Dưới đây là đề bài cho phần phát biểu cảm nghĩ về bài thơ Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới trở về quê
Phát biểu về bài thơ Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới trở về quê
I. Kế hoạch Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới trở về quê (Chuẩn)
1. Giới thiệu:
- Tóm tắt về tác giả và tác phẩm.
2. Phần chính:
a. Hai dòng thơ đầu:
- Phản ánh: 'Trẻ thơ rời xa, người già trở về': Trẻ - già, xa nhà - quay lại
=> Khoảng thời gian rời xa quê rất dài.
- Sự tương phản: 'Hương vị quê, giọng quê không đổi':
+ Điều không thay đổi: hương vị quê
+ Điều thay đổi: mái tóc đã phai.
=> Thời gian có thể làm thay đổi bề ngoài nhưng không thể thay đổi tình yêu với quê hương.
=> Tình cảm sâu sắc, bền bỉ của nhà thơ dành cho quê hương.
b. Hai dòng thơ sau:
- Sự đấu tranh khi trở về quê hương: 'Con trẻ bất nhìn nhận, khách bất nhận diện/Bé hỏi: khách quê ở đâu?'
+ Quay về quê nhưng lại bị gọi là 'khách', trở thành một người xa lạ ngay trên quê hương của mình.
+'Con trẻ' là thế hệ mới của quê hương, không nhận ra nhân vật trung thành là điều dễ hiểu nhưng điều đó khiến cho nhà thơ không khỏi cảm thấy chua xót.
=> Lời thơ thể hiện sự trớ trêu, hài hước, nhưng ẩn sau đó là nỗi buồn chua xót của thi nhân.
c. Kỹ thuật:
- Sử dụng nghệ thuật so sánh tài tình.
- Cấu trúc độc đáo, tình huống không ngờ.
- Nhịp thơ chậm rãi để thể hiện tâm trạng của nhà thơ.
3. Kết luận:
Tóm tắt về giá trị của bài thơ
II. Mẫu bài văn Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê (Chuẩn)
Hạ Tri Chương là một nhà thơ vĩ đại thời Đường, là bạn đồng nghiệp của thi sĩ Lý Bạch. Ông để lại hơn hai mươi bài thơ cho thế hệ sau, trong đó có bài 'Hồi hương ngẫu thư' hay 'Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê' được xem là kiệt tác của ông.
'Thiếu tiểu li gia, lão đại trở về
Hương âm vẫn nguyên vẹn, mái tóc đã bạc
Trẻ lạ không hiểu, người quê đến từ đâu?
Hỏi: khách tới từ chốn nào?'
Quê hương là nơi thân thương, là nơi chôn nhau sâu trong tâm hồn của mỗi người. Ai đi xa quê hương đều mang theo trong lòng những nỗi nhớ không phai. Như thi sĩ Giang Nam từng viết:'Nếu không nhớ quê hương/ Thì không thể trở thành người lớn'.
Nhìn vào hai câu thơ đầu, ta thấy rõ tình trạng xa quê của nhà thơ Hạ Tri Chương.
