
Phần Chuẩn bị đọc
Trả lời câu hỏi Chuẩn bị đọc trang 97 trong SGK Văn 9 - Chân trời sáng tạo
Văn học dân gian Việt Nam ca ngợi phẩm chất cao quý của con người Việt Nam như sự thủy chung, nghĩa tình và vị tha, đặc biệt là người phụ nữ. Hãy chia sẻ về một nhân vật nữ trong tác phẩm mà bạn đã đọc và tôn trọng.
Hướng dẫn:
Liên hệ với kiến thức cá nhân của bạn
Phần Trải nghiệm cùng văn bản 1
Trả lời câu hỏi 1 phần Trải nghiệm cùng văn bản trang 97 trong SGK Văn 9 - Chân trời sáng tạo
Các đoạn thơ trong phần 1 là lời kể của người kể chuyện hay của nhân vật?
Hướng dẫn giải:
Xác định lời người kể chuyện và lời nhân vật
Lời giải chi tiết:
Đoạn thơ là lời của người kể chuyện vì có từ hô “vợ” và “chồng” - ngôi thứ ba.
Phần Trải nghiệm cùng văn bản 2
Trả lời câu hỏi 2 phần Trải nghiệm cùng văn bản trang 98 trong SGK Văn 9 - Chân trời sáng tạo
Cuộc đối thoại giữa cha và Thúc Ngư trong phần 2 cho thấy quan điểm khác nhau về học hành của hai cha con.
Hướng dẫn giải:
Xác định lời thoại của hai nhân vật và rút ra kết luận
Lời giải chi tiết:
Thúc Ngư muốn học từ cuộc sống, trải nghiệm thực tế, đi đánh cá và nhìn thấy những gì chân thực. Trong khi đó, cha của Thúc Ngư muốn con học chữ và học làm người.
Khám phá nội dung cùng văn bản 3
Trả lời Câu hỏi 3 trang 104 SGK Văn 9 Chân trời sáng tạo
Hành động và lời nói của Ngoạ Vân trong phần 4 cho thấy tính cách và con người của nàng ra sao?
Cách giải:
Nhận xét về nhân vật Ngoạ Vân
Phân tích cụ thể:
Ngọa Vân biến thành cá lớn để ngăn sóng dữ, bảo vệ nhà chồng trong cơn bão. Dù biết tiết lộ thiên cơ sẽ không còn được chung sống với chồng, nàng vẫn chấp nhận hi sinh.
→ Ngọa Vân thể hiện tính đảm đang, đức hy sinh của người vợ, người mẹ. Khi trở về với biển, nàng vẫn dành một điểm rãi cho chồng để bảo vệ gia đình.
Suy nghĩ và phản hồi 1
Trả lời Câu hỏi 1 trang 104 SGK Văn 9 Chân trời sáng tạo
Tóm tắt câu chuyện và sắp xếp các sự kiện theo trình tự thời gian, không gian.
Cách tiếp cận:
Đọc đoạn trích cẩn thận
Tóm tắt cụ thể:
- Vợ chồng ngư dân sống ở biển Đông. Nhà nghèo, đến gần 60 tuổi mới sinh con trai, đặt tên là Thúc Ngư.
- Khi Thúc Ngư 15 tuổi, cha muốn con đi học nhưng Thúc Ngư không đồng ý vì cho rằng sách vở không mang lại lợi ích, cha mẹ cũng chiều theo.
- Thúc Ngư thường bỏ nhà đi xa, tìm vợ ở làng xa, vợ là Ngoạ Vân, xuất thân từ dòng dõi tiên nữ, có phép rút đường.
- Nhà Thúc Ngư nhanh chóng giàu có nhờ đánh cá giỏi.
- Trong cơn bão biển, Ngoạ Vân hiện nguyên hình cứu gia đình. Vì lộ thiên cơ, nàng nói lời chia tay.
- Trước khi ra đi, Ngoạ Vân tặng Thúc Ngư điểm rãi trắng để bảo vệ gia đình, sau đó hoá thành rồng bay đi.
Truyện có nhiều yếu tố kỳ ảo, hấp dẫn người đọc.
