“Lời nói do tâm sinh”, bản chất tốt xấu của con người hiện rõ qua lời nói và hành động.

1. Lời nói do tâm sinh
Nghe lời Phật dạy về nhận biết người tốt xấu. Lời nói là biểu hiện đầu tiên của phẩm hạnh, cần giữ thủ đức để hưởng phúc báo. Học nói chỉ mất 2 năm, nhưng học cách im lặng cả đời.
Nói là năng lực, im lặng là trí tuệ. Bản chất của con người có thể nhận biết qua lời nói. Nói những điều làm tổn thương sẽ mất đi phúc báo.
Cuộc sống của những người thường dùng lời lẽ cay độc thường cô đơn và ít bạn bè. Không ai muốn sống với người thường xuyên trách móc và làm tổn thương.
Người có vận mệnh tốt biết giữ lời nói điều độ, không chỉ thể hiện đạo đức mà còn truyền đạt sự khích lệ và động viên cho người khác.
Biết rõ một người không cần phải nói hết, hãy dành chút không gian cho họ và cho bản thân mình.

Công lao không cần phải đòi hỏi hết mức, hãy để lại phần cho người khác và cho bản thân mình.
Đúng lý không cần phải tranh cãi hết cỡ, hãy dành phần cho người khác và cho bản thân mình.
Tài năng không nên tự cao tự đại, hãy để lại phần cho người khác và cho bản thân mình.
Mọi mối quan hệ có thể bị hỏng vì lời nói không hay, hãy trân trọng từng lời và gìn giữ mối quan hệ của mình.
Cổ nhân đã nói: 'Lời nói phản ánh tâm tính', điều này cho thấy người ta sẽ nói những gì phản ánh bản tính của họ. Người hiền hậu thường nói nhẹ nhàng, hòa ái, trong khi người mang trong lòng oán hận thì lời nói thường mang tính hung ác, cay độc. Người khiêm nhường sẽ nói những lời nhẹ nhàng, nhã nhặn. Còn người tự cao thường nói rất kiêu căng và khó nghe.
Nước sâu thì dòng chảy chậm, người tôn trọng thường nói nhẹ nhàng và từ tốn.
1. Khi gặp vấn đề, hãy nói chậm rãi. Dù gặp vấn đề khó khăn nhưng hãy bình tĩnh suy nghĩ trước khi diễn đạt, việc này sẽ làm cho người nghe cảm thấy ổn định và tăng độ tin cậy của bạn.
2. Khi phải nhắc nhở, hãy sử dụng tính hài hước. Đôi khi việc dùng lời nhắc nhở một cách hài hước và tích cực có thể làm cho người nghe không cảm thấy căng thẳng và gìn giữ sự hòa hợp trong mối quan hệ.
3. Khi chưa hiểu rõ, hãy nói cẩn thận. Trong trường hợp bạn không hiểu rõ vấn đề, hãy cân nhắc để diễn đạt một cách cẩn thận, điều này sẽ làm cho người nghe tin tưởng vào sự đáng tin cậy của bạn.
4. Không nên nói về chuyện chưa xảy ra. Mọi người không thích người khác nói lung tung và phỏng đoán. Nếu bạn không bao giờ nói về những điều chưa chắc chắn hoặc chưa xảy ra, bạn sẽ được coi là một người trưởng thành, có trách nhiệm và chăm chỉ.
5. Trước khi hứa, hãy cân nhắc cẩn thận. Đừng hứa những điều mà bạn không chắc chắn có thể thực hiện, điều này sẽ giữ cho người nghe tin tưởng vào bạn và tôn trọng bạn hơn.
6. Hãy tránh nói những lời làm tổn thương người khác, đặc biệt là trong mối quan hệ gia đình và bạn bè. Điều này sẽ giúp bạn được coi là một người tốt bụng và tôn trọng người khác.
7. Khi ai đó cảm thấy đau lòng, hãy lắng nghe chia sẻ của họ. Đừng đặt áp lực lên họ bằng cách nói chuyện với nhiều người khác nhau. Hãy hiểu và chia sẻ tâm tư của họ một cách nhẹ nhàng và chân thành.
8. Hãy cẩn trọng khi phê phán việc của người khác. Tránh bàn luận về cuộc sống hay hành động của người khác một cách quá mức, điều này sẽ tạo ra một không gian thoải mái và tin cậy trong giao tiếp.
9. Lắng nghe cách người khác nói về bạn. Hãy lắng nghe và chấp nhận những ý kiến của người khác về bạn, điều này sẽ giúp bạn hiểu và tôn trọng góc nhìn của họ.

