Buzz
Bố cục
I. Khai mạc
- Giới thiệu về tác giả và tác phẩm bài thơ Tự tình 2
- Giới thiệu địa điểm của đoạn trích (2 đoạn luận và 2 đoạn kết bài Tự tình)
II. Thân văn
1. Hai đoạn luận
“Vươn ngang trên mặt đất, rêu phủ từng đám.
Chạm chân vào mây, đá đọng mấy hòn.”
+ Các sinh vật nhỏ bé như đám rêu vẫn không chịu bị coi thường, yếu đuối, hoặc mềm mại. Chúng đều muốn tỏ ra mạnh mẽ hơn: rêu phải mọc 'ngang trên mặt đất', đá càng trở nên vững chắc hơn, sắc bén hơn, để 'chạm chân vào mây'.
+ Sự lật ngược ngôn từ đẩy lên tầm cao sự bất mãn của đá, của rêu và đồng thời là sự bất mãn trong tâm hồn con người.
+ Kết hợp với việc sử dụng các động từ mạnh mẽ (vươn, chạm) cùng với các bổ ngữ đặc biệt (ngang, toạc) cho thấy rõ sự cứng đầu và kiên định => Đá, rêu như đang tỏ ra oán trách, phản đối mạnh mẽ với vận mệnh.
=> Có thể nói, trong cảnh khốn khó nhất, thơ của Hồ Xuân Hương vẫn phản ánh một cách mạnh mẽ sức mạnh sống, lòng khao khát.
2. Hai câu kết
“Chán ngấy xuân qua xuân lại,
Giọt tình vụn vặt dư thừa thưa!”
+ 'Chán ngấy' là cảm giác mệt mỏi, chán chường. Hồ Xuân Hương cảm thấy chán chường với cuộc sống không ngừng thay đổi, không ngừng lặp lại, như chính những cảm xúc yếu đuối trong tình yêu mà cô cảm nhận.
+ Từ 'xuân' có thể ám chỉ cả mùa xuân và tuổi xuân. Trái với thiên nhiên, mùa xuân luôn quay về, nhưng với con người, tuổi thanh xuân đã qua không thể quay lại. Hai từ 'lại' trong cụm từ 'xuân qua xuân lại' mang hai ý nghĩa khác nhau: 'lại' thứ nhất là một lần nữa, trong khi 'lại' thứ hai biểu hiện sự trở lại. Mùa xuân trở lại, nhưng tuổi thanh xuân đã qua đi, đó là nguyên nhân chính của sự chán ngán.
+ Trong câu thơ cuối, sự sắp xếp từ ngữ tinh tế tạo ra sự trăn trở thêm cho tình trạng của nhân vật: giọt tình - vốn là nhỏ bé, không đáng kể, dư thừa thưa. Tình yêu vụn vặt, thừa thãi khiến tâm trạng càng thêm bi ai, đáng thương => Câu thơ thể hiện nỗi lòng của người phụ nữ trong một xã hội xa xưa, khi họ phải đối mặt với cuộc sống chồng chất.
III. Phần kết
- Phản ánh cảm nhận tổng quan
Bản mẫu
Trong số các bài thơ biểu lộ tâm trạng của Hồ Xuân Hương, “Tự tình” được coi là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất. Bài thơ thể hiện sự cô đơn, nỗi buồn sâu sắc của một người sống chân thành với cuộc đời, luôn tràn đầy nghị lực nhưng lại đối mặt với số phận éo le, một con người luôn khao khát tình yêu nhưng chỉ nhận lại những thất bại, bất hạnh. Đó cũng là bi kịch của một ước mơ không thành
Hai câu mở đầu là biểu tượng cho trạng thái tinh thần đầy sóng gió:
Xoạc ngang trên mặt đất, rêu bám sát từng đám,
Đâm xuyên qua chân mây, đá đâm thẳng vào mấy hòn.
Tác giả đã sử dụng những động từ mạnh mẽ: xoạc ngang, đâm xuyên để miêu tả một tự nhiên đầy sức sống. Kỹ thuật đảo ngữ đã nhấn mạnh sự dữ dội của hành động trong nỗi bi phẫn sâu xa. Đây cũng là biểu tượng cho ý chí của người phụ nữ, khao khát vượt ra khỏi giới hạn và phá vỡ những ràng buộc của xã hội để tự thể hiện, để tìm đến hạnh phúc và tự do. Tính cách này còn được thể hiện trong một bài thơ khác:
Giơ tay lên đối mặt với trời cao thấp,
Bước đi tự tin dưới vòm trời rộng lớn.
Khao khát chỉ là khao khát, nhà thơ trở lại hiện thực để đối mặt với thân phận:
Chán ngán nỗi xuân đi lại,
Tình yêu nhỏ nhoi, dần nhỏ dần mất.
Những người nhận biết giá trị của cuộc sống thường sợ thời gian. Thời gian trôi đi nhanh chóng, nhưng cuộc đời vẫn mãi u tối không thay đổi, việc tìm kiếm hạnh phúc trở nên khó khăn hơn. Từ 'xuân' có thể hiểu theo hai cách: mùa xuân và tuổi xuân. Mùa xuân của thiên nhiên lặp lại nhưng tuổi xuân của con người sẽ không bao giờ trở lại. Trong tình huống này, lòng người càng thêm chán nản:
Ngày xuân, tuổi trẻ trôi đi dần
Lòng ngao ngán trước cảnh đẹp non xanh, nước biếc
(Nguyễn Khuyến)
Từ 'ngán' ở đầu câu với trọng âm của nó nhấn mạnh tâm trạng chán chường. Từ 'lại' đầu tiên là trợ từ, thêm một lần nữa, còn từ 'lại' thứ hai là động từ, nghĩa là quay trở lại. Cụm từ 'xuân lại lại' biểu thị tâm trạng đang bị đè nặng, lo âu. Trong khi đó, mảnh tình đã nhỏ lại còn phải san sẻ, nên chỉ còn lại tí con con. 'Con con' ở đây chỉ sự nhỏ dần, rồi sẽ không còn thấy nữa. Sự tăng tiến trong câu thơ thể hiện thân phận lẽ phải đáng thương, hạnh phúc đang dần phai nhạt và dường như sẽ không còn.
Thông qua bài thơ này, ta nhận thấy Hồ Xuân Hương đã sử dụng ngôn ngữ dân gian, tiếng nói thực tế vào thơ ca, làm cho thơ trở nên gần gũi và phản ánh sự giản dị của cuộc sống, cũng như làm cho thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật trở nên Việt hoá hơn. Bà xứng đáng là 'Bà chúa thơ Nôm' của nền văn học dân tộc.
