Buzz
Dàn ý
I. Mở bài
- Giới thiệu vài nét về tác giả Lê Minh Khuê: một tác giả thuộc thế hệ nhà văn trong thời kì kháng chiến chống Mĩ
- Giới thiệu về văn bản “Những vì sao xa xôi”: khắc họa thành công hình ảnh tiêu biểu của những nàng công chúa thanh niên xung phong trên tuyến đường chiến lược
II. Thân bài
1. Hoàn cảnh sống và chiến đấu
- Các nàng sống trong một cái hang dưới chân cao điểm – nơi tập trung nhiều bom đạn và sự nguy hiểm ác liệt
- Họ uống nước suối đựng trong ca hoặc bi đông, tắm ở suối, dụng cụ giải trí duy nhất là một cây đài bán dẫn nhỏ để nghe nhạc và tin tức
- Công việc đặc biệt nguy hiểm: chạy trên cao điểm cả ngày, phơi mình giữa vùng trọng điểm, sau mỗi trận bom phải đo khối lượng đất đá lấp vào hố bom, khi cần thì phải phá bom.
⇒ Hoàn cảnh sống vô cùng nguy hiểm, luôn căng thẳng, cái chết luôn rình rập đòi hỏi sự bình tĩnh, tự tin và dũng cảm.
2. Điểm chung của các nàng
- Họ có phẩm chất chung của người chiến sĩ thanh niên xung phong:
- Họ có lí tưởng sống cao đẹp: họ sẵn sàng hi sinh tuổi thanh xuân, hi sinh hạnh phúc cá nhân để nghe tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc
- Kiên cường dũng cảm đối mặt với mưa bom bão đạn
+ Nơi các nàng làm việc quả là một thử thách, không sợ hi sinh
+ Bị thương nhưng vẫn sẵn sàng bám trụ chia lửa cùng đồng đội
- Tinh thần trách nhiệm cao với công việc: Khối lượng công việc lớn nhưng các nàng thường cố gắng hoàn thành tốt mà không cần nhờ đến sự giúp đỡ
- Họ còn có tình đồng chí, đồng đội gắn bó đầy yêu thương
+ Khi Nho bị thương, chị Thao lo cho Nho, Phương Định rửa cho Nho bằng nước đun sôi, tiêm cho Nho, chăm sóc Nho như một cô y tá thành thạo
⇒ Chính tình đồng đội ấy giúp các nàng động viên nhau hoàn thành nhiệm vụ
3. Điểm riêng của mỗi người
- Nhân vật Nho
+ Nho là em út, tính trẻ con, thích ăn kẹo, có dáng vẻ nhỏ nhắn, cứ mỗi lần đi trinh sát về lại đi tắm khiến Phương Định liên tưởng Nho như một que kem mát mẻ. Nhưng khi bị thương lại luôn là một nàng công chúa rắn rỏi và bản lĩnh
- Nhân vật Thao
+ Chị Thao là chị cả nhưng lại thích làm duyên: Lông mày tỉa nhỏ như cái tăm, áo lót cái nào cũng thêu chỉ màu. Chị rất chăm chép bài hát mặc dù không hát trôi chảy bài nào.
+ Trong công việc luôn dũng cảm quyết đoán nhưng lại rất sợ máu và sợ vắt
⇒ Trong chị có sự kết hợp giữa cái nhút nhát, mềm yếu và cái bản lĩnh quyết đoán đến vô cùng
- Nhân vật Phương Định
+ Định là một nàng công chúa hồn nhiên, hay mơ mộng hay sống với kỉ niệm của thiếu nữ ở thành phố nơi nàng sống
+ Phương Định còn rất dũng cảm trong một lần phá bom, nàng bản lĩnh hơn khi nghĩ rằng có ánh mắt các chiến sĩ dõi theo mình
+ Nàng không sợ chết mà chỉ sợ đường không thông không hoàn thành nhiệm vụ
⇒ Các nàng đều có những nét tính cách đẹp đẽ và đáng yêu, là những con người sinh động từ cuộc sống thực bước vào tác phẩm một cách tự nhiên
III. Kết bài
- Khẳng định lại những thành công về nội dung nghệ thuật:
+ Nghệ thuật: ngôi kể thứ nhất, miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế
+Nội dung: Khẳng định sự kiên cường bất khuất cùng những phẩm chất vô cùng đáng yêu của ba nàng công chúa nói riêng và thế hệ trẻ Việt Nam bấy giờ nói chung.