Suy nghĩ và phản hồi 2
Trả lời Câu hỏi 2 trang 104 SGK Văn 9 Chân trời sáng tạo
Bạn có đồng ý hay không đồng ý với quan điểm về học tập và nghề nghiệp của Thúc Ngư? Giải thích quan điểm của bạn.
Cách tiếp cận:
Suy nghĩ dựa trên văn bản
Trả lời chi tiết:
- Bạn vừa đồng ý vừa không đồng ý với quan điểm của Thúc Ngư.
Vì:
+ Đồng ý: Học từ thực tế cuộc sống có thể mang lại kiến thức thực tiễn; khám phá nhiều điều mới mẻ.
+ Không đồng ý: Học từ sách vở giúp tiếp thu kiến thức của nhân loại và ứng dụng vào cuộc sống.
Suy nghĩ và phản hồi 3
Trả lời Câu hỏi 3 trang 104 SGK Văn 9 Chân trời sáng tạo
Phân tích tính cách nhân vật Ngoạ Vân và cách ứng xử của nàng với chồng và cha mẹ chồng.
Cách tiếp cận:
Tìm hiểu chi tiết về Ngoạ Vân
Phân tích cụ thể:
Hành động hy sinh của Ngoạ Vân khi chắn sóng dữ cho thấy đức hy sinh và đảm đang của người vợ, người mẹ. Tiếng khóc của Ngoạ Vân trước khi biến thành rồng thể hiện tình ân nghĩa và lòng chung thủy của nàng đối với chồng và gia đình nhà chồng.
Suy nghĩ và phản hồi 4
Trả lời Câu hỏi 4 trang 104 SGK Văn 9 Chân trời sáng tạo
Liệt kê các chi tiết kỳ ảo và chỉ ra tác dụng của chúng trong việc thể hiện nhân vật và chủ đề của văn bản.
Chi tiết kỳ ảo:
- Thúc Ngư và cha mẹ ra biển đón dâu.
- Ngoạ Vân xuất thân từ dòng dõi tiên.
- Pha trò của Ngoạ Vân.
- Ngoạ Vân biến hình, cứu nhà chồng trong bão biển.
- Ngoạ Vân trao điểm rãi trắng cho Thúc Ngư trước khi biến thành rồng và bay đi.
- Món ăn ngon lạ trong tiệc đón dâu.
- Hình ảnh 'gã bán kinh' đi thuyền nhanh như bay trên biển.
→ Chi tiết kỳ ảo làm câu chuyện hấp dẫn hơn, phù hợp với tính chất kỳ ảo của chủ đề và nhân vật.
Phản hồi 5
Trả lời câu hỏi 5 phản hồi trang 104 SGK Văn 9 Chân trời sáng tạo
Xem kỹ phần lời thơ ở đoạn 1, lời hát ở đoạn 4 và trả lời:
a. Lời thơ trong đoạn 1 mang tính tự sự, miêu tả hay biểu cảm? Lời hát trong đoạn 4 là đối thoại hay độc thoại/độc thoại nội tâm? Những dấu hiệu nào trong văn bản giúp nhận biết điều đó?
b. Tác dụng của việc sử dụng lời thơ, lời hát trong văn bản.
Phản hồi 6
Trả lời câu hỏi 6 phản hồi trang 105 SGK Văn 9 Chân trời sáng tạo
Truyện lạ nhà thuyền chài có phải là truyện truyền kỳ không? Dựa vào những yếu tố nào để xác nhận?
Phân tích chi tiết:
- Truyện lạ nhà thuyền chài có yếu tố truyền kỳ:
+ Không gian huyền bí.
+ Chi tiết kỳ lạ, hoang đường.
+ Nhân vật mang tính thần thoại.
+ Cốt truyện truyền kỳ.
Phản hồi 7
Trả lời câu hỏi 7 phản hồi trang 105 SGK Văn 9 Chân trời sáng tạo
Lời bình của Sơn Nam ở cuối truyện hỗ trợ việc đọc hiểu Truyện lạ nhà thuyền chài như thế nào?
Phân tích chi tiết:
Lời bình của Sơn Nam giải thích sự kỳ lạ của câu chuyện, giúp hiểu rõ hơn về câu chuyện và bài học triết lý mà truyện mang lại. Nó cũng tóm tắt nội dung truyện một cách súc tích.
