Phát hiện một loài khủng long sinh sống dưới lòng đất cách đây 100 triệu năm

Khi nói đến việc đào hang, nhiều người thường nghĩ ngay đến các loài gặm nhấm nhỏ như chuột. Nhưng thực tế, vào thời Đại Trung Sinh, đã tồn tại một loài khủng long biết đào hang và sống dưới lòng đất.

Khoảng 10 năm trước, các nhà cổ sinh vật học phát hiện một số tàn tích hang động uốn khúc dài vài mét và rộng khoảng 70 cm dưới lòng đất ở phía đông nam Montana. Phân tích ban đầu cho thấy hang động này không hình thành tự nhiên mà có thể là một cái hang của loài động vật.

Khi cuộc khai quật tiếp tục, các nhà khảo cổ học phát hiện hóa thạch của một loài khủng long trong hang. Nhưng sau nghiên cứu, họ xác định rằng loài này lại là chủ nhân của hang đó.

Loài khủng long mới phát hiện được đặt tên là Oryctodromeus cubicularis - một cái tên có ý nghĩa kẻ đào hang trong tiếng Latin và Hy Lạp.

Mẫu vật đầy đủ nhất của loài Oryctodromeus (số hiệu MOR 1636a) là bộ hóa thạch của một con trưởng thành, bao gồm một phần của hộp sọ, cột sống lưng, đốt sống cổ, đốt sống đuôi, xương sườn, xương vai, hai chân trước, và xương chân hoàn chỉnh,...

Ngoài những mẫu vật trưởng thành này, các nhà khảo cổ còn khai quật hóa thạch của hai con Oryctodromeus non ở trong hang, chỉ có một nửa kích thước so với cá thể trưởng thành.

Thực tế, hóa thạch của loài khủng long Oryctodromeus cubicularis chưa từng được phát hiện trước đó, và ba hóa thạch được tìm thấy gợi lên việc chúng đã chết cùng nhau trong hang.

Oryctodromeus cubicularis là loài khủng long đầu tiên chứng minh khả năng đào hang và sinh sống trong hang. Điều này có thể coi là một bước tiến quan trọng trong việc hiểu về cuộc sống của khủng long.

Oryctodromeus cubicularis sống trong thế Cenomanian, khoảng 100 triệu năm trước ở Montana, Hoa Kỳ. Ban đầu được cho là thuộc họ Pterodactylidae, một họ nhỏ của khủng long ăn cỏ.

Gần đây, sau nhiều nghiên cứu, các nhà cổ sinh vật học đã xác định rằng Oryctodromeus cubicularis là một loài khủng long ăn thịt và thay đổi phân loại của chúng thành Dibenosaur. Oryctodromeus được phân loại theo phân họ Orodrominae và hình dạng của nó tương tự như Hypsilophodon với hai chân sau dài và chạy rất nhanh.

Tương tự như các loài khủng long khác thuộc phân họ Orodrominae, Oryctodromeus cũng có một cái đuôi rất dài, tuy nhiên đuôi của chúng không giống như của các loài khủng long ăn thịt khác.

Mẫu vật của loài Oryctodromeus cho thấy đuôi của chúng rất cứng, không có gân liên kết ở lưng và đuôi, thay vào đó là nhiều bó cơ liên kết cơ thể, điều này giúp tăng cường sức mạnh nhưng mất đi tính linh hoạt.

Ngoài ra, hàm, chân trước, xương chậu và đuôi của Oryctodromeus có nhiều đặc điểm độc đáo, giúp chúng đào hang và thích nghi với cuộc sống dưới lòng đất.

Những khám phá gần đây đã thay đổi nhận thức của giới khoa học, các mẫu vật mới của Oryctodromeus tại Montana giữ lại được gần như nguyên vẹn các đường gân dài ở lưng và đuôi.

Thông qua nghiên cứu các mẫu vật mới, các học giả tin rằng loại gân này của Oryctodromeus có chức năng điều chỉnh cơ thể, giúp chúng có thể tạo ra một số tư thế linh hoạt hơn để phù hợp với cuộc sống trong hang, khác biệt hoàn toàn so với các kết quả nghiên cứu trước đây.

So với một số động vật đào hang hiện đại điển hình như chuột chũi, Tachyglossidae, wombats, vv., chân trước của Oryctodromeus lại rất nhỏ so với tỷ lệ cơ thể. Oryctodromeus là loài khủng long đi bằng hai chân sau. Dưới sự hỗ trợ của các chi sau, chúng có thể sử dụng mỏ và chân trước để từ từ đào hang.

Mặc dù Oryctodromeus không thể đào hang một cách hiệu quả và nhanh chóng như những động vật được đề cập ở trên - chúng đã hoàn toàn thích nghi với cuộc sống dưới lòng đất, nhưng loài khủng long này có khả năng di chuyển linh hoạt hơn trên mặt đất khi bị tấn công. Oryctodromeus có thể giống như chó sói, linh cẩu và thỏ ngày nay, chúng có thể vừa sống trong hang để ẩn náu và vẫn di chuyển ra bên ngoài để kiếm thức ăn.

Hình dạng cơ thể của Oryctodromeus không lớn lắm. Con trưởng thành chỉ dài khoảng 2 mét và nặng 20-30 kg. Với kích thước nhỏ này, chúng phải đối mặt với nhiều kẻ săn mồi. Trong sự cạnh tranh tiến hóa, Oryctodromeus đã phát triển một biện pháp độc đáo để bảo vệ bản thân khỏi kẻ thù bằng cách lẩn vào lòng đất.

Kích thước nhỏ là điều kiện quan trọng để sống dưới lòng đất. Hang của loài khủng long này chỉ rộng khoảng 70 cm, đủ cho một con trưởng thành đi qua.

Các nhà nghiên cứu cho biết việc đào hang đã giúp loài khủng long nhỏ này sống sót trong điều kiện thời tiết nóng nực. Khác với thú, bò sát không thể điều chỉnh nhiệt độ cơ thể. Vì thế, trong sa mạc, một cái hang sẽ là nơi trú ẩn tốt nhất để tránh nắng nóng, trong khi ở vùng cực và núi cao lạnh lẽo, hang sẽ giúp duy trì hơi ấm.