Buzz
Cứu cánh cho nhân loại?
Hàng năm, con người thải ra môi trường khoảng 300 triệu tấn nhựa, lan tràn khắp nơi rồi đổ vào bãi rác; có thể những vật nhựa bạn từng vứt đi cách đây nhiều năm vẫn còn tồn tại trên Trái Đất này. Tình hình trở nên tồi tệ hơn khi nhựa biến thành vi nhựa - những hạt nhựa nhỏ bắt đầu xuất hiện trong nước, biển và thậm chí trong cơ thể con người. Mặc dù vẫn chưa tìm ra giải pháp xử lý nhựa hiệu quả.
Nhưng có lẽ Mẹ Thiên đã giữ câu trả lời cho vấn đề này. Các nhà khoa học đã phát hiện ra loài sâu bướm thích ăn rác thải nhựa. Mặc dù chúng không thể tiêu hủy hết rác thải mà chúng ta tạo ra, nhưng những phát hiện từ dạ dày của chúng có thể giúp chúng ta giải quyết vấn đề này.
“Thiên nhiên đã tặng chúng ta một khởi đầu tuyệt vời, chỉ cần chúng ta biết cách xử lý nhựa bằng phương pháp tự nhiên,” nhà sinh học và cũng là tác giả của nghiên cứu mới, Christophe LeMoine, đại học Brandon, nói. “Tuy nhiên, chúng tôi vẫn phải giải quyet một số thách thức trước khi có thể ứng dụng công nghệ này, tốt nhất là giảm thiểu sử dụng nhựa cho tới khi ta tìm ra giải pháp.”
Nhiều địa phương đã áp dụng các luật hạn chế rác thải nhựa, nhiều tập đoàn lớn cũng đã quyết tâm giảm thiểu sử dụng nhựa trong sản xuất, và nhiều gia đình cũng đã hiểu rõ hơn về tác động của nhựa đối với môi trường. Tuy nhiên, việc tái chế nhựa vẫn gặp khó khăn. Dù có cắt giảm được lượng rác thải khó phân hủy đó, vẫn còn hàng tấn nhựa đang tồn tại trên mặt đất và trong nước.
Trong tự nhiên, có một nhóm sinh vật được gọi là 'những người ăn nhựa'. Những sinh vật này có khả năng tiêu hóa những vật liệu nhựa, và các nhà nghiên cứu đã xác định khoảng 50 loài có khả năng ăn nhựa, từ vi khuẩn, nấm cho tới sâu bướm. Gần đây, đã phát hiện thêm một số loài côn trùng có khả năng biến đổi polyethylene - loại nhựa khó phân hủy nhất - thành năng lượng.
Giáo sư LeMoine và đồng nghiệp nghiên cứu con côn trùng được coi là tiềm năng nhất: ấu trùng của bướm sáp lớn - greater wax moth. Những con sâu này tận dụng vi khuẩn trong ruột để phân rã và chuyển hóa nhựa thành năng lượng. Các nhà khoa học tách riêng loài vi khuẩn đó ra và thử nuôi chúng trong phòng thí nghiệm, phát hiện ra chúng có thể sống cả năm chỉ cần ăn nhựa.
Tuy nhiên, không chỉ có loài vi khuẩn kia giúp con sâu ăn được nhựa; nhóm nghiên cứu còn phát hiện ra mối quan hệ mật thiết giữa con sâu và vi khuẩn trong ruột: cả hai đều có thể ăn nhựa. Khi hợp tác, chúng tiêu hóa nhựa nhanh chóng.
Những con sâu này không phải là sinh vật mới xuất hiện chỉ khi có quá nhiều rác thải nhựa. Trước đây, chúng là loài phá hoại trang trại ong, tấn công tổ ong và sống nhờ vào sáp ong, phấn hoa và cả mật.
Với con người, nhựa và sáp ong có vẻ không có liên quan, nhưng với ấu trùng của bướm sáp lớn, nhựa cũng chứa nhiều dưỡng chất như sáp. Nghiên cứu chỉ ra rằng cấu trúc của sáp ong chứa chuỗi carbon và hydro - thành phần chính của nhựa.
“Ấu trùng bướm sáp và vi khuẩn trong ruột phải phá vỡ cấu trúc hydrocarbon để tiêu hóa dinh dưỡng,” giáo sư LeMoine nói. “Và giả sử nhựa cũng có cấu trúc tương tự, lũ sâu có thể sử dụng cách này để phân giải nhựa, tạo ra dinh dưỡng.” Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng có vi khuẩn ưa sống bằng nhựa hơn là bằng sáp ong.
Nhưng sự tồn tại của loài khuẩn không có nghĩa là cần phải thả hàng tỷ vi khuẩn ra để tiêu hủy nhựa. Quan trọng nhất là cơ chế phân giải nhựa cho phép con sâu và vi khuẩn trong ruột chúng thu được dinh dưỡng từ đó. Thông qua họ, chúng ta có thể phát triển công nghệ xử lý nhựa hiệu quả.
Dù chặng đường có thể dài, nhưng cứ bắt đầu là đã đi được nửa rồi.
Xem thêm tại DiscoverMag