Bài mẫu
Trong văn học, những dòng văn có thể như những cánh cửa thần kỳ, mở ra những khoảng thời gian đã qua. 'Những ngôi sao xa xôi' của Lê Minh Khuê là một ví dụ điển hình. Tác phẩm này đã tái hiện một cách sinh động cuộc sống đầy cảm xúc của tổ trinh sát mặt đường trên con đường chiến lược Trường Sơn thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Trong đó, ba nữ thanh niên xung phong Nho, Phương Định và chị Thao nổi bật với sức trẻ và lòng dũng cảm của mình.
Tổ trinh sát mặt đường gồm ba cô gái thanh niên xung phong: Nho, Phương Định và chị Thao. Họ sinh sống trong một hang dưới chân cao điểm. Hang này thường xuyên bị máy bay Mỹ tấn công dữ dội. Con đường trở nên 'đỏ mặt, trắng tàn' vì những vết nứt, những mảnh bom bắn vỡ. Cảnh này đầy rẫy những thương tích: cây cỏ gãy ngã, đá lún, vài thùng xăng hoặc ô tô hỏng bị rỉ sét nằm rải rác trên mặt đất.
Công việc của họ vô cùng nguy hiểm và khó khăn. Khi có bom nổ, họ phải chạy đến để lấp đầy hố bom bằng đất, đếm bom chưa nổ, và phá bom. Họ cảm thấy thần chết luôn 'ẩn trong bụng những quả bom'. Thần kinh căng trở nên như dây đàn đang giãn ra. Trong khi các đơn vị thanh niên xung phong thường ra đường vào buổi tối, thì tổ trinh sát lại phải 'chạy trên cao điểm cả ban ngày' dưới cái nắng chói chang. Khi trở về từ cao điểm, họ đều có vẻ mệt mỏi, với 'đôi mắt sáng lên', 'răng lóe lên' mỗi khi cười, và khuôn mặt 'đầy mồ hôi'.
Cả ba cô gái đều đáng yêu và đáng ngưỡng mộ. Nhưng Phương Định là người để lại ấn tượng sâu sắc nhất. Phương Định, người con gái Hà Nội, với mái tóc dày, mềm mại, và vóc dáng cao ráo, kiêu hãnh như hoa loa kèn. Đôi mắt của Định được mọi người đánh giá là 'rất sâu và xa xăm'. Nhiều người lính và lái xe thường 'hỏi thăm' hoặc gửi những lá thư dài cho Định. Mặc dù Định có vẻ kiêu kì khi gặp gỡ một anh lính 'tài giỏi' nào đó, nhưng thực tế, trong tâm trí cô, 'người phụ nữ đẹp nhất, thông minh nhất, dũng cảm nhất là những người mặc quân phục, đeo ngôi sao trên mũ”.
Phương Định là một cô gái trẻ tuổi, yêu đời, và đầy cá tính. Từ khi còn nhỏ, cô đã thích hát. Cô thường ngồi trước cửa sổ nhỏ của căn phòng nhỏ ở nhà mình và 'hát to lên mà không phải làm gì khác'. Bàn học của cô luôn 'đầy quyển sách', đến mức mẹ cô phải 'làu bàu': 'Con gái mày làm cái gì vậy? Khi đã lấy chồng rồi mà vẫn còn... vẫn còn...!'. Vì vậy, ngay từ khi còn ở nhà, cô đã quyết định 'không lấy chồng'.
Sinh sống trong hoàn cảnh chiến tranh với bom đạn liên tục, nguy cơ tử thần luôn rình rập, nhưng Định vẫn thích hát. Cô thường hát những bài hát dân ca, những giai điệu truyền thống, như bài Ca-chiu-sa của quân đội Hồng Quân Liên Xô, hoặc những bài dân ca nổi tiếng khác... Định còn tự sáng tác những bài hát, mà chị Thao thường ghi lại trong sổ tay. Định thường hát trong những khoảnh khắc 'im lặng' giữa những tiếng máy bay trinh sát vọng lại, trong khi nguy cơ bị tấn công từ trên trời ngày càng cao. Định hát để động viên Nho, chị Thao và chính bản thân mình. Hát khi 'máy bay rít, bom nổ; nổ trên cao điểm, cách cái hang này khoảng 300m'. Hát trong không khí ngột ngạt: 'Khói lên và cửa hang bị che lấp'. Đúng là 'tiếng hát vượt qua tiếng bom' của những người phụ nữ trong tổ trinh sát mặt đường, những con người khát khao làm nên những truyền thuyết anh hùng'.
