Loài cá mới này được gọi là Sinocyclocheilus longicornus, sống trong một hang động hoàn toàn tối tăm ở phía tây nam tỉnh Quý Châu, Trung Quốc.
Sinocyclocheilus là một chi cá nước ngọt trong họ Cyprinidae đặc hữu của Trung Quốc. Được mô tả lần đầu tiên vào năm 1936, nó bao gồm 76 loài hợp lệ, trong đó 71 loài được nhóm thành năm nhóm loài.
Hầu hết các thành viên của chi cá này sống trong hoặc xung quanh các hang động và phần lớn chúng có những đặc điểm thích nghi điển hình của cá hang như thiếu vảy, thiếu sắc tố và suy giảm thị lực. Một số loài sẽ có 'sừng' ở phía sau đầu, nhưng chức năng của những chiếc sừng này vẫn chưa được giải thích rõ ràng.
Ngược lại, với các loài sống trên mặt đất hoặc ít được tìm thấy dưới lòng đất, lại không thể thấy được sự thích nghi rõ ràng của cá hang.

Tiến sĩ Jiang Zhou của Đại học Sư phạm Quý Châu và các đồng nghiệp cho biết: 'Chi cá dòng vàng Sinocyclocheilus là loài đặc hữu của Trung Quốc và chủ yếu phân bố ở các khu vực núi đá vôi ở Tây Nam Trung Quốc, bao gồm các tỉnh Quảng Tây, Quý Châu, Vân Nam và Hồ Bắc'.
'Sự phân bố hẹp, sự tương đồng về hình thái và sự thích nghi với môi trường hang động, chẳng hạn như sự thoái hóa hoặc mất mắt và vảy cơ thể, đã gây khó khăn cho việc phân loại chi và thường dẫn đến tranh cãi'.
Các nhà khoa học nói: 'Các loài Sinocyclocheilus gần như đều có mắt và cấu trúc giống sừng phát triển khác nhau ở phía sau đầu'.
'Hình thái mắt bao gồm các trạng thái bình thường, mắt nhỏ và không mắt'.
'Các loài có mắt bình thường và mắt nhỏ phân bố từ phía đông Quảng Tây qua phía nam Quý Châu đến phía đông Vân Nam, trong khi các loài không mắt chủ yếu phân bố ở lưu vực sông Hồng Thủy ở phía bắc Quảng Tây và lưu vực sông Nam Bàn Giang ở phía đông Vân Nam'.
'Cấu trúc giống sừng thường xuất hiện ở các loài thuộc nhóm loài Sinocyclocheilus angleis và Sinocyclocheilus microphthalmus'.
'Những loài có sừng này phân bố ở các lưu vực sông Nam Bàn Giang, Bắc Bàn Giang và Hồng Thủy thuộc thượng nguồn sông Châu Giang'.

Các đặc điểm thích nghi như thoái hóa mắt và tiến hóa sừng được phát hiện trong các nhóm liên quan đến hệ thống hang động ở các tỉnh Quảng Tây và Quý Châu. Các nghiên cứu kết hợp nhiều phương pháp khác nhau như hình thái học, phát sinh loài, phân tích tỷ lệ, xác định niên đại phân tử và phân bố, đã tiết lộ cả các mẫu và ngoại lệ riêng biệt trong quá trình tiến hóa của Sinocyclocheilus, làm cho nó trở thành một mô hình có giá trị để khám phá các khía cạnh mới về tiến hóa.
Loài mới được mô tả, Sinocyclocheilus longicornus, chỉ được phát hiện tại một nơi duy nhất, một hang động đứng ở thị trấn Hongguo, Quý Châu, Trung Quốc, ở độ cao 2.276 m.
Các nhà nghiên cứu cho biết: 'Không có ánh sáng bên trong hang động. Các cá thể của loài Sinocyclocheilus longicornus đều nằm trong một vũng nước nhỏ cách cửa hang khoảng 25 m'.
'Vũng nước này rộng khoảng 1,8 m và sâu 80 cm, nhiệt độ nước vào thời điểm lấy mẫu là 16 độ C và độ pH của nước là 7,4'.
Sinocyclocheilus longicornus có cơ thể giống như loài cá bạch tạng, không có vảy, không có sắc tố và đôi mắt nhỏ đã bị thoái hóa. Nó cũng có một cấu trúc giống như chiếc sừng đơn, tương đối dài, không có nhánh ở phía sau đầu.
Các nhà khoa học nói thêm: 'Sinocyclocheilus longicornus tập hợp với tám loài thuộc nhóm loài Sinocyclocheilus angularis trên cây phát sinh loài và có thể được chia thành Clade I và Clade II. Các cấu trúc giống sừng có độ dài không cố định và lần lượt có mặt ở Clade I và Clade II'.
'Dựa trên nghiên cứu hiện tại và các cây phát sinh loài trước đó, chúng tôi đưa ra giả thuyết rằng sự tiến hóa của chiếc sừng này có thể đã xảy ra ở ít nhất hai dạng độc lập từ một sự kiện suy yếu và một sự kiện mất đi'.
'Đối với mắt, có thể liên quan đến việc giảm kích thước mắt trong quá trình tiến hóa hoặc sự phong phú và thiếu hụt nguồn thức ăn trong quá trình tăng trưởng, phát triển, cũng như các đột biến gen liên quan'.
Phát hiện loài cá mới - Sinocyclocheilus longicornus được công bố trong một bài báo trên tạp chí ZooKeys.

Thông qua phân tích hình thái và so sánh bằng công nghệ mã vạch DNA, các nhà khoa học xác định đây là một loài mới và đặt tên cho chúng là “cá trê sừng vàng” do có cấu trúc giống như một chiếc sừng dài phát triển phía sau đầu.
Cyprinidae là Họ Cá chép, bao gồm cá chép và một số loài có quan hệ họ hàng gần như cá giếc, cá trôi, cá anh vũ... Các loài cá trong họ này có thể có nguồn gốc từ Bắc Mỹ, châu Phi và đại lục Á-Âu. Loài lớn nhất đã biết trong họ này là cá hô (Catlocarpio siamensis), có thể dài tới 3 m.
Loài lớn nhất tại Bắc Mỹ là Ptychocheilus lucius dài tới 1,83 m. Ngược lại, họ này cũng bao gồm nhiều loài nhỏ hơn 5 cm; và loài cá nước ngọt nhỏ nhất là Danionella translucida ở Myanma, chỉ dài tối đa 12 mm. Tất cả các loài trong họ này đều là cá đẻ trứng và hành vi sinh sản của phần lớn các loài là không bảo vệ trứng, tuy nhiên, cũng có một số ít loài làm tổ hoặc bảo vệ trứng.
Nguồn: Animalia; Không tin được; ZME
