Buzz
Thương vợ (Tú Xương)
(Tác giả: Tú Xương)
Quanh năm buôn bán ven dòng sông,
Nuôi lớn năm con với một người chồng.
Đắm chìm trong việc chăm sóc gia đình khi chồng vắng nhà
Mặc kệ khó khăn trong cuộc sống hàng ngày.
Số phận đành phải chia sẻ cùng nhau,
Vượt qua mọi khó khăn cùng nhau.
Cha mẹ sống cuộc đời chỉ vì tiền bạc,
Có chồng lãng phí như không có gì.
I. Tác giả.
Tú Xương là bút danh của Trần Tế Xương. Học vị ưu tú, trải qua nhiều gian nan trong cuộc sống học đường: 'Tám lần vượt qua khóa thi trường quốc gia'. Dù chỉ sống đến tuổi 37, nhưng tác phẩm thơ ca của ông vẫn sống mãi. Quê quán tại làng Vị Xuyên, thành phố Nam Định. 'Ăn chuối ngự, đọc thơ Xương' là biểu hiện tự hào của những người dân quê hương ông.
Tú Xương để lại hơn 150 bài thơ Nam, vài bài thơ phú và văn tế. Trong đó, có những bài trào phúng, trữ tình và thậm chí cả hai. Phong cách thơ trào phúng của Tú Xương rất đặc biệt, đầy châm biếm và đau đớn. Ông là một trong những nhà thơ trào phúng lỗi lạc nhất trong văn học hiện đại của dân tộc.
II. Chủ đề.
Bài thơ ca tụng những phẩm chất tốt đẹp của người vợ, của người phụ nữ mạnh mẽ, biết hy sinh vì hạnh phúc của chồng con.
III. Hình ảnh bà Tú, người vợ hiền lành.
Câu 1, 2 giới thiệu bà Tú là người giỏi kinh doanh, chăm chỉ 'quanh năm' buôn bán để kiếm sống ở 'bên bờ sông' gần chợ, buôn bán đủ thứ từ thúng đến mẹt. Không có cửa hàng sang trọng, vốn liếng không nhiều, nhưng vẫn 'Nuôi lớn năm con với một người chồng'. Chồng là người có tài, không phải là quan quý nhưng cũng không phải là người thấp kém gì. Hình ảnh một gia đình 'Vợ thích làm nghề cũ, vẫn hòa hợp với chồng', số lượng con từ 'năm' đến 'một' là đủ. Bà Tú vẫn giữ vững điều đó, có nghĩa là ông Tú cũng có mọi thứ cần thiết. Câu thứ hai rất hài hước.
Câu 3, 4 mượn hình ảnh con cò từ truyền thống dân gian, tạo ra hình ảnh 'thân cò' - một cuộc sống khó khăn, vất vả. Cò kiếm ăn ở đầu rừng, cuối bãi, bà Tú cũng lặn lội... khi chồng vắng nhà, ở bên bờ sông. Cảnh lên xuống thuyền, cảnh cãi nhau mua sắm 'vất vả trên thuyền vào mùa đông' để có cơm áo cho gia đình. Hình ảnh 'thân cò' rất sáng tạo, làm cho bài thơ trở nên gần gũi, bình dị hơn. Hai cụm từ 'lặn lội'' và 'vất vả' tạo ra một hình ảnh cuộc sống đầy mồ hôi và nước mắt.
Câu 5, 6 tác giả sử dụng thành ngữ một cách tinh tế: ''một duyên hai nợ' và 'năm nắng mười mưa'. Ba tiếng đối ứng trên, dưới: 'âu đành phận', 'dám quản công” như một tiếng thở dài. Có lòng hi sinh. Có sự chấp nhận số phận, cũng như tấm lòng chịu đựng, lo lắng vì trách nhiệm của người vợ, người mẹ trong gia đình. Tú Xương sử dụng số từ tăng dần (1-2-5-10) để diễn đạt lòng hi sinh cao quý của bà Tú:
'Một duyên hai nợ âu đành phận,
Năm nắng mười mưa dám quản công '.
Tóm lại, bà Tú là biểu hiện của cuộc đời gian truân, là sự kết hợp của nhiều phẩm chất tốt đẹp: chăm chỉ, trách nhiệm, kiên nhẫn,... tất cả đều dành cho hạnh phúc của chồng và con. Nhà thơ thể hiện lòng biết ơn và sự tôn trọng.
IV. Tâm trạng của nhà thơ.
Câu 7 phản ánh sự căm phẫn và đắng cay của Tú Xương: 'Cha mẹ thói đời ăn ở bạc'. Đó là một thói quen xấu của xã hội, nơi mà đạo lý suy thoái và lòng người bị biến chất. Tú Xương tự trách mình là kẻ 'ăn ở bạc', vì suốt đời anh chẳng thể thành công, không giúp được gì cho gia đình. Vợ con phải chịu đựng nhiều khổ đau, như một bài thơ mỉa mai của anh: 'Vợ lăm le ở vú - Con tấp tểnh đi bồi - Khách hỏi nhà ông đến - Nhà ông đã bán rồi'.
Câu 8 thể hiện nỗi đau chua xót. Chỉ có Tú Xương mới có thể diễn đạt được nỗi đau và tâm trạng của mình: 'Có chồng hờ hững cũng như không?'. Câu hỏi này thể hiện sự thất vọng và ngao ngán. Nó là biểu hiện của một nhà thơ không thể giải thoát khỏi cảm xúc đau khổ và tuyệt vọng về cuộc sống.
V. Tổng kết:
Bài thơ có nhiều điểm đáng chú ý. Được bắt đầu bởi một nhan đề sáng tạo và sử dụng thành ngữ, câu đối và cả tiếng chửi một cách thông minh. Phong cách thơ đơn giản, chân thực nhưng đầy cảm xúc. Sự kết hợp giữa lối thơ truyền thống và cách thể hiện cảm xúc hiện đại. Tác giả vừa trách mình vừa biểu lộ tình yêu và biết ơn đối với vợ. Bà Tú là biểu tượng của người phụ nữ Việt Nam trong một gia đình đầy khó khăn. Do đó, nhiều người cho rằng câu thơ 'Nuôi lớn năm con với một người chồng' là điểm nhấn trong bài thơ 'Thương vợ'.