Trong cuộc kháng chiến chống lại Mỹ, ở cả hai miền Nam và Bắc, hàng vạn, hàng triệu thanh niên đã đi ra trận với tinh thần quyết tâm, để 'đánh cho Mỹ chạy, đánh cho giặc chạy' để giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Tiền tuyến gọi gắm, hàng ngàn cô gái mang trong mình tinh thần Bà Trưng, Bà Triệu đã xung phong ra tiền tuyến. Con đường chiến lược Trường Sơn đã được chắp vá bằng máu, mồ hôi và những kỳ tích phi thường của những người con gái Việt Nam anh hùng.
'Những ngôi sao xa xôi' đã ghi lại một cách chân thực những chiến công âm thầm của tổ trinh sát mặt đường. Trong cảnh phá bom trên cao điểm, Lê Minh Khuê đã sử dụng phong cách viết hiện thực nghiêm ngặt để tái hiện một cách sinh động cảnh phá bom nguy hiểm, từ đó tôn vinh sự dũng cảm phi thường của tổ trinh sát mặt đường. Chị Thao, Nho và Phương Định đã chiếu sáng giữa lửa bom đạn. Chiến công âm thầm của họ mãi mãi ghi trong lòng dân tộc. Tổ quốc và nhân dân sẽ không bao giờ quên những nữ anh hùng Đồng Lộc, những nữ anh hùng trên con đường chiến lược Trường Sơn:
... 'Đất nước ta hiền hậu
Có bầu trời làm dịu đi nỗi đau
Em nằm trong lòng đất
Như một phần của trời
Đêm đêm, tâm hồn em tỏa sáng
Những ngôi sao lấp lánh, lung linh...'
('Bầu trời đầy bom đạn' - Nguyễn Thị Hồng)
Định, cô gái Hà Nội xinh đẹp, dũng cảm giữa cuộc chiến tranh, giàu lòng yêu thương đồng đội. Cô cũng thích 'làm dáng' như cô thôn nữ xưa ngồi bên giếng làng nhìn mình trong gương, mỉm cười. Định 'ngắm' đôi mắt của mình trong gương. Cô tự hào về đôi mắt của mình 'dài, màu nâu, hay nhấp nhô như ánh nắng'. Trái tim của Định chứa đựng nhiều tình yêu thương. Sau mỗi trận chiến, chị Thao lại cất tiếng hát, Nho dù mới tắm xong dưới suối nhưng đã đòi kẹo. Còn Định, niềm vui 'trẻ thơ... bung ra, phơi phới' khi nhặt được những hạt mưa đá trên cao điểm. Và hình bóng của mẹ, cửa sổ, những vì sao trên bầu trời thành phố, chiếc xe đầy thùng kem, con đường nhựa về đêm, cái mái vòm nhà hát... tất cả những điều ấy 'vây quanh mạnh mẽ như sóng' trong tâm hồn cô gái trong thời kỳ bom đạn. Đôi mắt của Định, của Nho, của chị Thao, của hàng nghìn cô gái trên các cao điểm, những điểm trọng yếu trên con đường chiến lược Trường Sơn, và trái tim rực lửa của họ, của những người con gái Việt Nam anh hùng là 'Những ngôi sao xa xôi' sẽ mãi mãi tỏa sáng.
Truyện 'Những ngôi sao xa xôi' của Lê Minh Khuê đã làm sống lại trong lòng chúng ta hình ảnh tuyệt đẹp và những chiến công phi thường của tổ trinh sát mặt đường, của Phương Định, Nho, chị Thao, của hàng nghìn, hàng vạn cô gái xung phong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Chiến công âm thầm của Phương Định và đồng đội là bài ca anh hùng.
Chiến tranh đã qua đi. Sau ba thập kỷ, việc đọc truyện 'Những ngôi sao xa xôi' cho chúng ta cảm giác như được sống lại những năm tháng hào hùng của dân tộc. Phương Định, vẫn mãi là biểu tượng rực rỡ trong lòng chúng ta với sự ngưỡng mộ vô biên.