3. Nói chẳng qua là khả năng, nhưng biết khi nào nên im lặng mới là trí tuệ thực sự.
Nói chuyện không chỉ là kỹ năng mà còn là một nghệ thuật. Dù là những lời ý nghĩa hay lời đẹp, cũng cần suy nghĩ kỹ trước khi phát ngôn. Nếu nói những điều không tốt có thể khiến cả hai bên cảm thấy mất hứng thú, thì chẳng nên lên tiếng.
Những điều không tốt, hãy cân nhắc trước khi bày tỏ:
1. Tránh nói những lời buồn chán, nản lòng.
Một số người thường thích phát ngôn những lời buồn chán để làm cho người khác mất hứng thú. Thực tế, trong cuộc sống, chúng ta cần những lời động viên từ người khác. Nếu không có ai khích lệ, thì ít nhất chúng ta phải tự mình làm điều đó. Nếu không lạc quan và lại nói ra những lời tiêu cực, chúng ta sẽ rơi vào tình trạng suy sụp.
2. Hãy tránh nói những lời tức giận.
Khi tức giận, chúng ta thường mất kiểm soát và nói những lời đầy giận dữ, có thể gây tổn thương cho người khác hoặc cho chính bản thân mình. Khi bị xúc phạm, cần giữ tinh thần tỉnh táo, không nên phát ngôn ngẫu nhiên, bởi lời nói khi tức giận thường gây ra những hậu quả không mong muốn.
3. Tránh nói những lời oán trách
Khi không hài lòng, thường nói ra những lời bất mãn, oán giận ông chủ, bạn bè, thậm chí cả gia đình. Nếu thường xuyên nói những lời oán trách, người khác nghe được sau này sẽ sử dụng để nói về bạn, gây ra mâu thuẫn và xung đột, khiến bạn phải đối đầu, cuối cùng tự làm tổn thương bản thân. Điều đó có ý nghĩa gì đâu?
4. Tránh nói những lời tổn thương
Có người lỗ mãng phát ngôn tùy tiện, không biết tôn trọng người khác, thường nói những lời tổn thương, có lúc “hại người ích ta”, nhưng cũng có khi “hại người hại mình”. Lời nói tổn thương có thể chỉ là nhất thời, nhưng ảnh hưởng có thể lâu dài và vĩnh viễn.
5. Tránh nói những lời khoe khoang
Có người thích tuyên truyền về bản thân, tự khen ngợi, nhưng điều đó thường khiến người khác không đồng tình. Hãy để người khác đánh giá và khen ngợi bạn, và hãy giữ cho bản thân luôn khiêm tốn.
6. Tránh nói dối
Phật giáo dạy rằng 'cấm nói dối' là một trong năm quy tắc cấm của ngũ giới. Nói dối có nghĩa là 'thấy mà nói không thấy'.
Trong truyện ngụ ngôn 'Sói đến rồi', ta thấy hậu quả nghiêm trọng của việc nói dối. Một lời nói dối có thể lan truyền như một lũ sói, gây ra nhiều hậu quả khó lường.
7. Tránh tiết lộ bí mật
Trên thế giới này, mọi người đều có những bí mật riêng tư, từ gia đình đến công việc, từ nghiệp vụ đến quốc gia. Việc tiết lộ bí mật có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Chúng ta cần phải thực hiện việc bảo vệ thông tin riêng tư, tránh việc tiết lộ bí mật mà không suy nghĩ kỹ lưỡng về hậu quả có thể xảy ra.
8. Giữ kín lời đàm tiên
Mỗi người đều có những bí mật riêng tư mà không muốn người khác biết. Việc tiết lộ những điều này không chỉ là không tôn trọng người khác mà còn phản ánh tính chất đạo đức của chính mình.
Trong giao tiếp, chúng ta cần giữ khẩu đức và tôn trọng sự riêng tư của người khác. Bằng cách này, chúng ta không chỉ tạo ra môi trường giao tiếp lành mạnh mà còn đem lại hạnh phúc cho bản thân.
ST
