(Tổ Quốc) - Có khả năng cao, hố này được hình thành bởi một thiên thể có đường kính lên đến 400 mét.
Dưới đáy đại dương sâu thẳm, có nhiều bí mật hơn cả bề mặt xa xôi của Sao Hỏa. Khám phá mới về một hố thiên thạch ngoài khơi phía Tây châu Phi một lần nữa nhấn mạnh rằng hiểu biết của chúng ta về đại dương vẫn còn hạn chế.
Đáng chú ý, hố thiên thạch này được hình thành sau một vụ va chạm xảy ra cách đây 66 triệu năm, cùng thời điểm vụ va chạm Chicxulub xảy ra, khiến loài khủng long tuyệt chủng. Vùng này, tạm gọi là “hố va chạm Nadir”, sẽ thay đổi kiến thức của chúng ta về sự kiện diệt vong từ hàng triệu năm trước.

Minh hoạ về vụ va chạm Chicxulub đã đánh dấu sự kết thúc của kỷ nguyên khủng long. Ảnh: NatGeo.
Giáo sư trợ lý Uisdean Nicholson tại Đại học Heriot-Watt đã tình cờ phát hiện ra hố va chạm Nadir trong quá trình phân tích dữ liệu địa chấn cho một dự án khác. Dấu hiệu đặc biệt cho thấy một vết của hố va chạm tồn tại ở độ sâu 400 mét dưới lớp trầm tích biển. “Nó có tất cả các đặc tính của một hố va chạm thiên thạch”, CNN dẫn lời ông Nicholson.
Để đưa ra kết luận cuối cùng, nhóm nghiên cứu sẽ phải đào sâu hơn vào lớp trầm tích, tìm kiếm những khoáng chất chỉ tồn tại trong hố va chạm. Tuy nhiên, các dữ liệu hiện có đã thu hút sự chú ý của cộng đồng chuyên môn: tỷ lệ giữa chiều ngang và chiều sâu của hố, độ cao của bờ đất xung quanh, độ cao của đất ở giữa hố đều phù hợp với các đặc điểm thường thấy của một vụ va chạm.
Các nhà khoa học đã sử dụng mô hình giả lập để xem liệu các đặc tính 'ảo' của sự kiện thiên thạch va chạm có thể phản ánh thực tế hay không, từ đó bước đầu xác nhận rằng khu vực này là một hố va chạm. Theo mô hình được coi là chính xác nhất, một thiên thể có đường kính 400 mét đã đâm vào đáy đại dương sâu 800 mét.

Vị trí của hố va chạm Nadir. Ảnh cắt ra từ nghiên cứu được đăng trên Science Advances.
Một va chạm lớn như thế này sẽ ngay lập tức gây ra một thảm họa. Một khối nước lớn, một tảng thiên thạch và một lượng lớn trầm tích sẽ bốc hơi ngay lập tức, và một quả cầu lửa sẽ xuất hiện trước mắt những người đứng cách xa hàng trăm dặm từ vị trí va chạm. Một trận động đất mạnh cấp độ 7 sẽ khiến khu vực gần bờ biển trở nên đổ nát, và một loạt sóng thần với độ cao khác nhau sẽ đổ vào các bờ biển xung quanh.
Họ hàng của 'kẻ hủy diệt khủng long'?
Kỳ lạ thay, hố thiên thạch Nadir cũng gần bằng tuổi với hố va chạm nổi tiếng Chicxulub, chỉ chênh lệch khoảng 1 triệu năm, xảy ra vào thời điểm 'chuyển đổi' giữa Kỷ Phấn Trắng và Kỷ Cổ (khoảng 66 triệu năm trước). Liệu hai sự kiện va chạm này có liên quan đến nhau không?
Ông Uisdean Nicholson đã đưa ra ba giả thuyết. Thứ nhất, có thể hai thiên thạch này đã tách ra từ một thiên thể lớn hơn, với 'kẻ anh' gây ra va chạm Chicxulub, trong khi 'em nhỏ' tạo ra hố va chạm Nadir. Nếu giả thuyết này đúng, hai thiên thạch đã cùng nhau kết thúc thời đại của khủng long.

Mô tả cách hố va chạm Nadir hình thành. Ảnh cắt từ nghiên cứu trên Science Advances.
Một khả năng khác, là hố va chạm Nadir có tuổi đời lâu hơn, và là kết quả của một sự va chạm giữa Hệ Mặt Trời và một vòng đai tiểu hành tinh. Sự kiện đã đưa một loạt các thiên thể bay vào Hệ, va chạm liên tục với Trái Đất và các hành tinh lân cận. Trong Kỷ Ordovic khoảng 470 triệu năm trước, một sự kiện tương tự đã xảy ra và tạo ra nhiều hố va chạm.
Giả thuyết cuối cùng cho rằng hai vụ va chạm không có liên quan gì, chỉ là sự trùng hợp. Theo các nhà nghiên cứu, mỗi 700.000 năm một vụ va chạm tạo ra hố thiên thạch lớn như Nadir sẽ xảy ra. Ở hiện tại, các chuyên gia cần phân tích mẫu vật mới để xác định nguồn gốc của “hố va chạm Nadir” - một khái niệm mới dựa trên giả thuyết.
“Việc khám phá bản chất của mối quan hệ (nếu có) với vụ va chạm Chicxulub là vô cùng quan trọng, giúp ta hiểu được điều gì xảy ra với Hệ Mặt Trời tại thời điểm đó, cùng với việc đặt ra những câu hỏi mới hấp dẫn”, ông Nicholson nhấn mạnh. “Nếu có hai vụ va chạm xảy ra cùng lúc, liệu có một hố thiên thạch khác nữa, và hiệu ứng của một loạt các vụ va chạm là gì?”
Theo Science Advances, ABC News và CNN
