Buzz
Mùa xuân là thời điểm của những bông hoa thơm phức, của lễ hội văn hóa dân gian, đã trở thành đề tài thơ ca của nhiều nhà văn như Nguyễn Trãi, Trần Nhân Tông, Hàn Mặc Tử... Khám phá bức tranh mùa xuân đẹp tuyệt vời trong 'Cảnh ngày xuân' của Nguyễn Du, mùa xuân lễ hội đem đến một hương vị mới mẻ.
Từ đỉnh cao của ngọn đồi, mùa xuân hiện ra trước mắt ta là một không gian bao la dưới ánh nắng ấm của bình minh. Bây giờ là tháng ba, bầu trời chưa hoàn toàn trong xanh như mùa thu, nhưng đủ để in hình ảnh những chú én rộn ràng bay lượn:
“Ngày xuân con én đưa thoi
Thiều quang đã ngoài sáu mươi chín chục”.
Cái “thoi đưa” của cánh én hay chính thời gian mùa xuân trôi đi với tốc độ nhanh chóng. Trên bức tranh bao la đó, một khung cảnh mùa xuân như một tấm thảm hoa được dệt với sự tỉ mỉ:
“Cỏ non mọc xanh ngút ngàn
Những cành lê trắng khoe bông hoa”
Màu xanh của cỏ tạo nên nền cho bức tranh trắng của hoa lê, tô điểm thêm sự tinh khôi, nhẹ nhàng và quyến rũ của khung cảnh. Nguyễn Du đã hoàn toàn chọn lựa hai gam màu chính xác để mô tả mùa xuân, một mùa xuân tươi mới đến vậy. Ta đã từng bắt gặp bản sắc mùa xuân trong thơ của Nguyễn Trãi:
“Cỏ xanh như làn khói bên bờ sông mùa xuân tươi
Mưa xuân rơi nhẹ nhàng làm nước vỗ trời”
Hoặc đây là hình ảnh mùa xuân trên một dốc đồi trong thơ của Hàn Mặc Tử: “Sóng cỏ xanh tươi như gợn sóng dâng tới trời”. Và đây là cảnh trẩy hội đông vui sôi động náo nhiệt:
“Gần xa nhộn nhịp tiếng kêu yến hót
Chị em tô điểm cho bộ hình vui chơi của mùa xuân
Dạo chơi dưới bóng cây cùng các quý ông và quý bà
Xe ngựa như dòng nước, áo quần như những dải vải
Biết bao người đẹp trai và đẹp gái, họ đi bên nhau, chân mài chân theo nhịp bước của đám đông, xe ngựa cứ lăn bánh, áo quần rực rỡ tươi sáng. Cách diễn đạt ẩn dụ 'vui tươi như yến anh hót' mô tả hình ảnh đám đông người đi chơi xuân vui tươi như những chú oanh oanh ở trên cành.
Nhưng đẹp nhất và lộng lẫy nhất vẫn là những chàng trai và cô gái, họ là linh hồn của bức tranh mùa xuân. Bầu không khí lễ hội được nhà thơ miêu tả chi tiết tỉ mỉ. Đó là một nét đẹp văn hóa truyền thống của người phương Đông. Đồng thời cũng thể hiện sự 'phong lưu' của phụ nữ Thúy Kiều. Bầu trời đã chuyển sang chiều, mặt trời đã lặn xuống núi:
“Về tới, bóng tối dần trên phương tây
Chị em thong thả bước về sau buổi hội”
Nhịp thơ dần trở nên chậm rãi như bước chân nhẹ nhàng, như nỗi lòng hòa mình trong sự lưu luyến khi cuộc vui đã kết thúc. Cảnh vẫn yên bình và nhẹ nhàng, nhưng tất cả đều diễn ra trong từng động tác chậm rãi. Ánh dương dần chuyển sang phía tây, bước chân của con người cũng dần trở nên 'thong thả', dòng nước uốn lượn êm đềm. Nhưng không còn sự sôi động của lễ hội nữa.
Sự 'nao nao' của dòng nước hay chính là sự lãng mạn xao xuyến của dòng người. Rõ ràng cảnh mùa xuân vào lúc xế chiều đã chuyển sang tâm trạng buồn bã. Đại thi hào dường như đang dự báo một điều gì đó sắp xảy ra, một sự kiện sắp diễn ra. Chỉ còn vài phút nữa thôi, Kiều sẽ gặp mộ Đạm Tiên, sẽ gặp chàng thư sinh tài năng Kim Trọng.
Bằng sự quan sát tinh tế và tài năng, bằng cảm nhận nhạy cảm của một tâm hồn thơ, qua từng từ ngữ hình ảnh sắc nét, Nguyễn Du đã tạo ra một bức tranh về mùa xuân đẹp, sống động và đặc biệt. Tình yêu với thiên nhiên và với đất nước đã trở thành nguồn cảm hứng cho ông để tạo ra những tác phẩm thi ca độc đáo, góp phần làm phong phú văn hóa thơ ca Việt Nam.
Nguồn: Tổng hợp
