(Thế giới) - Các nhà thiên văn học đang liên tiếp nhận được những tin vui từ việc khám phá những hành tinh siêu lớn gần hệ Mặt Trời!
Theo thông tin mới nhất từ New York Post (Mỹ), một nhóm các nhà khoa học vũ trụ quốc tế đã phát hiện ra 2 hành tinh siêu lớn mới xoay quanh một ngôi sao lùn siêu lạnh nằm cách Trái Đất chỉ 100 năm ánh sáng.
PHÁT HIỆN 2 HÀNH TINH SIÊU LỚN GẦN MẶT TRỜI: 'KHOẢNH KHẮC VÀNG CHO SỰ SỐNG'
Đây là hai hành tinh ngoại vi đã được các nhà khoa học xác định, trong đó có một hành tinh có thể cung cấp điều kiện cần thiết cho sự sống phát triển, nói cách khác, nó nằm trong 'vùng tiềm năng cho sự sống' (hoặc khu vực Goldilocks).
Hai hành tinh ngoại vi này lần lượt được đặt tên là LP 890-9b và LP 890-9c, được phát hiện ở khoảng cách khá gần - chỉ 100 năm ánh sáng, và chúng quay quanh ngôi sao chính có tên là LP 890-9.

Dựa trên các khám phá trước đây của kính viễn vọng không gian TESS của NASA, các nhà nghiên cứu tại Đại học Birmingham ở Anh đã sử dụng kính thiên văn SPECULOOS để xác nhận khả năng hỗ trợ sự sống của hai hành tinh ngoại vi này.
Theo đó, các nhà thiên văn học có thông tin quan trọng về hai siêu hành tinh như sau:
- Hành tinh gần nhất với ngôi sao chủ, gọi là LP 890-9b, lớn hơn Trái Đất khoảng 30% và quay quanh ngôi sao chỉ trong 2,7 ngày Trái Đất. Quỹ đạo của nó chỉ cách sao đỏ 2,8 triệu km. Các nhà khoa học tin rằng nó nhận được nhiều nhiệt và ánh sáng hơn 4,1 lần so với Trái Đất.
- Hành tinh thứ hai, gọi là LP 890-9c, lớn hơn LP 890-9b một chút và lớn hơn Trái Đất khoảng 40%. Quỹ đạo của nó nằm ở khoảng cách 6 triệu km so với ngôi sao chủ. LP 890-9c hoàn thành quỹ đạo trong khoảng 8,5 ngày Trái Đất.
Các nhà khoa học tin rằng LP 890-9c nằm trong 'vùng có thể sống' của ngôi sao chủ, nơi có điều kiện lý tưởng cho sự tồn tại của nước lỏng trên bề mặt.
Theo các nhà thiên văn học, LP 890-9c nhận được khoảng 90% nhiệt và ánh sáng ban ngày mà Trái Đất nhận được từ Mặt Trời. Nếu có bầu khí quyển thích hợp, nước lỏng có thể tồn tại trên bề mặt của nó.
Để kiểm tra giả thuyết này trong tương lai, các nhà thiên văn hy vọng sẽ sử dụng Đài quan sát không gian James Webb của NASA để nghiên cứu hệ thống này. Nếu LP 890-9c có khí quyển, kính thiên văn có thể phát hiện dấu vết của nó và cố gắng xác định thành phần hóa học của nó.

Hình minh họa hai hành tinh siêu lớn quay quanh một ngôi sao đỏ. Ảnh: Mark Garlick / Thư viện ảnh khoa học qua Getty Images

