộc, bắt nguồn từ những làng quê chân chất.
Bài thơ Thiên Trường vãn vọng của Trần Nhân Tông, dù sử dụng hình ảnh và từ ngữ đơn giản, bình thường của làng quê Việt Nam thời kỳ đó, nhưng sâu sắc thể hiện tình cảm gắn bó, thân thuộc, lòng yêu quê hương và khát khao cuộc sống bình yên cho nhân dân. Nó mở ra khung cảnh thanh bình, yên tĩnh của quê hương với hình ảnh khói bếp, đàn trâu và cánh cò, lấy lòng người với những trạng thái tâm hồn sâu lắng của tác giả.
""""--KẾT""""--
Để hiểu sâu hơn về bài thơ Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường, hãy đọc thêm Soạn bài Buổi chiều đứng ở phủ Thiên trường trông ra và một số văn mẫu khác như: Cảm nghĩ về bài thơ Thiên trường vãn vọng, Cảm nhận về bức tranh thiên nhiên trong bài thơ Thiên trường vãn vọng, Cảm nhận khi đọc bài thơ Thiên trường vãn vọng, Vẻ đẹp thiên nhiên trong Thiên trường vãn vọng.
