
Tóm tắt nội dung
1. Mở đầu:
- Giới thiệu về Nam Cao: một nhà văn hiện thực nổi tiếng trong thời kỳ văn học 1930 - 1945.
- Tổng quan về tác phẩm ngắn Chí Phèo: Tác phẩm này là một kiệt tác của Nam Cao về đề tài nông thôn, nông dân, đồng thời là một tác phẩm nổi bật trong văn học trước cách mạng.
- Giới thiệu nhân vật Chí Phèo
2. Phát triển:
a. Ý nghĩa của tiếng chửi trong tác phẩm:
- Tiếng chửi mở đầu tác phẩm một cách bất ngờ: Điều này giúp định hình nhân vật một cách sâu sắc.
- Tiếng chửi của một người say sưa, dường như đang sử dụng rượu để giải tỏa. Tiếng chửi được sắp xếp một cách logic: Chửi trời, chửi đời, chửi làng Vũ Đại, chửi những người không được hưởng lợi từ hắn, và thậm chí chửi người mẹ nào sinh ra Chí. Điều này làm rõ nguồn gốc xã hội tạo ra cuộc sống của Chí Phèo.
- Cách diễn đạt gần gũi, sống động.
- Tiếng chửi phản ánh trạng thái tinh thần bi thảm của Chí.
b. Nhân vật Chí Phèo:
* Trước khi vào tù
- Một người nông dân tốt bụng:
+ Sinh ra không cha không mẹ, sống và làm việc cho nhiều người.
+ Trưởng thành trong cảnh làm thuê cho Bá Kiến.
+ Hiền lành, mong ước có một gia đình nhỏ. Muốn có một cuộc sống giản dị, vợ chồng làm việc cật lực.
=> Một người lao động nghèo khó, tốt bụng, đáng thương.
- Khi chăm sóc cho bà ba: Cảm thấy xấu hổ, không có tình yêu, lo sợ, uất ức nhưng vẫn chịu đựng.
=> Luôn tự giác về phẩm giá, tự trọng và kiên nhẫn trong hoàn cảnh khó khăn.
* Khi ra tù: Sự thay đổi toàn diện về thể chất và tinh thần
· Mối quan hệ giữa bá Kiến - Chí Phèo:
- Chí là một người nông dân hiền lành, tốt bụng nhưng bị bá Kiến gài bẫy, đẩy vào tù, sau khi ra tù Chí hoàn toàn thay đổi cả về ngoại hình lẫn tính cách.
+ Về ngoại hình: “Cái đầu ….kinh khủng”, trên mặt thì rỗ nhiều vết sẹo (kết quả của việc bị rạch mặt).
+ Tính cách: Đi mua rượu về chửi bới, cả ngày uống rượu và ăn thịt chó, sống trong hôn mê từ lúc say đến khi say, làm công việc ác ý cho bá Kiến và trở thành ác quỷ của làng Vũ Đại => Chí bị loại khỏi cuộc sống.
- Chí Phèo đến nhà bá Kiến 3 lần, mỗi lần mang theo vũ khí (chai rượu hoặc con dao) => Bá Kiến là nguyên nhân của sự bi thảm, nỗi đau bị từ chối quyền sống và bi kịch của Chí.
· Mối quan hệ giữa Thị Nở và Chí Phèo: Quan hệ này là biểu hiện trực tiếp của sự khốn khổ và bi thảm bị từ chối quyền sống của Chí.
- Thị Nở không được mọi người trong làng ưa thích, xấu xí, nghèo nàn, được coi là người trong nhà “đáng sợ”. Nhưng với Chí, thị Nở mang lại sự may mắn. Bởi vì thị không chỉ là người mà còn là ước mơ hạnh phúc của Chí, thị đã giúp Chí khám phá lại bản thân.
+ Nhưng thị cũng là nguồn đau thương của Chí. Nghèo khổ, xấu xí… nhưng Chí vẫn không thể “phù hợp” với thị => Điều này làm sâu sắc thêm nỗi đau và sự thê thảm trong cuộc sống của Chí.
· Sự xuất hiện của Thị Nở là một bước ngoặc quan trọng trong cuộc đời Chí. Tình yêu của Thị Nở đã thức tỉnh lòng nhân ái của Chí, đưa Chí trở lại con người
- Chí trải qua sự thay đổi trong tâm trạng:
+ Cảm thấy cô đơn mặc dù đã già.
+ Không sợ đói rét hay bệnh tật, nhưng sợ cô đơn.
- Chí cảm nhận được âm thanh của cuộc sống:
+ Tiếng chim hót vào buổi sáng.
+ Tiếng thuyền chài trên sông.
+ Tiếng người vui vẻ đi chợ.
- Chí nhớ lại quá khứ và hy vọng vào tương lai.
+ Có một thời hắn mơ ước về cuộc sống gia đình “Vợ chồng làm ruộng… hạnh phúc”.
+ Thị sẽ dẫn dắt Chí quay trở lại con đường lương thiện.
· Khi Thị Nở rời bỏ, tâm trạng của Chí biến đổi: Chí bất ngờ, sau đó chợt nhận ra. Tình cảm phức tạp: thức tỉnh – hy vọng – thất vọng, đau khổ – tức giận – tuyệt vọng.
+ Chí tỉnh giấc và muốn trở lại cuộc sống lương thiện. Chí không thể tiếp tục việc gây rối, tổn thương người khác như trước đây.
+ Nhưng ai sẽ cho Chí cuộc sống lương thiện.
+ Kẻ thù của Chí không chỉ là Bá Kiến mà còn là cả xã hội đầy bất công và tàn ác.
+ Dưới ánh mắt của mọi người, của xã hội đó, Chí Phèo không thể là con người mà chỉ có thể là một con quỷ đáng sợ. Vì vậy, Chí cảm thấy tất cả những điều xấu xa như Thị Nở đã bỏ rơi hắn => Chí trải qua cảm xúc đau đớn và tuyệt vọng. Chí sử dụng con dao đâm chết kẻ thù và tự tử. Chí ra đi khi đang bước vào cánh cửa của cuộc sống lương thiện => Bi kịch bị từ chối quyền sống.
3. Kết luận:
