I. Dàn ý chi tiết
II. Bài mẫu văn
Phân tích chi tiết về nghệ thuật mô tả cảnh ngụ tình trong bài Qua đèo Ngang
I. Phân tích nghệ thuật mô tả cảnh ngụ tình trong bài Qua đèo Ngang (Chuẩn)
1. Khai mạc
- Bà Huyện Thanh Quan, một nhà thơ xuất sắc của văn học trung đại Việt Nam, để lại ấn tượng mạnh mẽ với độc giả thông qua thơ nhẹ nhàng, sâu lắng, và chứa đựng nhiều cảm xúc suy tư.
- Đặc biệt, thủ pháp tả cảnh ngụ tình trong bài Qua Đèo Ngang giúp bày tỏ rõ hơn phong cách thơ đặc trưng của bà.
2. Nội dung chính
* Hai câu đề:
- Mô tả một khung cảnh đèo rộng lớn, bao la, nhưng mang đến cảm giác buồn bã.
- 'Thời gian qua đi', buổi chiều tàn hoàng hôn đã khuất, trời đất phủ bởi màu xám xám, nhạt nhòa, tạo nên không khí buồn bã, cảm xúc tràn về tận trái tim người đọc.
* Hai câu thực:
- Sự hồi sinh của cuộc sống con người.
- Nghệ thuật đảo ngữ khiến hai từ 'lom khom', 'lác đác' nổi bật, nhấn mạnh sự hiu quạnh, hoang vắng.
- 'Lom khom dưới núi vài chú' => Nhỏ bé, lẻ loi trước thiên nhiên.
- 'Lác đác bên sông chợ mấy nhà' => Thể hiện sự chán nản, heo hút, mệt mỏi, thiếu sức sống trong khung cảnh dù có sự xuất hiện của con người.
=> Nỗi nhớ quê hương đậm đà của người xa xứ, rời xa chốn phồn hoa đô hội, nhìn thấy cảnh thưa thớt, lạnh lẽo lại càng tăng thêm nỗi nhớ.
* Hai câu luận:
- Âm thanh của cuộc sống xuất hiện.
- Tiếng chim quốc, chim đa đa rôm rả, làm nổi bật sự tĩnh lặng của thiên nhiên rộng lớn, cô lập con người trong nỗi sầu tư.
- Nỗi nhớ thương quê nhà da diết, là nỗi buồn xa xứ, lòng đau xót, bất lực trước thời cuộc rối ren. Tác giả thể hiện tình yêu quê hương, đất nước sâu sắc, tinh tế qua cảnh sắc thiên nhiên.
* Hai câu kết:
- Đóng lại bài thơ với cảm xúc buồn thương sâu sắc, đồng thời mở ra một khía cạnh mới với một giọng thơ chậm rãi, như tâm sự.
- Mở lời về nhận thức cá nhân về sự cô độc, lẻ loi.
- Ý thức về cái tôi cá nhân, giữ cho tâm hồn thanh cao, lòng yêu nước sâu sắc, từ chối những ảnh hưởng của thời đại. Bà dần buông bỏ những vướng mắc cuộc sống, quyết tâm giữ cho tâm hồn thanh tịnh với chỉ 'một mảnh tình riêng ta với ta'.
3. Kết bài
- Qua Đèo Ngang, một tác phẩm thất ngôn bát cú tuyệt vời, với bút pháp mô tả cảnh ngụ tình tinh tế và tài năng, Bà Huyện Thanh Quan đã chuyển đạt những cảm xúc cá nhân, như niềm nhớ nhà, tình yêu quê hương và sự đau lòng, tuyệt vọng trước biến đổi của thời đại.
II. Mẫu bài văn chứng minh nghệ thuật mô tả cảnh ngụ tình trong bài Qua đèo Ngang (Chuẩn)
Đèo Ngang, nằm trong dãy Hoành Sơn, một nhánh nhỏ của dãy núi Trường Sơn, là địa điểm đặc biệt, chia cắt ranh giới giữa Quảng Bình và Hà Tĩnh, là nguồn cảm hứng cho nhiều nhà văn và thi sĩ. Cao Bá Quát với Đăng Hoành Sơn, Nguyễn Khuyến với Quá Hoành Sơn, và không thể không nhắc đến Qua Đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan, một trong hai nữ thi sĩ tài năng nhất của văn học học trung đại Việt Nam cùng với Hồ Xuân Hương. Khác biệt với phong cách sắc nhọn của bà chúa thơ Nôm, Bà Huyện Thanh Quan tạo ấn tượng với độc giả bằng một thơ nhẹ nhàng, sâu lắng, đong đầy cảm xúc suy tư. Đặc biệt, thủ pháp tả cảnh ngụ tình trong Qua Đèo Ngang là nét đặc trưng tôn lên phong cách thơ của bà.
Nếu đọc Qua Đèo Ngang một lần, ta sẽ nhận thấy bài thơ chủ yếu tập trung vào mô tả cảnh, không hiểu rõ ngữ cảnh sáng tác và tâm trạng tác giả, có thể dễ nhầm lẫn, nghĩ rằng đây chỉ là một bức tranh phong cảnh thiên nhiên u tối...(Còn tiếp)
>> Xem mẫu bài viết Chứng minh nghệ thuật mô tả cảnh ngụ tình trong bài Qua đèo Ngang đầy đủ tại đây.
"""""""KẾT THÚC""""""-
Trong bài văn Phê Phán Hình Tượng Tình Yêu Trong Tác Phẩm Qua Đèo Ngang, học sinh có thể tham khảo thêm: Đánh Giá Tâm Lý Nhân Vật Trong Bài Thơ Qua Đèo Ngang, Phân Tích Chi Tiết Về Thể Loại Văn Học và Nghệ Thuật Trong Qua Đèo Ngang, Phân tích Cảm Nhận Văn Hóa Trong Bài Thơ Qua Đèo Ngang, Sự Mô Tả Về Thiên Nhiên Ở Đèo Ngang và Tâm Hồn Của Người Lữ Khách Xa Quê Qua Bài Thơ Qua Đèo Ngang, Văn Học Lớp 8 để hiểu thêm về nội dung, văn hóa và nghệ thuật của bài thơ cũng như cách xây dựng ý cho một bài văn.