'Thiếu tiểu li gia, lão đại trở về
Hương âm vẫn còn, tóc đã đổi màu'
(Lúc trẻ, khi về già
Giọng quê vẫn đó, tóc thì đã bạc)
Tác giả đã sử dụng phép đối để làm nổi bật tình cảnh của mình: thiếu tiểu - lão đại (trẻ - già), li gia - hồi (rời nhà - quay về). Thi nhân đã phải xa quê hương, gia đình từ khi còn nhỏ, sống xa xứ, đến khi già mới có dịp quay về. Thời gian xa cách quê hương của nhà thơ gần như cả một đời, không phải chỉ vài năm ngắn ngủi. Hạ Tri Chương ra đi vì sự nghiệp, vì lý tưởng lớn, nhưng rời xa gia đình, quê hương, ai mà không mong mỏi được trở về, đặc biệt là khi tóc đã bạc. Vì vậy, có thể thấy, câu thơ đầu tiên là một lời giãi bày, một lời giải thích cho sự 'hồi hương' - trở về hiện tại của nhà thơ. Ở câu thơ thứ hai, tác giả xây dựng sự đối lập giữa cái thay đổi và cái không đổi. Những âm điệu của quê hương trong giọng nói vẫn nguyên vẹn nhưng mái tóc giờ đây đã không còn 'xanh' như trước, đã thêm vào đó những nếp nhăn của cuộc sống. Giọng quê là hơi thở, là bóng dáng của quê hương, của tổ tiên, vì vậy dù ở xa cách nơi nào, nhà thơ vẫn giữ gìn giọng nói ấy. Thời gian có thể làm thay đổi bề ngoại hình nhưng không thể làm phai nhạt tình yêu quê hương. Điều này thể hiện sự gắn bó, trung thành với quê hương của tác giả. Hơn nửa cuộc đời sống trong vinh quang, giữa thành phố sôi động - Trường An, nhưng cuối cùng, ông vẫn quay về quê hương, vẫn giữ được tiếng nói của quê nhà, điều đó thực sự đáng khâm phục.
Tuy nhiên, trong quãng đời của mình, cũng có những bi kịch riêng. Và bi kịch đó xuất hiện khi Hạ Tri Chương trở về quê hương:
'Nhưng đứa trẻ không quen biết
Hỏi rằng: người xa lạ từ đâu lại tới?'
(Nhìn những đứa trẻ lạ lẫm, không chào hỏi
Đặt câu hỏi: người lạ đến từ nơi nào?)
Trở lại quê cũ nhưng lại bị gọi là 'khách', Hạ Tri Chương bỗng chốc trở thành người xa lạ ngay trên quê hương của mình. Nhưng điều này cũng không lạ, vì tác giả đã rời xa quê hương từ lâu, lũ trẻ là thế hệ mới của ngôi làng, nên họ không biết ông là ai cũng là điều dễ hiểu. Tuy vậy, sự hồn nhiên, ngây thơ của những đứa trẻ khi hỏi 'người xa lạ từ đâu lại tới' lại vô tình gợi lên nỗi đau, niềm chua xót trong lòng thi nhân về sự thay đổi của cuộc sống và con người trong quê nhà. Đọc những dòng thơ, ta cảm nhận được sự đối lập giữa hai phía của câu thơ, một bên là 'quen biết' - gặp gỡ nhưng bên kia lại là 'không quen biết' - xa lạ. Mặc dù câu thơ này thể hiện một tình huống hóm hỉ, nhưng bên dưới đó lại ẩn chứa một nỗi buồn sâu thẳm, đầy chất đắng của thi nhân. Trở lại quê hương, nhưng lại bị hỏi là 'khách ở đâu lại chơi?', liệu có ai không cảm thấy chua xót trong lòng được chứ, đặc biệt là với một người con yêu quê hương, gắn bó với quê hương như Hạ Tri Chương?
Nhìn bức tranh mà tôi vẽ, tôi thấy quê hương mình trong từng đường nét, từng gam màu. Đó không chỉ là nơi tôi sinh ra, mà còn là hơi thở của cuộc sống, là nguồn động viên mãnh liệt cho tâm hồn tôi.
Dưới bầu trời xanh ngắt, tôi lang thang trong cánh đồng lúa mênh mông. Mỗi cánh cỏ, mỗi hạt bụi đều kể lên một câu chuyện, một kỷ niệm. Đây là quê hương của tôi, nơi mà tôi luôn gắn bó và trở về sau những cuộc phiêu lưu xa xứ.
Nắng vàng chiếu sáng khắp nơi, làm cho mảnh đời tôi thêm rực rỡ. Bên cạnh những cung bậc cảm xúc, những niềm vui và nỗi buồn, quê hương vẫn luôn là điểm tựa, là niềm tự hào của tôi.
Trong tiếng hát của gió, trong khúc nhạc của dòng sông, tôi nghe tiếng gọi của quê hương. Mỗi đêm trăng lên, mỗi buổi sáng mai, là lời nhắc nhở về nguồn gốc, về ước mơ và khát khao của mình.