Đặc điểm của các hành tinh và ngôi sao trong hệ thống LP 890-9. Nguồn: Adeline Deward
Cách đây không lâu, TESS cũng có thành công trong việc phát hiện 2 hành tinh siêu lớn mới. Đầu tiên là hành tinh siêu lớn có tên TOI-1452b, nằm trong chòm sao Draco (Thiên Long), cách Trái Đất chúng ta 100 năm ánh sáng. TOI-1452b được các nhà khoa học ban đầu cho là một thế giới đại dương; Tiếp theo là hành tinh siêu lớn TOI-836b nằm cách chúng ta 90 năm ánh sáng. Mặc dù có những đặc điểm của một hành tinh siêu lớn nhưng TOI-836b lại là một hành tinh nóng bỏng - nhiệt độ bề mặt của nó lên đến 500 độ C.
'Kính viễn vọng không gian TESS tìm kiếm các hành tinh ngoại Hệ Mặt Trời bằng cách sử dụng phương pháp chuyển tiếp, bằng cách theo dõi độ sáng của hàng nghìn ngôi sao cùng một lúc, tìm kiếm những dấu hiệu nhỏ có thể do các hành tinh đi qua phía trước ngôi sao chủ của chúng' - Laetitia Delrez, một nhà khoa học ngoại hành tinh tại Đại học Liège (Bỉ) và là tác giả chính của bài báo trình bày chi tiết về khám phá, nói.
'Công việc của TESS là bước đầu. Bước tiếp theo quan trọng không kém với các nhà thiên văn học là việc theo dõi các kính thiên văn trên mặt đất - thường là rất cần thiết - để xác nhận bản chất hành tinh của các ứng viên được phát hiện và để điều chỉnh các phép đo về kích thước và đặc tính quỹ đạo của chúng' - tác giả cung cấp thêm thông tin.
Công việc tiếp theo này đặc biệt quan trọng đối với các ngôi sao lạnh như LP 890-9 (ngôi sao chủ của 2 hành tinh siêu lớn vừa được phát hiện) vì hầu hết ánh sáng của chúng được phát ra dưới dạng tia hồng ngoại, mà TESS không thể phát hiện được.
Điểm yếu này của TESS được thể hiện rõ bởi các kính thiên văn trong dự án SPECULOOS, được đặt ở Chile và trên đảo Tenerife, một hòn đảo nằm ngay phía tây của Ma-rốc. Những kính thiên văn này được trang bị camera vô cùng nhạy với ánh sáng cận hồng ngoại.
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC HÀO HỨNG CHO SỨ MỆNH KẾ TIẾP
Michaël Gillon, một nhà thiên văn học tại Đại học Liège và là người điều tra chính của dự án SPECULOOS, nói: 'Mục tiêu của SPECULOOS là tìm kiếm các hành tinh có khả năng hỗ trợ sự sống quay quanh những ngôi sao nhỏ nhất và mát nhất trong vùng lân cận của Mặt Trời. Chiến lược này được thúc đẩy bởi việc những hành tinh như vậy đặc biệt phù hợp cho các nghiên cứu chi tiết về bầu khí quyển và tìm kiếm các dấu vết hóa học của sự sống với các đài quan sát lớn như Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) của NASA'.
Michaël Gillon đã so sánh việc khám phá 2 hành tinh siêu lớn LP 890-9b và LP 890-9c quay quanh ngôi sao lạnh LP 890-9 với việc tìm kiếm các hành tinh ngoại Hệ TRAPPIST-1.

Hệ TRAPPIST-1. Nguồn: NASA
Trong số 7 hành tinh ngoại hệ TRAPPIST-1 đã được phát hiện, có 3 hành tinh nằm trong 'vùng có thể hỗ trợ sự sống', điều này làm cho hệ TRAPPIST-1 trở thành mục tiêu chính của các nhà thiên văn điều tra sâu hơn.
Và thật đúng là một trong những hành tinh mới phát hiện này chiếm lĩnh vị trí hợp lý của sao chủ LP 890-9 khiến việc nghiên cứu sâu hơn về hệ này trở nên càng hấp dẫn. Đây thực sự là điểm thu hút cho giới khoa học!
'Điều này cho phép chúng tôi quan sát nhiều hơn và tìm hiểu liệu hành tinh LP 890-9c có khí quyển hay không, và nếu có, chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu về bản chất của nó và đánh giá khả năng hỗ trợ sự sống của nó' - Giáo sư Hành tinh học Amaury Triaud, nhà vật lý thiên văn tại Đại học Birmingham (Anh) và trưởng nhóm công tác SPECULOOS, chia sẻ.
Các nhà khoa học sẽ tìm kiếm các yếu tố cần thiết để tạo nên sự sống, như kích thước và khoảng cách từ hành tinh đến ngôi sao chủ của nó, cũng như kích thước và nhiệt độ của ngôi sao chủ.
'Vùng có thể hỗ trợ sự sống là một khái niệm mà theo đó một hành tinh có các điều kiện địa hóa và khí quyển tương tự như Trái Đất, sẽ có nhiệt độ bề mặt cho phép nước duy trì ở trạng thái lỏng trong hàng tỷ năm' - Giáo sư Amaury Triaud giải thích.

Trái Đất của chúng ta nằm trong vùng Goldilocks. Ảnh: Getty Images / Science Photo Libra
Kế tiếp, các nhà khoa học đặt hi vọng vào việc khảo sát khí quyển của SPECULOOS-2c, có thể sử dụng JWST, công cụ này mới đây đã phát hiện khí carbon dioxide trong khí quyển của một hành tinh ngoài hệ Mặt Trời.
'Điều quan trọng là phải phát hiện càng nhiều thế giới băng giá càng tốt để nghiên cứu sự đa dạng của khí hậu ngoại hành tinh; và cuối cùng là tìm hiểu kỹ vị trí để đo lường tần suất xuất hiện của sự sống trong vũ trụ' - Amaury Triaud kết luận.
Nghiên cứu của nhóm đã được công bố vào thứ Tư (ngày 6 tháng 9) trên tạp chí Astronomy & Astrophysics.
Nguồn thông tin được tham khảo: Tạp chí Vũ trụ, New York Post, Trang web Space
