Buzz
(Quê hương) - Theo giả thuyết phổ biến, Mặt Trăng được tạo ra từ những phần tử vụn của Trái Đất.
Mặt Trăng xuất hiện trong lịch sử, nhưng chỉ đến thời kỳ của Galileo Galilei, người ta mới bắt đầu nghiên cứu thiên thể lớn này với cái nhìn khoa học. Nghiên cứu mới từ các nhà khoa học tại trường ETH Zurich vừa được công bố, hé lộ thông tin mới về nguồn gốc của Mặt Trăng.
Công bố trên Science Advances cho thấy Mặt Trăng hấp thụ khí trơ, chủ yếu là heli và neon, từ lớp manti của Trái Đất. Phát hiện này làm củng cố thêm cho giả thuyết rằng một thiên thể chưa rõ đã va chạm với Trái Đất, tạo nên Mặt Trăng.
Nhà nghiên cứu Patrizia Will phân tích 6 mẫu thiên thạch Mặt Trăng, trong đó có các mẫu đá bazan - được hình thành khi magma trào lên từ bên trong Mặt Trăng và nhanh chóng nguội lại do ảnh hưởng của không gian lạnh. Sau khi hình thành, một lớp basan bảo vệ chúng khỏi bức xạ và gió Mặt Trời. Quá trình nguội của đá cũng tạo ra những hạt thủy tinh lung linh trên bề mặt Mặt Trăng.
Bà Will và đồng nghiệp phát hiện dấu vết của heli và neon trong các mẫu hạt thủy tinh, cho rằng đây là bằng chứng cụ thể Mặt Trăng đã hấp thụ những khí trơ này từ Trái Đất.
Không có bầu khí quyển bảo vệ, Mặt Trăng thường bị tấn công bởi những thiên thể trôi dạt trong vũ trụ. Có thể đã có một sự va chạm mạnh làm xói mòn bề mặt Mặt Trăng, khiến cho các tảng đá biến thành những viên thiên thạch rơi xuống Trái Đất, đặc biệt là tại các vùng sa mạc cát vàng ở Bắc Phi.
Trong thí nghiệm của mình, nhà nghiên cứu Patrizia Will đã phân tích mẫu đá Mặt Trăng được NASA thu thập từ vùng hoang mạc lạnh ở miền Nam Cực. Với vẻ ngoài màu đen bích, thiên thạch dễ dàng bắt gặp hơn trên nền tuyết trắng.
Bước đột phá nhờ vào cỗ máy tinh tế hàng đầu thế giới
Tại Phòng thí nghiệm Khí Trơ, Đại học Zurich, chiếc máy đo phổ khí trơ mang tên Tom Dooley - lấy cảm hứng từ bài hát của ban nhạc Grateful Dead - nằm đó, sẵn sàng hoạt động khi cần. Tom Dooley, nhân vật trong bài hát, bị treo lên cao, giống như cách nhà nghiên cứu treo máy để tránh những động đất từ cuộc sống hàng ngày.
Tom Dooley là thiết bị cực kỳ nhạy, là máy duy nhất trên thế giới đủ tinh tế để phát hiện một lượng nhỏ heli và neon trong mẫu vật. Sử dụng Tom Dooley, các nhà khoa học đã phát hiện những hạt thủy tinh siêu nhỏ, đồng thời khẳng định gió Mặt Trời không thể tạo ra chúng.
Tìm ra hướng đi mới trong nghiên cứu mẫu thiên thạch khổng lồ của NASA, các nhà khoa học đã đạt được đột phá. 'Tôi tin rằng sẽ sớm xuất hiện một cuộc đua trong nghiên cứu về khí trơ và các đồng vị trong thiên thạch', giáo sư Henner Busemann, một trong những người đầu tiên nghiên cứu khí trơ trên vật chất từ ngoài Trái Đất, nhận định về đột phá mới.
Ông tin rằng các nhà nghiên cứu sẽ sớm quan tâm đến xenon và krypton, những nguyên tố khó định danh. Sau đó, hydro hay halogen trong các thiên thạch rơi từ Mặt Trăng cũng sẽ được chú ý.
'Mặc dù những khí này không quan trọng cho sự hình thành sự sống, nhưng việc tìm hiểu cách chúng tồn tại qua quá trình hình thành Mặt Trăng có ý nghĩa lớn. Dữ liệu này sẽ hỗ trợ các nhà địa hóa học và địa lý học xây dựng mô hình chính xác hơn, về cách những nguyên tố này không bị ảnh hưởng bởi quá trình hình thành hành tinh, cả trong Hệ Mặt Trời hay ở bất kỳ đâu khác'.
Theo Science, Scitech
