Buzz
Đoạn trích 'Mã Giám Sinh mua Kiều' là phần mở đầu của 15 năm đau khổ của Kiều. Đây là đoạn thơ dài 34 câu, từ câu 619 đến câu 652 trong “Truyện Kiều'.
Trong đoạn thơ này, Nguyễn Du đã tái hiện một cảnh mua bán người thời Trung cổ và miêu tả nhân vật Mã Giám Sinh một cách sắc nét, sống động.
Trước tình cảnh khốn khó, Kiều quyết định bán mình để cứu cha:
Hạt mưa sá nghĩ số phận hèn,
Liền đem tấc cỏ, quyết đền ba xuân.
Khách mua Kiều là một “viễn khách' được mụ mối dẫn vào để mua dâng, cầu hôn. Cách mô tả này mang tính trang trọng và quý phái.
'Có một người viễn khách,
trường Quốc tử giám, không tiết lộ danh tính, rất lịch lãm: sau đó, giới thiệu về quê hương bản quán: huyện Lâm Thanh cũng gần”. Hai từ 'nói' và 'rằng' liên tục xuất hiện, biểu lộ một thái độ kiêu căng nhìn thế gian qua nửa con mắt. Cách trả lời của “viễn khách' vừa hài hước vừa thô lậu:
“Hỏi tên, nói là: Mã Giám Sinh
Dẫn người viễn khách tìm vấn danh”
Khách tự giới thiệu mình là một kẻ “thương gia - sinh viên”. Hỏi về quê, nói là: Huyện Lâm Thanh cũng gần”
Đọc “Truyện Kiều', ta hiểu nguồn gốc của “viễn khách”. Đối với mụ Tú Bà, họ là những người “trở về làng chơi đã già hết duyên”. Sống ở Lâm Truy “Sống suốt năm bán phấn bán hương đã lề”. Kẻ thương gia sinh viên từ Quốc tử giám, huyện Lâm Thanh cũng gần ' mà Mã Giám Sinh tự giới thiệu chỉ là sự khoe mẽ, hí hửng. Viễn khách chỉ là kẻ mua bán thịt người “Dắt chợ trở lại kiếm miếng cơm”
Đây là bức chân dung của tên lái buôn họ Mã:
'Quá tuổi già ngoại 40 năm,
Khuôn mặt mày râu trở nên mịn màng, trang phục áo quần lịch sự
Nhân cách y hé lộ dần. Cái "nhẵn nhụi ” của mày râu gợi lên một ấn tượng dung tục, tầm thường: cái “bảnh bao " của áo quần biểu lộ một tính cách giả dối. "Mày râu nhẵn nhụi ” và "áo quần bảnh bao” là hai hình ảnh, hai nét vẽ châm biếm Mã Giám Sinh “vẫn là một đứa phong tình đã quen”.
Khi Kim Trọng lần đầu gặp Thúy Kiều, cảnh tượng của một nhà văn lãng mạn không bao giờ quên:
"Đề huề lưng túi gió trăng
Sau lưng theo một vài thằng nhóc con.
“Những đứa trẻ ngộ nghĩnh” là những đứa nhỏ đáng yêu. Mã Giám Sinh cũng có “người hầu - đệ tử”, cũng có “trước - sau”, trình diễn phong cách quý phái, thể hiện sự lịch lãm, mỗi bước đi đều có người phục vụ, có người phục vụ. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa người thầy và đệ tử của ông khách ngoại quốc này trở nên ồn ào, hỗn loạn, thiếu đạo đức và tôn trọng:
'Trước thầy sau đệ tử hỗn loạn'
Khi được mụ mối 'mời vào cung điện', cách ứng xử, tư thế của Mã Giám Sinh càng cho thấy đẳng cấp của kẻ thấp hèn, tỏ ra nguy hiểm nhưng thực ra không đáng kể:
'Ngân hàng mời vào cung điện,
Ngồi trên chiếc ghế cứng rắn”.
Cách ngồi 'tót' là phong cách ngồi của những người buôn bán, của 'khu phố buôn thịt', của 'đám buôn người'! Cử chỉ sỗ sàng là cử chỉ của những người thiếu nhân cách, không lịch sự và không tự trọng. Họ coi thường giá trị của con người. Chỉ những người chỉ biết 'kiếm sống bằng mọi cách' mới có cách ngồi 'tót' và cử chỉ 'sỗ sàng' đó!
Mã Giám Sinh là một kẻ buôn bán lợi ích, 'Suốt ngày buôn bán gió, bán hương đã rõ ràng '. Khi được môi giới, 'nhấc tóc, bắt tay' thỏa thuận, hắn xem xét kỹ lưỡng, 'đo lường', 'ép buộc', hắn 'thử nghiệm', hắn buộc Thúy Kiều , viết thơ, sáng tác một cách 'suy tính' cẩn trọng. Người 'xinh đẹp như hoa' đối với hắn chỉ là một món hàng:
'Cân nhắc lượng sức lượng tài,
Ép buộc cầm cung, viết thơ bằng quạt'.
Và chỉ sau khi đã 'nồng nàn một lời một ưu ', Mã Giám Sinh mới 'theo ý tự dưng' mua bán. Mặc dù nói là 'tân ngọc”, dù tỏ ra cao sang nhưng vẫn “còn chần chừ' đôi khi 'bớt một chút', đôi khi 'thêm hai chút'. Thời gian thương lượng với người đẹp kéo dài đến “muộn màng' mới “thành thỏa thuận':
Con cò trội một thêm hai,
Giờ xa giá vàng vượt quá bốn trăm
Tác phẩm 'Mua Kiều' của Mã Giám Sinh đã thể hiện lòng tự trọng và tài năng của Nguyễn Du. Qua nhân vật này, nhà văn đã chỉ trích và phê phán thị trấn thối nát, nơi mà con người được xem như hàng hóa và phẩm chất bị vùi lấp. Câu 'Tiền có sẵn, việc gì chẳng xong!' là lời kết án gay gắt đối với những kẻ vô lương lợi dụng người phụ nữ để giàu có.
Nguyễn Du đã tài tình sử dụng bút pháp hiện thực, chọn lựa những chi tiết đặc biệt nhất về trang phục, dáng vẻ, cử chỉ, ngôn ngữ, thói quen mua bán... để mô tả tính cách của Mã Giám Sinh. Hắn ta là một người giả dối, lừa đảo, tham lam, thích 'trò lố' như Tú Bà đã làm bẩn danh dự của hắn.
Chữ nghĩa dưới nét bút thi hào có một sức mạnh đáng kinh ngạc, tạo ra những nét vẽ đặc sắc như: mảnh mai, quyến rũ, phức tạp, thất thường, dối trá, xao lãng, dụ dỗ, cảnh báo... Hình ảnh Mã Giám Sinh trong 'Truyện Kiều' trở thành một biểu tượng cho những kẻ 'buôn phấn bán hương' trong xã hội, đồng thời làm sâu sắc thêm giá trị thực tế của tác phẩm này.
Trích từ Mytour
